Kredyty, długi i leasing
Oświadczenie o kredycie darmowym – jak je złożyć i jakie dokumenty przygotować?
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-05 · aktualizacja: 2026-10-05 · czas czytania 8 min
Klientka A. K. zawarła umowę kredytu konsumenckiego, ale twierdzi, że bank P. B. S. A. nie dostarczył jej kompletu dokumentów informacyjnych przed podpisaniem. Grożą jej dodatkowe opłaty i wpis do BIK. Wyjaśniamy, jak złożyć oświadczenie o kredycie darmowym, by zwrócić tylko kapitał, oraz jakie dokumenty przygotować, by chronić swoje prawa.
- Jakie informacje powinien mi dostarczyć bank przed podpisaniem umowy kredytowej?
- Co zrobić, jeśli bank odrzuci moje oświadczenie o kredycie darmowym?
- Czy mogę zabezpieczyć się przed wpisem do BIK, gdy spieram się z bankiem o kredyt?
Szybka odpowiedź
Oświadczenie o kredycie darmowym należy złożyć pisemnie na trwałym nośniku do kredytodawcy, wskazując naruszenia obowiązków informacyjnych, takie jak brak dostarczenia formularza przedkontraktowego przed zawarciem umowy.
- Sankcja kredytu darmowego pozwala zwrócić tylko kapitał kredytu, bez odsetek i innych kosztów.
- Brak doręczenia kompletu informacji przedkontraktowych przed zawarciem umowy jest podstawą do jej zastosowania.
- Oświadczenie należy złożyć pisemnie na trwałym nośniku, najlepiej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.
- Ważne jest zachowanie rocznego terminu na złożenie oświadczenia od dnia wykonania umowy.
Jak wyglądała sprawa Klientki A. K.?
Klientka A. K. zawarła umowę kredytu konsumenckiego na zakup samochodu, ale bank P. B. S. A. nie dostarczył jej kompletu wymaganych dokumentów informacyjnych przed podpisaniem umowy.
11 maja 2023 r. A. K. podpisała z P. B. S. A. umowę kredytu konsumenckiego na kwotę 40 000 zł, przeznaczoną na zakup samochodu. Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 46 800 zł, a w jej skład wchodziły jednorazowa prowizja 1 600 zł oraz opłata administracyjna 5 200 zł.
Klientka twierdzi, że bank nie dostarczył jej papierowego formularza informacyjnego ani innych informacji przedkontraktowych przed zawarciem umowy. Dokumenty te otrzymała drogą elektroniczną dopiero 15 maja 2023 r., czyli cztery dni po podpisaniu umowy.
Od sierpnia 2024 r. P. B. S. A. zaczął wzywać A. K. do zapłaty opłaty administracyjnej, grożąc wypowiedzeniem umowy i wpisem do BIK. Po odrzuceniu reklamacji Klientka zwróciła się do kancelarii z prośbą o pomoc w zastosowaniu sankcji kredytu darmowego.
Czym jest sankcja kredytu darmowego i kiedy można ją zastosować?
Sankcja kredytu darmowego to uprawnienie konsumenta do zwrotu kredytu bez odsetek i innych kosztów, w przypadku gdy kredytodawca naruszył określone obowiązki informacyjne wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim.
Podstawa: Ustawa o kredycie konsumenckim — art. 45
Jeżeli bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych, np. nie przekazał formularza informacyjnego lub wzoru umowy na trwałym nośniku przed jej zawarciem, konsument może złożyć oświadczenie o skorzystaniu z tzw. sankcji kredytu darmowego.
Skutkiem zastosowania tej sankcji jest to, że konsument zwraca bankowi jedynie pożyczony kapitał, bez odsetek i innych kosztów kredytu, takich jak prowizje czy opłaty. Zobowiązanie staje się wtedy 'darmowe' poza kwotą główną.
Uprawnienie to wygasa po roku od dnia wykonania umowy (czyli od dnia spłaty ostatniej raty lub innego zakończenia umowy). Ważne jest, aby działać w tym terminie.
Jakie naruszenia banku są podstawą oświadczenia o kredycie darmowym?
Podstawą do zastosowania sankcji kredytu darmowego są m.in. brak dostarczenia konsumentowi kompletnych informacji przedkontraktowych na trwałym nośniku przed zawarciem umowy oraz nieprawidłowe określenie kosztów kredytu.
Podstawa: Ustawa o kredycie konsumenckim — art. 45
W sprawie Klientki A. K. kluczowe jest twierdzenie, że bank nie dostarczył jej wymaganych dokumentów informacyjnych w formie papierowej ani w innej trwałej formie przed podpisaniem umowy. Jeśli informacje zostały przesłane drogą elektroniczną, ale dopiero cztery dni po zawarciu umowy, jest to naruszenie, ponieważ konsument musi mieć możliwość zapoznania się z nimi *przed* podjęciem decyzji.
Dodatkowo, wątpliwości budzi postanowienie umowy dotyczące opłaty administracyjnej w wysokości 5 200 zł, która jest pobierana sukcesywnie i 'niepodlegająca zwrotowi'. Postanowienie to może być uznane za niedozwoloną klauzulę umowną, jeśli kształtuje prawa konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a nie było indywidualnie uzgadniane.
Naruszenia te są podstawą do zastosowania art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, który pozwala konsumentowi na zwrot kredytu bez ponoszenia odsetek i innych kosztów związanych z umową.
Jakie dokumenty przygotować składając oświadczenie o kredycie darmowym?
Do złożenia oświadczenia o kredycie darmowym należy przygotować umowę kredytową, korespondencję z bankiem, potwierdzenia spłat oraz dowody na brak otrzymania wymaganych informacji.
Podstawa: Kodeks cywilny — art. 6
Kluczowym dowodem będzie umowa kredytu konsumenckiego oraz wszelka korespondencja z bankiem, w tym e-maile z datami wysyłki dokumentów. Potwierdzenie otrzymania dokumentów informacyjnych *po* zawarciu umowy będzie silnym argumentem.
Warto zgromadzić również harmonogram spłat kredytu oraz potwierdzenia dokonanych wpłat rat, aby dokładnie wyliczyć dotychczas poniesione koszty. Dodatkowo, jeśli Klientka posiada świadków lub inne zapisy (np. nagrania rozmów), które potwierdzają brak dostarczenia informacji, również mogą być one pomocne.
W przypadku sporu, bank będzie musiał udowodnić, że dopełnił swoich obowiązków informacyjnych. Zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego, to na nim spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie. Jednostronne rekordy systemowe banku często są przez sądy uznawane za niewystarczające dowody, jeśli brakuje innych potwierdzeń.
Jak złożyć oświadczenie o kredycie darmowym i w jakim terminie?
Oświadczenie o kredycie darmowym należy złożyć pisemnie na trwałym nośniku, najlepiej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, w ciągu roku od dnia wykonania umowy.
Podstawa: Ustawa o kredycie konsumenckim — art. 45
Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego powinno być pisemne i złożone na trwałym nośniku (np. papier, plik PDF). Najbezpieczniej jest wysłać je listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, aby mieć dowód daty doręczenia bankowi. W oświadczeniu należy jasno wskazać, które obowiązki banku zostały naruszone.
Umowa Klientki A. K. została zawarta 11 maja 2023 r. Oświadczenie można złożyć w ciągu roku od dnia wykonania umowy, czyli od dnia spłaty ostatniej raty. Jeśli jednak konsument dowiedział się o naruszeniu wcześniej (np. w związku z wezwaniem do zapłaty opłat), termin ten może być liczony od tego momentu, choć bezpieczniej jest kierować się datą wykonania umowy.
W przypadku Klientki, która dowiedziała się o naruszeniu w sierpniu 2024 r. (po wezwaniu do zapłaty opłaty administracyjnej), ma czas do sierpnia 2025 r. na złożenie oświadczenia. Złożenie oświadczenia jak najszybciej po odrzuceniu reklamacji jest rekomendowane, aby uniknąć zarzutu zwłoki.
Ile można odzyskać dzięki sankcji kredytu darmowego?
Dzięki sankcji kredytu darmowego Klientka A. K. może odzyskać łącznie 6 800 zł, czyli zapłacone prowizje i opłaty administracyjne, oraz uniknąć dalszych kosztów.
Podstawa: Ustawa o kredycie konsumenckim — art. 45
W przypadku skutecznego zastosowania oświadczenia o kredycie darmowym, Klientka A. K. będzie zobowiązana do zwrotu jedynie nominalnej kwoty kapitału kredytu, czyli 40 000 zł. Bank utraci prawo do wszelkich odsetek i innych kosztów kredytu.
Zgodnie z umową, całkowity koszt kredytu wynosił 6 800 zł (prowizja jednorazowa 1 600 zł + opłata administracyjna 5 200 zł). Jeśli Klientka już uiściła te kwoty, będzie miała prawo żądać ich zwrotu. Jeśli część opłaty administracyjnej nie została jeszcze pobrana, bank utraci prawo do jej naliczenia.
Dodatkowo, Klientce przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot, które zostały nienależnie pobrane (prowizji od daty jej pobrania, opłaty administracyjnej od daty jej pobrania), aż do dnia faktycznej zapłaty przez bank.
Jakie są ryzyka i dalsze kroki w sprawie o kredyt darmowy?
Ryzyka obejmują koszty procesu i ewentualny wpis do BIK, dlatego ważne jest zabezpieczenie roszczeń, a dalsze kroki to wezwanie przedsądowe i pozew sądowy.
Głównym ryzykiem jest konieczność udowodnienia przed sądem, że bank faktycznie nie dopełnił obowiązków informacyjnych. Sprawa sądowa wiąże się z kosztami procesowymi (opłaty sądowe, wynagrodzenie prawnika, koszty biegłych), które w razie przegranej poniesie Klientka. Ponadto bank może zrealizować groźbę wpisu do BIK, co negatywnie wpłynie na zdolność kredytową.
Zalecane działania to: niezwłoczne wysłanie formalnego oświadczenia o kredycie darmowym do banku, a następnie wezwanie do zapłaty nienależnie pobranych kwot. W przypadku braku porozumienia, należy złożyć pozew sądowy o zapłatę wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa, co może chronić przed wpisem do BIK i dalszym naliczaniem opłat.
W toku postępowania sądowego może być konieczne powołanie biegłego informatyka do zbadania metadanych plików e-mail, aby precyzyjnie ustalić datę doręczenia dokumentów informacyjnych, a także biegłego rachunkowego do oceny zasadności opłaty administracyjnej.
Najczęstsze pytania
Czy mogę złożyć oświadczenie o kredycie darmowym, jeśli umowa została zawarta online?
Tak, forma zawarcia umowy (online czy stacjonarnie) nie wyklucza możliwości skorzystania z sankcji, jeśli bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych na trwałym nośniku przed jej zawarciem. Kluczowy jest moment i sposób przekazania informacji.
Co to jest 'trwały nośnik' w kontekście informacji o kredycie?
Trwały nośnik to narzędzie, które umożliwia przechowywanie informacji w sposób dostępny przez czas odpowiedni do celów, jakim te informacje służą, i pozwala na odtworzenie ich w niezmienionej postaci, np. papier, pendrive, płyta CD/DVD, a także e-mail w formie PDF, jeśli konsument ma do niego stały i niezmienny dostęp.
Czy bank może mnie wpisać do BIK, jeśli złożę oświadczenie o kredycie darmowym?
Bank może zagrozić wpisem do BIK. Aby temu zapobiec, w toku procesu sądowego można złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa, które obejmowałoby zakaz wpisywania informacji o zadłużeniu do rejestrów dłużników do czasu rozstrzygnięcia sprawy.
Co się dzieje, jeśli bank przeleje wierzytelność z mojego kredytu innej firmie?
Zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim, wyłączenie lub ograniczenie zarzutów przysługujących konsumentowi w razie przelewu wierzytelności jest bezskuteczne. Oznacza to, że sankcja kredytu darmowego nadal przysługuje, a bank powinien zawiadomić o przelewie.
Czy mogę żądać zwrotu opłaty administracyjnej, jeśli spłaciłem kredyt przed terminem?
Tak, w przypadku sankcji kredytu darmowego bank traci prawo do wszelkich kosztów kredytu, w tym opłaty administracyjnej. Jeśli już ją zapłacono, przysługuje zwrot. Niezależnie od sankcji, wiele opłat początkowych w przypadku wcześniejszej spłaty jest proporcjonalnie zwracanych.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 017 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 18 KB
- Sprawa 017 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 19 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- Ustawa o kredycie konsumenckim — art. 45
- Ustawa o kredycie konsumenckim — art. 44
- Kodeks cywilny — art. 6
Brzmienie: Art. 45 Ustawa o kredycie konsumenckim
1. W przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. 2. Jeżeli kredytodawca w umowie nie określił zasad i terminów spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w równych ratach, płatnych co miesiąc, od dnia zawarcia umowy. 3. Jeżeli umowa o kredyt konsumencki nie przewiduje terminu spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w terminie: 1) pięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich do wysokości 80 000 zł; 2) dziesięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich powyżej 80 000 zł. 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, konsument ponosi koszty ustanowienia zabezpieczenia kredytu przewidziane w umowie. 5. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.
Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Brzmienie: Art. 44 Ustawa o kredycie konsumenckim
1. Wyłączenie lub ograniczenie zarzutów przysługujących konsumentowi w razie przelewu wierzytelności z umowy o kredyt konsumencki jest bezskuteczne. 2. Kredytodawca zawiadamia konsumenta, na trwałym nośniku, o przelewie wierzytelności, chyba że konsument nadal ma spełniać świadczenie do rąk kredytodawcy.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-05.