Kredyty, długi i leasing
Upadłość Konsumencka: Co Wchodzi w Skład Masy Upadłości i Jakie Są Skutki?
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej to proces, który ma na celu oddłużenie osoby fizycznej, ale wiąże się z likwidacją jej majątku. Zrozumienie, co wchodzi w skład masy upadłości, jest kluczowe dla dłużnika. Niniejszy artykuł wyjaśnia, jak upadłość wpływa na różne składniki majątku, w tym mieszkanie oraz pojazd w leasingu, i jakie kroki powinien podjąć dłużnik.
Szybka odpowiedź
Masa upadłości konsumenckiej obejmuje cały majątek należący do dłużnika w dniu ogłoszenia upadłości oraz majątek nabyty w toku postępowania, z pewnymi wyłączeniami przewidzianymi przez prawo.
- Samochód w leasingu operacyjnym, będący własnością leasingodawcy, co do zasady nie wchodzi do masy upadłości dłużnika.
- Mieszkanie stanowiące współwłasność małżeńską wchodzi w całości do masy upadłości, z prawem małżonka upadłego do wydzielenia jego udziału.
- Cesja wierzytelności dokonana przed ogłoszeniem upadłości jest skuteczna, ale syndyk ma obowiązek ją zweryfikować pod kątem zgodności z prawem.
- Roszczenia wierzycieli są weryfikowane przez syndyka pod kątem istnienia, wysokości i terminów przedawnienia.
- Wszelkie dokumenty dotyczące zobowiązań i majątku należy zabezpieczyć natychmiast i przedstawić syndykowi.
Jak wyglądała sprawa?
Sprawa dotyczy T. K., który w czerwcu 2024 roku złożył wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej z powodu trwałej niewypłacalności od grudnia 2020 roku, spowodowanej utratą pracy i chorobą.
Podstawa: Informacje ze sprawy
T. K., zamieszkały w Warszawie, borykał się z problemami finansowymi od końca 2020 roku. Do jego głównych wierzycieli należał Bank, od którego zaciągnął kredyt konsumpcyjny w 2017 roku na kwotę 80 000 zł i uzyskał kartę kredytową w 2021 roku z limitem 15 000 zł. Kolejnym wierzycielem był Leasingodawca, z którym w 2019 roku T. K. zawarł umowę leasingu operacyjnego na samochód o wartości 120 000 zł netto. Część wierzytelności z karty kredytowej została scedowana na Fundusz.
W styczniu 2024 roku Bank wszczął procedurę windykacyjną, żądając zapłaty 95 432,10 zł. W lutym 2024 roku Leasingodawca wypowiedział umowę leasingu i zażądał zwrotu pojazdu oraz zapłaty 24 150 zł. W marcu 2024 roku Fundusz nabył wierzytelność z karty kredytowej w wysokości 17 850,23 zł. W lipcu 2024 roku, po złożeniu wniosku przez T. K., sąd ogłosił upadłość konsumencką i ustanowił syndyka w osobie E. N.
- Data złożenia wniosku o upadłość: 28.06.2024 r.
- Data wszczęcia postępowania: 02.07.2024 r.
- Wierzytelność Banku: 95 432,10 zł (kredyt i karta kredytowa).
- Wierzytelność Leasingodawcy: 24 150,00 zł (zaległości leasingowe i koszty).
- Wierzytelność Funduszu: 17 850,23 zł (z cesji karty kredytowej).
Czy samochód w leasingu operacyjnym wchodzi do masy upadłości?
Nie, samochód będący przedmiotem leasingu operacyjnego co do zasady nie wchodzi do masy upadłości dłużnika, ponieważ jego właścicielem pozostaje leasingodawca.
Podstawa: Informacje ze sprawy; §6 umowy leasingu
W przypadku leasingu operacyjnego, właścicielem przedmiotu leasingu przez cały okres trwania umowy jest leasingodawca. Zgodnie z zasadami prawa upadłościowego, do masy upadłości wchodzi wyłącznie majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości. Ponieważ pojazd Mercedes-Benz stanowi własność Leasingodawcy, nie staje się on składnikiem masy upadłości T. K.
Mimo że pojazd nie wchodzi do masy upadłości w sensie własności, Leasingodawca posiada na nim zastaw rejestrowy. Zastaw rejestrowy jest formą zabezpieczenia rzeczowego, która daje wierzycielowi (Leasingodawcy) pierwszeństwo zaspokojenia z wartości przedmiotu zastawu. Syndyk masy upadłości będzie zarządzał pojazdem w celu jego spieniężenia na rzecz zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonej zastawem, a ewentualna nadwyżka po zaspokojeniu Leasingodawcy trafi do masy upadłości.
Umowa leasingu została wypowiedziana przez Leasingodawcę w lutym 2024 roku z powodu zaległości, a formalny okres leasingu zakończył się wcześniej, w czerwcu 2023 roku. To dodatkowo potwierdza, że wszelkie prawa do pojazdu powróciły do Leasingodawcy, a T. K. utracił możliwość korzystania z niego.
Co z mieszkaniem we współwłasności małżeńskiej w upadłości konsumenckiej?
Mieszkanie stanowiące współwłasność małżeńską T. K. i jego małżonki wejdzie w całości do masy upadłości.
Podstawa: Informacje ze sprawy
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania upadłościowego, ogłoszenie upadłości jednego z małżonków, którzy pozostają w ustroju wspólności majątkowej, powoduje włączenie całego majątku wspólnego do masy upadłości. Oznacza to, że mieszkanie T. K. i A. K., którego wartość rynkowa wynosi 420 000 zł, zostanie objęte postępowaniem upadłościowym i będzie przeznaczone na zaspokojenie wierzycieli.
Małżonka upadłego, A. K., będzie miała prawo do dochodzenia z masy upadłości równowartości swojego udziału w majątku wspólnym. Prawo upadłościowe przewiduje również możliwość wydzielenia dłużnikowi środków na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na okres od 12 do 24 miesięcy ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania.
Czy cesja wierzytelności przed ogłoszeniem upadłości jest skuteczna?
Cesja wierzytelności z karty kredytowej na Fundusz, która nastąpiła przed złożeniem wniosku o upadłość, jest co do zasady skuteczna, ale syndyk ma obowiązek ją zweryfikować.
Podstawa: Informacje ze sprawy; Kodeks cywilny, Art. 509
Zgodnie z Kodeksem cywilnym (Art. 509 KC), wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią (cesjonariusza) bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu lub właściwości zobowiązania. Cesja wierzytelności z karty kredytowej na Fundusz miała miejsce 5 marca 2024 roku, czyli po dacie niewypłacalności T. K., ale przed złożeniem wniosku o upadłość w czerwcu 2024 roku.
Syndyk masy upadłości ma prawo i obowiązek zbadać wszelkie czynności prawne dokonane przez upadłego przed ogłoszeniem upadłości. Może to obejmować weryfikację cesji pod kątem ewentualnego pokrzywdzenia wierzycieli, na przykład jeśli wierzytelność została sprzedana po rażąco zaniżonej cenie. Fundusz, jako cesjonariusz, ma obowiązek udowodnić nie tylko fakt cesji, ale także istnienie i wysokość wierzytelności przysługującej pierwotnemu wierzycielowi względem dłużnika.
Jak syndyk weryfikuje wierzytelności i jakie długi zgłoszono?
Syndyk dokładnie weryfikuje każdą zgłoszoną wierzytelność, aby ustalić jej istnienie, zasadność i wysokość.
Podstawa: Informacje ze sprawy
Wierzyciele zgłosili następujące kwoty zadłużenia: Bank „W.” S.A. – łącznie 95 432,10 zł z tytułu kredytu konsumpcyjnego i karty kredytowej; Leasingodawca – 24 150,00 zł z tytułu zaległości i kosztów leasingu; Fundusz – 17 850,23 zł z tytułu nabytej wierzytelności z karty kredytowej. Łączne, robocze zadłużenie wynosi około 137 432,33 zł, nie licząc kosztów postępowania upadłościowego i wynagrodzenia syndyka.
Syndyk żąda od wierzycieli pełnej dokumentacji, w tym oryginałów umów, harmonogramów spłat, historii zadłużenia, wezwań do zapłaty i dowodów wypowiedzenia umów. W przypadku cesji wierzytelności, Fundusz musi przedstawić umowę cesji oraz dowody potwierdzające istnienie i wysokość długu w momencie cesji. Dłużnik ma prawo aktywnie współpracować z syndykiem, przedstawiając swoją historię spłat i kwestionując ewentualne nieuzasadnione elementy roszczeń, takie jak nieprawidłowo naliczone odsetki czy koszty.
Czy roszczenia banku i leasingodawcy mogą być przedawnione?
Roszczenia wierzycieli wobec T. K. nie są przedawnione w chwili ogłoszenia upadłości, a samo zgłoszenie wierzytelności przerywa bieg przedawnienia.
Podstawa: Informacje ze sprawy
Roszczenia z tytułu kredytów, kart kredytowych oraz leasingu, jako roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (przez banki i firmy leasingowe), przedawniają się z upływem trzech lat od daty wymagalności. Analizując daty zdarzeń w sprawie T. K.: umowa kredytu z 2017 roku, wierzytelność z karty z 2021 roku oraz umowa leasingu z 2019 roku (wypowiedziana w lutym 2024 roku), roszczenia te nie uległy przedawnieniu przed ogłoszeniem upadłości.
Co istotne, ogłoszenie upadłości dłużnika przerywa bieg przedawnienia. Wszelkie wierzytelności, które podlegają zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym, nie przedawniają się przez cały czas trwania tego postępowania. To oznacza, że wierzyciele, którzy zgłoszą swoje roszczenia syndykowi w ustawowym terminie, zachowują swoje prawa do zaspokojenia z masy upadłości.
Jakie kroki powinien podjąć dłużnik w trakcie postępowania upadłościowego?
Dłużnik powinien przede wszystkim w pełni współpracować z syndykiem, zabezpieczyć całą dokumentację oraz aktywnie uczestniczyć w weryfikacji zgłoszonych wierzytelności.
Podstawa: Informacje ze sprawy
Należy natychmiast zabezpieczyć wszystkie istotne dokumenty: oryginały umów kredytowych, umowy leasingu, wyciągi bankowe, potwierdzenia spłat, wszelką korespondencję z wierzycielami (wezwania do zapłaty, wypowiedzenia umów), a także dokumentację medyczną potwierdzającą przyczyny niewypłacalności (utrata pracy i choroba). Te dokumenty są kluczowe dla syndyka w procesie weryfikacji długów i ustalania planu spłaty.
T. K. powinien aktywnie współpracować z syndykiem, przekazując mu wszelkie informacje i dokumenty. Zaleca się również złożenie do sądu upadłościowego wniosku o zabezpieczenie majątkowe, w tym zakazanie Leasingodawcy samodzielnego odzyskania pojazdu. Ponadto, warto złożyć zastrzeżenie do syndyka w sprawie weryfikacji wierzytelności Funduszu, żądając przedstawienia pełnej dokumentacji potwierdzającej cesję i wysokość długu. Podkreślanie niezawinionych przyczyn niewypłacalności może mieć pozytywny wpływ na warunki oddłużenia.
Najczęstsze pytania
Czy po ogłoszeniu upadłości mogę nadal korzystać z samochodu w leasingu?
Nie, samochód w leasingu operacyjnym, którego właścicielem jest leasingodawca, nie wchodzi do masy upadłości i zostanie spieniężony przez syndyka na rzecz zaspokojenia wierzytelności leasingodawcy, który posiada zastaw rejestrowy.
Co się dzieje z mieszkaniem, które jest wspólną własnością małżonków, gdy jeden z nich ogłasza upadłość?
Całe mieszkanie objęte wspólnością majątkową małżeńską wchodzi do masy upadłości. Małżonek upadłego ma prawo do dochodzenia równowartości swojego udziału z masy upadłości, a upadłemu mogą zostać wydzielone środki na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
Czy Fundusz, który kupił mój dług, może go dochodzić w postępowaniu upadłościowym?
Tak, Fundusz, który nabył wierzytelność poprzez cesję, może dochodzić jej w postępowaniu upadłościowym. Jednakże syndyk dokładnie zweryfikuje umowę cesji oraz istnienie i wysokość długu, a na Funduszu spoczywa ciężar udowodnienia tych okoliczności.
Jakie dokumenty są najważniejsze przy ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?
Najważniejsze dokumenty to oryginały wszystkich umów kredytowych i leasingowych, wyciągi bankowe, historia spłat, wezwania do zapłaty, dokumenty potwierdzające wypowiedzenia umów, dokumentacja medyczna uzasadniająca niewypłacalność oraz wszelka korespondencja z wierzycielami i sądami.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 015 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 18 KB
- Sprawa 015 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 29 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- Ustawa Prawo upadłościowe (z dnia 28 lutego 2003 r.)
- Kodeks cywilny (Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.), Art. 509
Brzmienie: Art. 509 Kodeks cywilny
§ 1. Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. § 2. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.