Kredyty, długi i leasing

Rozliczenie leasingu konsumenckiego: Opłata likwidacyjna i prawa konsumenta

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Wcześniejsze zakończenie umowy leasingu konsumenckiego często wiąże się z wysokimi opłatami dodatkowymi, które mogą rażąco naruszać interesy konsumenta. Niniejszy artykuł analizuje przypadek, w którym leasingodawca żądał od konsumenta znacznej kwoty tytułem "opłaty likwidacyjnej" oraz rozliczenia pozostałych należności po zwrocie przedmiotu leasingu.

Szybka odpowiedź

Klauzule dotyczące "opłaty likwidacyjnej" w umowach leasingu konsumenckiego, kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające jego interesy, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne i nie wiązać konsumenta.

  • Postanowienia o wysokich opłatach likwidacyjnych w leasingu konsumenckim mogą być abuzywne.
  • Jednostronna wycena zwróconego pojazdu przez leasingodawcę jest problematyczna i może być skutecznie kwestionowana przez konsumenta.
  • Konsument ma prawo do sprawiedliwego rozliczenia umowy na podstawie rzeczywistych, udowodnionych strat leasingodawcy.
  • Istnieją środki prawne, takie jak skarga do UOKiK, negocjacje przedsądowe, wniosek o zabezpieczenie czy powództwo o ustalenie, które mogą pomóc w obronie praw konsumenta.

Jak wyglądała sprawa wcześniejszego zakończenia leasingu?

Klientka A. K. zawarła umowę leasingu konsumenckiego na samochód, a po utracie pracy i terminowym opłaceniu 24 rat, zaproponowała leasingodawcy zwrot pojazdu i wcześniejsze rozliczenie umowy.

Podstawa: Umowa leasingu konsumenckiego nr ████/AL/████, Paragraf 8 umowy, Paragraf 10 ust. 3 umowy, Paragraf 12 umowy, Załącznik nr 2

A. K., konsumentka w wieku 39 lat, zawarła w dniu 15 stycznia 2019 r. umowę leasingu konsumenckiego z leasingodawcą na samochód osobowy Opel Astra. Okres leasingu wynosił 60 miesięcy, a miesięczna rata opiewała na 1 650,00 zł brutto. Umowa przewidywała także wykup końcowy w wysokości 25 000,00 zł brutto.

A. K. terminowo opłaciła 24 miesięczne raty do stycznia 2021 r., uiszczając łącznie 39 600,00 zł. Po utracie zatrudnienia w styczniu 2021 r., popadła w zaległości. W kwietniu 2021 r. pisemnie poinformowała leasingodawcę o swojej trudnej sytuacji finansowej i zaproponowała zwrot pojazdu, żądając wcześniejszego rozliczenia umowy.

Leasingodawca odrzucił tę propozycję i zażądał zapłaty jednorazowej kwoty 40 350,00 zł brutto. Kwota ta została rzekomo wyliczona jako suma pozostałych rat i wykupu, pomniejszona o wewnętrznie wycenioną wartość zwróconego pojazdu (39 000,00 zł) oraz powiększona o „opłatę likwidacyjną” w wysokości 30% sumy pozostałych rat i wykupu, zgodnie z paragrafem 10 ust. 3 umowy. Klientka zakwestionowała wysokość żądania, w szczególności skuteczność klauzuli o opłacie likwidacyjnej oraz rzetelność wyceny pojazdu.

Czy opłata likwidacyjna w leasingu konsumenckim jest zgodna z prawem?

Postanowienie umowne dotyczące „opłaty likwidacyjnej” w wysokości 30% sumy pozostałych do zapłaty rat i wykupu najprawdopodobniej zostanie uznane za klauzulę abuzywną w świetle ochrony konsumenta.

Podstawa: Paragraf 10 ust. 3 umowy, art. 3851–3853 Kodeksu cywilnego

Wysokość opłaty likwidacyjnej, stanowiąca 30% sumy pozostałych rat i wykupu, budzi poważne wątpliwości co do jej zgodności z prawem. W umowach zawieranych z konsumentami, postanowienia nieuzgodnione indywidualnie, a kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, są niedozwolone i nie wiążą konsumenta.

W przypadku standardowych umów leasingu konsumenckiego, klauzule takie jak ta o opłacie likwidacyjnej są zazwyczaj elementem wzorca umownego, na którego treść konsument nie ma realnego wpływu. Ciężar dowodu, że klauzula ta była indywidualnie uzgodniona, spoczywa na leasingodawcy. Wysokość 30% może być nadmierna w stosunku do rzeczywistych strat leasingodawcy, które powinny być pokryte przede wszystkim poprzez odzyskanie i sprzedaż pojazdu.

Uznanie klauzuli za abuzywną skutkuje tym, że nie wiąże ona konsumenta. Oznacza to, że leasingodawca nie może dochodzić tej opłaty, a rozliczenie umowy powinno nastąpić na zasadach ogólnych, tj. na podstawie rzeczywistych strat leasingodawcy (nieopłacone raty pomniejszone o rynkową wartość zwróconego pojazdu), bez stosowania przedmiotowej opłaty.

Jak powinna być ustalona wartość zwróconego przedmiotu leasingu?

Jednostronna, wewnętrzna wycena wartości zwróconego pojazdu dokonana przez leasingodawcę jest problematyczna i prawdopodobnie nie będzie wiążąca dla konsumenta bez niezależnej ekspertyzy.

Podstawa: art. 6 Kodeksu cywilnego, art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego, Załącznik nr 2

Leasingodawca dokonał wewnętrznej wyceny zwróconego pojazdu na kwotę 39 000,00 zł. Taka wycena, bez oparcia na niezależnej ekspertyzie rzeczoznawcy, nie gwarantuje obiektywnego i rzetelnego ustalenia rynkowej wartości pojazdu. Konsument ma prawo do zakwestionowania takiej wyceny i żądania oparcia rozliczenia na obiektywnej wartości rynkowej.

Wyceny wewnętrzne, realizowane przez samych przedsiębiorców, mogą często prowadzić do zaniżenia wartości pojazdu na niekorzyść konsumenta, celem maksymalizacji korzyści finansowych leasingodawcy. Już sama różnica między sumą pozostałych rat i wykupu (84 400,00 zł) a wyceną (39 000,00 zł) budzi wątpliwości co do obiektywności.

W przypadku sporu sądowego, konsument może skutecznie zakwestionować wycenę leasingodawcy i wnioskować o powołanie biegłego rzeczoznawcy samochodowego w celu ustalenia rzeczywistej wartości rynkowej pojazdu w dacie jego zwrotu. Ciężar dowodu co do prawidłowości swojej wyceny będzie spoczywał na leasingodawcy.

Jak zweryfikować wyliczenia leasingodawcy i jakie są alternatywne rozliczenia?

Przedstawione przez leasingodawcę wyliczenie kwoty 40 350,00 zł brutto jest niejasne i wymaga szczegółowego wyjaśnienia, gdyż nie koreluje ze wskazanymi w materiale składowymi kalkulacji, co uzasadnia przygotowanie alternatywnych wariantów rozliczenia.

Podstawa: Załącznik nr 2

Leasingodawca żądał od Klientki 40 350,00 zł brutto, wskazując na składowe takie jak suma pozostałych rat i wykupu (84 400,00 zł), potrącenie wartości rynkowej pojazdu (39 000,00 zł) oraz opłatę likwidacyjną (25 320,00 zł). Sumowanie tych wartości zgodnie z opisanym mechanizmem (84 400,00 zł - 39 000,00 zł + 25 320,00 zł = 70 720,00 zł) nie daje kwoty 40 350,00 zł, co wskazuje na błąd w przedstawionym rozliczeniu lub inną podstawę kalkulacji. Należy wyjaśnić tę nieścisłość, która wymaga sprawdzenia.

W przypadku wyeliminowania abuzywnej opłaty likwidacyjnej i przyjęcia nawet wewnętrznej wyceny pojazdu przez leasingodawcę (39 000,00 zł), roszczenie leasingodawcy wyniosłoby 45 400,00 zł (84 400,00 zł - 39 000,00 zł). Gdyby zaś uwzględnić hipotetyczną, wyższą wartość rynkową pojazdu (np. 55 000,00 zł, po niezależnej ekspertyzie), roszczenie mogłoby wynosić 29 400,00 zł.

W związku z powyższym, konieczne jest uzyskanie od leasingodawcy precyzyjnego i klarownego rozliczenia żądanej kwoty. Klientka powinna dążyć do rozliczenia opartego na rzeczywistych stratach leasingodawcy, uwzględniających rynkową wartość zwróconego pojazdu i bez stosowania kwestionowanej opłaty likwidacyjnej.

Kiedy roszczenia leasingodawcy ulegają przedawnieniu?

Roszczenia leasingodawcy wobec konsumenta z tytułu umowy leasingu, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedawniają się z upływem trzech lat, licząc od daty wymagalności konkretnych należności lub całego roszczenia po rozwiązaniu umowy.

Podstawa: art. 117 Kodeksu cywilnego, art. 118 Kodeksu cywilnego, art. 123 § 1 pkt 1 Kodeksu cywilnego

Zgodnie z Kodeksem cywilnym, roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem trzech lat. W przypadku umowy leasingu, termin ten liczy się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Dla poszczególnych rat będzie to data ich wymagalności, natomiast dla całego roszczenia o zapłatę pozostałych należności po rozwiązaniu umowy – data, w której roszczenie to stało się wymagalne (np. od daty wezwania do zapłaty po rozwiązaniu umowy).

Klientka popadła w zaległości w styczniu 2021 r., a wezwanie do zapłaty z żądaniem jednorazowej kwoty nastąpiło w maju 2021 r. Oznacza to, że roszczenia leasingodawcy, co do zasady, przedawnią się w 2024 roku (trzy lata od daty wymagalności roszczenia po rozwiązaniu umowy).

Warto pamiętać, że zwykłe wezwania do zapłaty wysyłane przez leasingodawcę nie przerywają biegu przedawnienia. Przerwanie biegu przedawnienia następuje jedynie poprzez konkretne czynności przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń, takie jak wniesienie pozwu lub złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.

Jakie ryzyka procesowe niesie spór z leasingodawcą i jak się przed nimi bronić?

Konsumentka stoi przed ryzykiem wszczęcia egzekucji komorniczej i negatywnego wpisu do BIK, ale dysponuje środkami obrony, takimi jak negocjacje przedsądowe, skarga do UOKiK, wniosek o zabezpieczenie czy powództwo przeciwegzekucyjne.

Podstawa: art. 730 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego, art. 840 Kodeksu postępowania cywilnego

Głównymi ryzykami dla konsumentki są: uzyskanie przez leasingodawcę tytułu wykonawczego (np. prawomocnego wyroku lub nakazu zapłaty) i wszczęcie postępowania egzekucyjnego, co mogłoby prowadzić do zajęcia jej majątku, oraz negatywny wpis do Biura Informacji Kredytowej (BIK). Negatywny wpis do BIK znacząco obniża zdolność kredytową i utrudnia w przyszłości dostęp do finansowania.

W celu obrony, konsumentka może podjąć szereg działań. Początkowo zaleca się negocjacje polubowne, poprzedzone wysłaniem wezwania przedsądowego z zakwestionowaniem roszczeń leasingodawcy i propozycją sprawiedliwego rozliczenia. Równocześnie można złożyć skargę do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) na stosowanie potencjalnie niedozwolonych praktyk umownych, co może zwiększyć presję na leasingodawcę.

W przypadku eskalacji sporu, konsumentka może złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczeń (np. zakaz prowadzenia czynności windykacyjnych/egzekucyjnych do czasu rozstrzygnięcia sporu), aby chronić się przed nieuprawnioną egzekucją. Jeśli leasingodawca uzyska tytuł wykonawczy, przysługuje jej prawo do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego (o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności) lub pozwu o ustalenie nieważności/uchylenie abuzywnych postanowień umownych i prawidłowe rozliczenie świadczeń.

Najczęstsze pytania

Czym jest klauzula abuzywna w umowie leasingu konsumenckiego?

Klauzula abuzywna to postanowienie umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostało z nim indywidualnie uzgodnione, a kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Takie klauzule są niedozwolone i nie wiążą konsumenta.

Co zrobić, gdy leasingodawca żąda wygórowanej opłaty likwidacyjnej?

W takiej sytuacji należy w pierwszej kolejności zakwestionować żądanie leasingodawcy, wskazując na potencjalną abuzywność klauzuli o opłacie likwidacyjnej. Warto również dążyć do negocjacji i przygotować alternatywne rozliczenie, oparte na rzeczywistych stratach leasingodawcy i rynkowej wartości zwróconego pojazdu.

Jak sprawdzić, czy wycena zwróconego pojazdu przez leasingodawcę jest rzetelna?

Wyceny dokonane jednostronnie przez leasingodawcę mogą być nieobiektywne. Najskuteczniejszym sposobem na zweryfikowanie rzetelności takiej wyceny jest uzyskanie niezależnej opinii rzeczoznawcy samochodowego, który ustali rynkową wartość pojazdu z daty jego zwrotu, co może stanowić mocny dowód w sporze.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny

§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 123 Kodeks cywilny

§ 1. Bieg przedawnienia przerywa się: ⇓ 1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; ⇓ 2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. 3) (uchylony) § 2. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 840 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia; 3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść. § 2. Jeżeli podstawą egzekucji jest tytuł pochodzący od organu administracyjnego, do stwierdzenia, że zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, powołany jest organ, od którego tytuł pochodzi.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.