Kredyty, długi i leasing

Ugoda z firmą windykacyjną: Co sprawdzić, zanim uznasz dług i podpiszesz plan spłaty?

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-05 · aktualizacja: 2026-10-05 · czas czytania 7 min

Wielu konsumentów otrzymuje propozycje ugody z firmą windykacyjną i staje przed dylematem, czy ją podpisać. Sprawa pana J. K. pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzenie wszystkich warunków takiej ugody, zwłaszcza pod kątem przedawnienia długu i legalności proponowanych klauzul.

  • Czy mój dług bankowy jest już przedawniony?
  • Jakie opłaty może naliczyć firma windykacyjna?
  • Jak skutecznie zakwestionować ugodę windykacyjną?

Szybka odpowiedź

Przed podpisaniem ugody z firmą windykacyjną, zawsze dokładnie sprawdź, czy dług nie jest już przedawniony i czy proponowane opłaty są zasadne; nie zgadzaj się na klauzule, które pozbawiają Cię prawa do obrony.

  • Roszczenia z kredytów konsumenckich przedawniają się po 3 latach od daty wymagalności.
  • Ugoda z firmą windykacyjną nie może skutecznie zrzec się zarzutu przedawnienia, jeśli dług jest już przedawniony wobec konsumenta.
  • Firma windykacyjna musi udowodnić istnienie i wysokość długu oraz zasadność wszystkich naliczonych opłat.
  • Jeśli dług jest przedawniony, możesz odmówić zapłaty i rozważyć powództwo o ustalenie nieistnienia długu.

Jak wyglądała sprawa J. K.?

Pan J. K. otrzymał propozycję ugody z firmą windykacyjną I. Sp. z o.o. dotyczącą przedawnionego kredytu bankowego, w której miał uznać cały dług i zrzec się wszelkich zarzutów.

W 2016 roku pan J. K. wziął kredyt konsumencki w Banku K. S.A. na kwotę 35 000 zł. Ostatnią ratę spłacił we wrześniu 2019 roku. W grudniu 2020 roku bank wypowiedział umowę, a w lutym 2021 roku sprzedał dług firmie windykacyjnej I. Sp. z o.o.

W kwietniu 2024 roku I. Sp. z o.o. wezwała pana J. K. do zapłaty 32 570,32 zł. Po złożeniu przez klienta reklamacji, w lutym 2025 roku firma zaproponowała ugodę, w której pan J. K. miałby uznać dług w tej samej wysokości, spłacać go w 24 ratach po 1 500 zł i uiścić dodatkową opłatę manipulacyjną 500 zł.

Najważniejszym punktem propozycji ugody było zobowiązanie pana J. K. do zrzeczenia się wszelkich roszczeń, zarzutów i podstaw prawnych, w tym zarzutu przedawnienia oraz wadliwości umowy kredytowej i błędów w naliczeniach. Klient miał na podjęcie decyzji zaledwie kilka dni, a windykatorzy telefonicznie grozili skierowaniem sprawy do komornika.

Czy dług był przedawniony, zanim firma windykacyjna wysłała ugodę?

Tak, roszczenie z kredytu konsumenckiego pana J. K. było już przedawnione, ponieważ upłynęły 3 lata od daty wypowiedzenia umowy przez bank.

Podstawa: Kodeks cywilny — art. 118 i art. 117 § 2¹

Zgodnie z Kodeksem cywilnym, roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, takie jak te wynikające z kredytów bankowych, przedawniają się po upływie trzech lat. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym dług stał się wymagalny – w tym przypadku od daty wypowiedzenia umowy kredytu przez bank, czyli 3 grudnia 2020 roku.

Oznacza to, że trzyletni termin przedawnienia upłynął 3 grudnia 2023 roku. Wezwanie do zapłaty wysłane przez firmę windykacyjną I. Sp. z o.o. w kwietniu 2024 roku, a także propozycja ugody z lutego 2025 roku, nastąpiły już po tym terminie.

Dla konsumentów, takich jak pan J. K., obowiązuje szczególna ochrona: sąd z urzędu uwzględnia przedawnienie roszczenia, co oznacza, że wierzyciel nie może domagać się zaspokojenia długu, jeśli jest on przedawniony. To najsilniejszy argument obrony dłużnika.

Czy klauzule o uznaniu długu i zrzeczeniu się zarzutów są wiążące?

Klauzule w ugodzie z firmą windykacyjną o zrzeczeniu się zarzutu przedawnienia są w przypadku konsumentów nieważne lub bezskuteczne, jeśli dług był już przedawniony.

Podstawa: Kodeks cywilny — art. 117 § 2¹, art. 58 § 1, art. 58 § 2, art. 123 § 1 pkt 2 i art. 917

Propozycja ugody zawierała zapis o "dobrowolnym i nieodwołalnym uznaniu długu" oraz "zrzeczeniu się wszelkich zarzutów, w tym zarzutu przedawnienia". Uznanie długu przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 KC), a zrzeczenie się zarzutu przedawnienia jest możliwe, ale tylko po jego upływie i bez naruszania przepisów chroniących konsumenta.

W przypadku konsumenta, takiego jak pan J. K., po upływie terminu przedawnienia nie można skutecznie domagać się zapłaty (art. 117 § 2¹ KC). Klauzula ugody, która ma na celu obejście tego przepisu, może być uznana za sprzeczną z ustawą lub zasadami współżycia społecznego i tym samym nieważna (art. 58 KC).

Ugoda to wzajemne ustępstwa stron (art. 917 KC), ale nie może ona prowadzić do rażącego naruszenia interesów słabszej strony, czyli konsumenta. Podpisanie takiej ugody pozbawiłoby pana J. K. możliwości obrony w sądzie.

Skąd się biorą opłaty windykacyjne i „manipulacyjne” w ugodzie?

Opłaty windykacyjne i manipulacyjne muszą mieć jasną podstawę prawną w umowie kredytowej lub przepisach, a ich wysokość powinna odpowiadać faktycznie poniesionym kosztom.

W propozycji ugody firma windykacyjna naliczyła 1 200 zł kosztów upomnień (które Bank K. S.A. naliczył do dnia cesji) oraz dodatkowo 500 zł "jednorazowej opłaty manipulacyjnej". Pan J. K. słusznie kwestionował te opłaty.

Firma windykacyjna, jako następca prawny banku, musi udowodnić zasadność i wysokość tych opłat. Oznacza to, że powinna przedstawić dokumenty wskazujące, kiedy i na jakiej podstawie zostały naliczone oraz czy były zgodne z pierwotną umową kredytową i przepisami prawa konsumenckiego.

Często zdarza się, że takie opłaty są rażąco wygórowane lub nie mają podstaw prawnych, np. nie były przewidziane w umowie kredytowej. Brak merytorycznej odpowiedzi firmy windykacyjnej na reklamację pana J. K. w tej kwestii działa na jej niekorzyść.

Co z dokumentami – jakie ma firma windykacyjna, a jakie powinien mieć dłużnik?

Firma windykacyjna musi udowodnić istnienie i wysokość długu, przedstawiając komplet dokumentów, a dłużnik powinien zgromadzić własne potwierdzenia, aby móc się skutecznie bronić.

W przypadku sporu sądowego to na firmie windykacyjnej spoczywa ciężar udowodnienia, że dług istnieje, jest wymagalny i ma wskazaną wysokość. Brak kluczowych dokumentów może oznaczać, że sąd oddali powództwo.

Posiadanie własnych dokumentów przez dłużnika jest kluczowe dla skutecznej obrony. Pozwalają one zweryfikować twierdzenia windykatora, a także udowodnić takie fakty, jak data ostatniej spłaty, która jest istotna dla wyliczenia terminu przedawnienia.

  • Firma windykacyjna (I. Sp. z o.o.) musi przedstawić: oryginalną umowę kredytową, harmonogram spłat, wyciągi kontowe potwierdzające zadłużenie, skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu przez bank oraz umowę cesji wierzytelności wraz ze szczegółowymi załącznikami dotyczącymi długu.
  • Dłużnik (pan J. K.) powinien posiadać: kopię umowy kredytu, potwierdzenia dokonanych spłat, wszelką korespondencję z bankiem i firmą windykacyjną (wezwania, reklamacje, propozycje ugód), a także dowody nadania i odbioru tych pism.

Jakie są ryzyka ugody i co zrobić, jeśli nie chcesz jej podpisać?

Podpisanie ugody z firmą windykacyjną zawierającej niekorzystne klauzule może pozbawić dłużnika silnych argumentów obrony, takich jak zarzut przedawnienia.

Podstawa: Kodeks postępowania cywilnego — art. 189, art. 730 i art. 730¹

Głównym ryzykiem dla pana J. K. było podpisanie ugody, która wymuszałaby uznanie przedawnionego długu i zrzeczenie się zarzutu przedawnienia. Skuteczna obrona w sądzie opiera się na tym zarzucie, a rezygnacja z niego praktycznie uniemożliwiłaby wygraną.

Jeśli nie zgadzasz się na warunki ugody, możesz formalnie ją odrzucić i wezwać firmę windykacyjną do przedstawienia pełnego rozliczenia długu oraz podstaw prawnych wszystkich opłat. Możesz też zasugerować, że roszczenie jest bezzasadne lub w znacznej części nieudowodnione.

W przypadku, gdy firma windykacyjna nadal będzie dochodzić roszczenia, możesz rozważyć wystąpienie do sądu z powództwem o ustalenie nieistnienia długu (art. 189 KPC) ze względu na jego przedawnienie. Możesz również czekać na ruch wierzyciela i w przypadku pozwu skutecznie bronić się zarzutem przedawnienia. Warto też rozważyć wniosek o zabezpieczenie powództwa (art. 730, 730¹ KPC), aby uniemożliwić wpis do rejestrów dłużników na czas trwania sprawy.

Jakie koszty mogą się pojawić, jeśli nie dojdzie do ugody?

Odmowa podpisania ugody może wiązać się z ryzykiem postępowania sądowego, co generuje koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego, ale w przypadku przedawnionego długu szanse na wygraną dłużnika są wysokie.

Jeśli firma windykacyjna zdecyduje się na drogę sądową, musisz liczyć się z koniecznością uiszczenia opłat sądowych (zwykle 5% wartości przedmiotu sporu) oraz potencjalnymi kosztami zastępstwa procesowego, jeśli skorzystasz z pomocy prawnika. W przypadku oddalenia powództwa, to firma windykacyjna będzie musiała zwrócić poniesione przez Ciebie koszty.

Koszty komornicze pojawiają się dopiero w przypadku prawomocnego wyroku zasądzającego dług i wszczęcia egzekucji. Jeśli dług jest przedawniony i skutecznie podniesiesz ten zarzut, komornik nie będzie mógł podjąć działań.

Pamiętaj, że straszenie komornikiem jest częstą taktyką windykacyjną. W rzeczywistości, zanim dojdzie do egzekucji, wierzyciel musi uzyskać prawomocny wyrok sądowy z klauzulą wykonalności, co w przypadku przedawnionego długu jest bardzo trudne.

Najczęstsze pytania

Co to jest uznanie długu i jakie ma skutki?

Uznanie długu to oświadczenie dłużnika, które potwierdza istnienie długu. Może być dokonane w sposób wyraźny (np. podpisanie dokumentu) lub dorozumiany (np. wpłata części długu). Uznanie długu przerywa bieg przedawnienia, co oznacza, że termin przedawnienia liczy się od nowa.

Czy firma windykacyjna może naliczać dowolne opłaty?

Nie. Firma windykacyjna może naliczać opłaty tylko wtedy, gdy mają one podstawę prawną (np. w umowie kredytowej lub przepisach) i są uzasadnione. Musi też przedstawić szczegółowe rozliczenie tych opłat, a ich wysokość nie może być rażąco wygórowana.

Kiedy roszczenie z kredytu bankowego się przedawnia?

Roszczenie z kredytu bankowego, jako związane z działalnością gospodarczą, przedawnia się po 3 latach od daty wymagalności (zazwyczaj od dnia wypowiedzenia umowy przez bank). Dla konsumentów, sąd z urzędu uwzględnia przedawnienie.

Co zrobić, jeśli firma windykacyjna straszy komornikiem?

Jeśli dług jest przedawniony lub kwestionujesz jego zasadność, nie ulegaj presji. Firma windykacyjna musi uzyskać prawomocny wyrok sądowy, zanim będzie mogła skierować sprawę do komornika. Skorzystaj z porady prawnej, aby skutecznie bronić się przed nieuzasadnionymi żądaniami.

Czy muszę podpisać ugodę z firmą windykacyjną?

Nie, nie masz obowiązku podpisywania ugody z firmą windykacyjną, zwłaszcza jeśli zawiera ona niekorzystne klauzule lub dotyczy przedawnionego długu. Zawsze masz prawo do negocjowania warunków lub odmowy jej zawarcia.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny

§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 58 Kodeks cywilny

§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. § 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. § 3. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 123 Kodeks cywilny

§ 1. Bieg przedawnienia przerywa się: ⇓ 1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; ⇓ 2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. 3) (uchylony) § 2. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 917 Kodeks cywilny

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 189 Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730¹ Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. § 1[1]. W sprawach wymienionych w art. 479[89] sąd w ramach oceny, czy uprawdopodobniono roszczenie, bierze pod uwagę prawdopodobieństwo unieważnienia prawa wyłącznego w innym toczącym się postępowaniu. Okoliczność tę ustala się w oparciu o informacje pochodzące od stron, chyba że jest ona znana sądowi z urzędu. § 2. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. § 2[1]. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uważa się za uprawdopodobniony, gdy żądającym zabezpieczenia jest powód dochodzący należności zapłaty z tytułu transakcji handlowej w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w przypadku gdy wartość tej transakcji nie przekracza siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych, a dochodzona należność nie została uregulowana i od dnia upływu terminu jej płatności upłynęły co najmniej trzy miesiące § 3. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-05.