Kredyty, długi i leasing
Upadłość konsumencka: jak oddłużyć kredyt i leasing?
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
M. K. znalazł się w trudnej sytuacji finansowej, zmagając się z problemami spłaty kredytu konsumenckiego oraz zobowiązań leasingowych. Utrata dodatkowych dochodów i wszczęcie egzekucji komorniczej skłoniły go do poszukiwania kompleksowego rozwiązania, jakim może być ogłoszenie upadłości konsumenckiej. W tym artykule analizujemy jego sprawę i wskazujemy strategiczne kroki prawne.
Szybka odpowiedź
M. K. spełnia przesłanki do złożenia wniosku o upadłość konsumencką, co pozwoli mu na uregulowanie zobowiązań z kredytu i leasingu, uchylenie zajęcia komorniczego oraz potencjalne umorzenie części długów po zakończeniu postępowania.
- M. K. jest niewypłacalny, co potwierdza m.in. trwająca egzekucja komornicza.
- Wszelkie długi powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości, w tym z kredytu i leasingu, podlegają umorzeniu, z wyjątkiem określonych kategorii.
- Ogłoszenie upadłości automatycznie umarza postępowania egzekucyjne.
- Wysokość odsetek za opóźnienie w kredycie oraz kara umowna w leasingu mogą być kwestionowane jako nadmierne.
- Kluczowe jest zgromadzenie pełnej dokumentacji finansowej i wykazanie braku rażącego niedbalstwa w doprowadzeniu do niewypłacalności.
Jak wyglądała sprawa M. K.?
M. K., w związku z utratą dodatkowych dochodów, popadł w zadłużenie z tytułu kredytu konsumenckiego u wierzyciela bankowego oraz leasingu operacyjnego u firmy leasingowej, co doprowadziło do wezwań do zapłaty i wszczęcia egzekucji komorniczej.
Klient, urodzony w 1974 roku, jest zatrudniony na umowę o pracę z dochodem netto 4 200,00 zł miesięcznie, lecz po 2022 roku stracił dodatkowe źródła dochodów, co trwale pogorszyło jego sytuację finansową. Posiada mieszkanie własnościowe o wartości 360 000,00 zł, które jest obciążone hipoteką zabezpieczającą inny kredyt.
Wierzyciel bankowy wezwał M. K. do zapłaty kwoty 43 120,45 zł z tytułu zaległości w spłacie kredytu konsumenckiego, a następnie wszczął egzekucję komorniczą, zajmując jego rachunek bankowy i wynagrodzenie. Firma leasingowa również wezwała Klienta do zapłaty 45 000,00 zł brutto z tytułu zaległych rat i kary umownej, a po bezskutecznych mediacjach przejęła samochód osobowy, będący przedmiotem leasingu.
M. K. wielokrotnie próbował restrukturyzować swoje zadłużenie z wierzycielem bankowym oraz negocjować z firmą leasingową, jednak jego propozycje spotkały się z odmową. Obie strony przeciwne podtrzymują zasadność naliczonych opłat i roszczeń.
Czy M. K. spełnia przesłanki do ogłoszenia upadłości konsumenckiej?
Tak, M. K. spełnia definicję konsumenta i jest niewypłacalny, co stanowi kluczową przesłankę do ogłoszenia upadłości konsumenckiej.
M. K. nie prowadzi działalności gospodarczej od 2010 roku, co kwalifikuje go jako konsumenta, a zatem może on skorzystać z procedury upadłości konsumenckiej. Zgodnie z przepisami, osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej może ogłosić upadłość, jeżeli stała się niewypłacalna, czyli utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Jego niewypłacalność potwierdzają liczne fakty: utrata dodatkowych dochodów po 2022 roku, miesięczny dochód netto wynoszący 4 200,00 zł, wymagalne zadłużenie wobec wierzyciela bankowego w wysokości 43 120,45 zł oraz wobec firmy leasingowej w wysokości 45 000,00 zł brutto.
Dodatkowo, wszczęcie egzekucji komorniczej, w ramach której zajęto rachunek bankowy i wynagrodzenie M. K., jest obiektywnym dowodem na jego trwałą niewypłacalność. Wszystkie te dowody są wystarczające, aby uznać, że M. K. spełnia przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.
Co wejdzie w skład masy upadłości i jakie długi zostaną umorzone?
Do masy upadłości wejdzie cały majątek M. K. na dzień ogłoszenia upadłości, a co do zasady umorzeniu podlegają wszystkie długi powstałe przed tą datą, z pewnymi wyjątkami.
W skład masy upadłości wejdzie mieszkanie własnościowe M. K. o powierzchni 38 m2 i szacowanej wartości rynkowej 360 000,00 zł. Należy jednak pamiętać, że mieszkanie to jest obciążone hipoteką zabezpieczającą inny kredyt, co oznacza, że wierzyciel hipoteczny będzie miał pierwszeństwo w zaspokojeniu z jego sprzedaży.
Zarówno dług z tytułu kredytu konsumenckiego, jak i zobowiązania wynikające z umowy leasingu operacyjnego (zaległe raty, kara umowna, koszty przejęcia pojazdu) co do zasady podlegają umorzeniu w ramach upadłości konsumenckiej. Sąd, po zakończeniu postępowania i zaspokojeniu wierzycieli z masy upadłości (jeśli zostanie ustalony plan spłaty), może umorzyć pozostałe niezaspokojone zobowiązania, które powstały przed dniem ogłoszenia upadłości.
Należy mieć na uwadze, że prawo upadłościowe przewiduje katalog długów, które nie podlegają umorzeniu. Są to np. roszczenia alimentacyjne, grzywny orzeczone przez sąd czy zobowiązania z tytułu odszkodowań za przestępstwa. W przedstawionym stanie faktycznym brak jest informacji o tego typu zobowiązaniach.
Jaki wpływ na upadłość ma zajęcie komornicze i przejęcie leasingu?
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej skutkuje umorzeniem z mocy prawa toczących się postępowań egzekucyjnych oraz włączeniem roszczeń z leasingu do masy upadłości.
Z dniem ogłoszenia upadłości konsumenckiej wszelkie postępowania egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości ulegają umorzeniu z mocy prawa. Oznacza to, że zajęcie rachunku bankowego oraz wynagrodzenia M. K. przez komornika zostanie uchylone. Wierzyciel bankowy będzie musiał zgłosić swoje wierzytelności do masy upadłości.
Samochód osobowy, będący przedmiotem leasingu, został już przejęty przez firmę leasingową w dniu 28.08.2024 r. Wierzytelność firmy leasingowej z tytułu zaległych rat, kary umownej oraz kosztów przejęcia pojazdu jest wierzytelnością pieniężną, która zostanie zgłoszona do masy upadłości.
Wierzytelność ta zostanie pomniejszona o wartość, jaką firma leasingowa uzyska ze sprzedaży przejętego pojazdu. Jeśli wartość ze sprzedaży pojazdu nie pokryje w całości roszczeń leasingodawcy, to pozostała część długu również wejdzie do masy upadłości i będzie traktowana jak inne wierzytelności podlegające zaspokojeniu z majątku M. K.
Czy zapisy umów kredytu i leasingu są ważne?
Niektóre postanowienia umów, takie jak wysokie opłaty za opóźnienie w kredycie i kara umowna w leasingu, mogą zostać zakwestionowane jako abuzywne lub rażąco wygórowane.
W umowie kredytu konsumenckiego, opłata za opóźnienie w wysokości 2,5% miesięcznie (co stanowi 30% w skali roku) może być uznana za rażąco wygórowaną i niezgodną z przepisami o maksymalnych odsetkach za opóźnienie. Takie postanowienie może kwalifikować się jako klauzula abuzywna, czyli niewiążąca dla konsumenta. Podobnie, naliczone koszty windykacji powinny odpowiadać faktycznie poniesionym wydatkom i nie mogą stanowić ukrytej kary umownej.
W umowie leasingu, kara umowna w wysokości 25% niewykonanych opłat leasingowych jest znacząca. Kara umowna ma rekompensować szkodę wierzycielowi, jednak jej wysokość może być miarkowana przez sąd, jeśli jest rażąco wygórowana, zwłaszcza gdy wierzyciel uzyskał już zaspokojenie z innego źródła, np. ze sprzedaży przejętego samochodu.
Należy dokładnie przeanalizować te postanowienia pod kątem ich zgodności z przepisami Kodeksu cywilnego oraz ustawy o kredycie konsumenckim, a także przepisami dotyczącymi klauzul niedozwolonych. W postępowaniu upadłościowym można skutecznie dążyć do ich zakwestionowania i obniżenia należności.
Jakie są terminy przedawnienia roszczeń wierzycieli?
Roszczenia wierzyciela bankowego nie są obecnie przedawnione z uwagi na wszczęcie egzekucji komorniczej, natomiast terminy przedawnienia roszczeń firmy leasingowej wymagają dalszej szczegółowej analizy.
Roszczenia z tytułu umowy kredytu konsumenckiego przedawniają się z upływem trzech lat. Bieg przedawnienia dla poszczególnych rat rozpoczyna się z dniem ich wymagalności. Wszczęcie egzekucji komorniczej w dniu 20.05.2024 r. przerwało bieg przedawnienia dla objętych nią roszczeń wierzyciela bankowego. Po przerwaniu, termin przedawnienia biegnie na nowo od zakończenia postępowania egzekucyjnego.
W przypadku roszczeń z umowy leasingu, termin przedawnienia również wynosi trzy lata. Kluczowe jest ustalenie dokładnych dat wymagalności zaległych rat oraz momentu, w którym firma leasingowa podjęła działania mające na celu dochodzenie roszczeń na drodze sądowej. Należy pamiętać, że mediacje z 01.08.2024 r. co do zasady nie przerywają biegu przedawnienia, chyba że w ich trakcie nastąpiło uznanie długu przez dłużnika.
W toku postępowania upadłościowego sąd lub syndyk będzie miał za zadanie zweryfikowanie, czy zgłoszone wierzytelności nie są przedawnione. M. K. powinien przedstawić wszystkie dokumenty związane ze spłatami i korespondencją z wierzycielami, aby umożliwić precyzyjną weryfikację.
Jakie dowody są potrzebne i jakie ryzyka czekają Klienta?
Przed złożeniem wniosku o upadłość konsumencką należy zgromadzić kompletną dokumentację finansową, aby wykazać niewypłacalność i brak rażącego niedbalstwa, minimalizując ryzyka procesowe.
Konieczne jest zebranie wszelkich umów (kredytu, leasingu), wezwań do zapłaty, postanowień komornika, zaświadczeń o zarobkach, zeznań podatkowych z lat przed i po utracie dodatkowych dochodów oraz wyciągów z rachunków bankowych. Należy również udokumentować wszelkie próby kontaktu i negocjacji z wierzycielami, aby wykazać należytą staranność M. K..
Głównym ryzykiem procesowym jest możliwość odmowy umorzenia długów przez sąd upadłościowy, jeśli uzna on, że dłużnik celowo doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w wyniku rażącego niedbalstwa. Odmowy restrukturyzacji kredytu przez wierzyciela bankowego oraz udokumentowane próby rozwiązania problemów przez M. K. mogą jednak przemawiać na jego korzyść, minimalizując zarzut winy.
Wierzyciele będą bronić zasadności swoich roszczeń, dlatego kluczowe jest aktywne kwestionowanie abuzywnych klauzul i rażąco wygórowanych należności w toku postępowania. Staranne przygotowanie wniosku i zebranie wszystkich dowodów jest niezbędne, gdyż każde pismo procesowe wymaga wskazania faktów oraz dowodów na ich poparcie.
Najczęstsze pytania
Co to jest upadłość konsumencka?
Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które stały się niewypłacalne, czyli nie są w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań. Celem jest oddłużenie konsumenta i umożliwienie mu rozpoczęcia 'nowego życia' bez obciążeń.
Jakie długi nie podlegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej?
Prawo upadłościowe przewiduje katalog długów, które nie podlegają umorzeniu, np. zobowiązania alimentacyjne, kary grzywny orzeczone przez sąd, odszkodowania za przestępstwa, a także długi, które dłużnik celowo zataił lub te wynikające z tytułu niezaspokojenia roszczeń o naprawienie szkody wynikającej z czynu niedozwolonego.
Czy zajęcie komornicze zostaje uchylone po ogłoszeniu upadłości?
Tak, z dniem ogłoszenia upadłości konsumenckiej wszelkie postępowania egzekucyjne skierowane do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy upadłości ulegają umorzeniu z mocy prawa. Zajęte środki lub wynagrodzenie powinny zostać zwolnione.
Co dzieje się z przedmiotem leasingu po ogłoszeniu upadłości?
Jeśli przedmiot leasingu nie został jeszcze przejęty przez firmę leasingową, wchodzi on do masy upadłości. Jeśli został już przejęty i sprzedany, wierzytelność firmy leasingowej zostaje pomniejszona o uzyskaną wartość, a pozostała część długu wchodzi do masy upadłości i jest rozliczana w ramach postępowania upadłościowego.
Czy kara umowna w leasingu może być zmniejszona?
Tak, sąd może miarkować (zmniejszyć) rażąco wygórowaną karę umowną, zwłaszcza jeśli wierzyciel uzyskał już zaspokojenie z innego źródła, np. ze sprzedaży przedmiotu leasingu lub jeśli wysokość kary jest niewspółmierna do poniesionej szkody.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 034 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 034 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 20 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 126 § 1 k.p.c.
- art. 187 k.p.c.
Brzmienie: Art. 126 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Każde pismo procesowe powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane; 2) imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 3) oznaczenie rodzaju pisma; 4) osnowę wniosku lub oświadczenia; 5) w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenie, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; 6) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 7) wymienienie załączników. § 11. Do pisma procesowego dołącza się załączniki wymienione w tym piśmie. § 2. Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu oraz: 1) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron albo, w przypadku gdy strona jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – adres do doręczeń wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; 11) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron; 2) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku lub 3) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania. § 21. Dalsze pisma procesowe, poza elementami określonymi w § 1, powinny zawierać sygnaturę akt. § 3. Do pisma procesowego należy dołączyć pełnomocnictwo albo jego uwierzytelniony odpis, jeżeli pismo to wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa. Jeżeli pełnomocnik wnosi pismo procesowe za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo portalu informacyjnego, pełnomocnictwo udzielone w postaci elektronicznej albo jego elektronicznie uwierzytelniony odpis wnosi się wraz z tym pismem. W piśmie tym podaje się numer wpisu pełnomocnika na właściwą listę, w przypadku gdy pismo to jest wnoszone przez pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym. § 31. Przepisu § 3 nie stosuje się do pism wnoszonych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. § 4. Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. § 5. Pismo procesowe wniesione za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo portalu informacyjnego opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a w przypadku prokuratora – także zaawansowanym podpisem elektronicznym wydawanym przez właściwe jednostki organizacyjne prokuratury. § 6. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, tryb zakładania i udostępniania konta w systemie teleinformatycznym, za pomocą którego można wnosić pisma procesowe, z uwzględnieniem sprawności postępowania, ochrony praw stron postępowania oraz możliwości składania jednorazowo wielu pism.
Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.