Kredyty, długi i leasing
Upadłość konsumencka: Czy możliwe jest umorzenie długów bez planu spłaty?
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej to dla wielu osób ostatnia deska ratunku w walce z narastającymi długami. Kluczowe jest zrozumienie, w jakich okolicznościach sąd może podjąć decyzję o umorzeniu zobowiązań bez konieczności ustalania planu spłaty wierzycieli. Niniejszy artykuł przedstawia analizę przypadku, w którym dłużnik dąży do takiego rozstrzygnięcia, wskazując na przesłanki prawne i faktyczne, które mogą doprowadzić do całkowitego oddłużenia.
Szybka odpowiedź
Sąd może umorzyć zobowiązania konsumenta bez ustalania planu spłaty wierzycieli, jeśli jego osobista sytuacja w sposób oczywisty wskazuje na trwałą niezdolność do dokonywania jakichkolwiek spłat.
- Umorzenie zobowiązań bez planu spłaty jest możliwe, gdy dłużnik jest trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat.
- Zabezpieczenia takie jak weksel in blanco i poręczenie żony mają swoje konsekwencje, zwłaszcza dla poręczyciela, którego zobowiązanie nie wygasa.
- Bieg przedawnienia roszczeń wierzycieli może zostać przerwany przez wszczęcie egzekucji komorniczej.
- Kluczowe dowody to dokumentacja medyczna, zaświadczenia o dochodach, dowody na brak majątku oraz szczegółowe rozliczenia zobowiązań.
Jak wyglądała sprawa?
Sprawa dotyczy wniosku Pana M. K. o ogłoszenie upadłości konsumenckiej z jednoczesnym umorzeniem jego zobowiązań bez obowiązku wykonywania planu spłaty wierzycieli.
Pan M. K., lat 59, były pracownik zakładu produkcyjnego, złożył wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej do sądu w Lublinie. Jego celem było całkowite umorzenie zobowiązań bez konieczności ustalania planu spłaty, argumentując to trudną sytuacją zdrowotną oraz niskim dochodem z zasiłku.
Pan M. K. zaprzestał terminowych spłat rat kredytu konsumenckiego w banku oraz rat leasingowych po utracie pracy w czerwcu 2021 roku. Wierzyciele, którymi byli bank oraz leasingodawca, podejmowali działania windykacyjne, a następnie wszczęto egzekucję komorniczą, która objęła rachunek bieżący i część wynagrodzenia.
Majątek Pana M. K. ogranicza się do przedmiotów domowego użytku i starszego samochodu osobowego. Zarówno bank, jak i leasingodawca kwestionują możliwość całkowitego umorzenia zobowiązań bez planu spłaty, domagając się ustalenia takiego planu lub uznania swoich roszczeń.
Kiedy możliwe jest umorzenie długów bez planu spłaty?
Sąd może umorzyć zobowiązania upadłego bez ustalania planu spłaty, jeśli jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat z uwagi na swoją sytuację osobistą, zdrowotną lub majątkową.
Podstawa: art. 369 ust. 1 Prawa upadłościowego, art. 370 ust. 1 Prawa upadłościowego
Zgodnie z przepisami Prawa upadłościowego, sąd może odstąpić od ustalania planu spłaty wierzycieli, jeżeli osobista sytuacja upadłego w sposób oczywisty wskazuje, że nie będzie on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach takiego planu. Jest to rozstrzygnięcie wyjątkowe, które wymaga wykazania trwałej i niezawinionej niezdolności do spłat.
W przypadku Pana M. K., przesłanki przemawiające za umorzeniem bez planu spłaty obejmują: jego wiek (59 lat), utratę pracy, niskie dochody z zasiłku, trudną sytuację zdrowotną potwierdzoną zaświadczeniem lekarskim oraz ograniczony majątek. Okoliczności te wskazują na niezawiniony charakter niewypłacalności i trwałą niezdolność do zarobkowania.
Wierzyciele, bank i leasingodawca, sprzeciwiają się takiemu rozwiązaniu, twierdząc, że istnieją realne możliwości spłaty części zobowiązań. Oznacza to, że Pan M. K. będzie musiał silnie uzasadnić swoje stanowisko, opierając się na przedstawionych dowodach potwierdzających jego trwałą niezdolność do spłat.
Jakie zabezpieczenia ustanowił bank i czy są skuteczne?
Bank zabezpieczył kredyt wekslem in blanco oraz poręczeniem żony Pana M. K., przy czym poręczenie żony pozostaje skuteczne niezależnie od upadłości głównego dłużnika.
Podstawa: art. 876 § 1 k.c., art. 883 § 3 k.c.
Kredyt konsumencki Pana M. K. był zabezpieczony wekslem in blanco, uzupełnionym na kwotę 52 000,00 zł. Skuteczność takiego weksla zależy od istnienia i zgodności z prawem deklaracji wekslowej, która określa warunki jego uzupełnienia. Pan M. K. może podnieść zarzuty wekslowe, jeśli uzupełnienie nastąpiło niezgodnie z deklaracją.
Dodatkowym zabezpieczeniem było poręczenie żony Pana M. K., Pani L. K. Poręczenie jest odrębnym zobowiązaniem, co oznacza, że upadłość dłużnika głównego nie wpływa na odpowiedzialność poręczyciela. Zatem, nawet po umorzeniu zobowiązań Pana M. K. w postępowaniu upadłościowym, bank będzie mógł dochodzić zaspokojenia swojej wierzytelności od Pani L. K. jako poręczycielki.
Sytuacja poręczyciela jest kluczowym ryzykiem, gdyż Pani L. K. może zostać obciążona obowiązkiem wykonania długu w pełnej wysokości przysługującej bankowi. Należy rozważyć ewentualne możliwości negocjacji z bankiem w jej imieniu w celu zmniejszenia jej obciążenia.
Czy roszczenia wierzycieli uległy przedawnieniu?
Roszczenia banku i leasingodawcy względem Pana M. K. nie uległy przedawnieniu ze względu na wszczęcie egzekucji komorniczej, która przerwała bieg terminu przedawnienia.
Podstawa: art. 118 k.c., art. 123 § 1 pkt 1 k.c., art. 124 § 1 k.c., art. 554 k.c.
Roszczenia banku z tytułu kredytu konsumenckiego oraz roszczenia leasingodawcy z umowy leasingu, jako związane z działalnością gospodarczą, co do zasady przedawniają się z upływem trzech lat. Bieg przedawnienia roszczenia banku rozpocząłby się około 30 listopada 2021 roku (po 90 dniach zaległości), a roszczenia leasingodawcy około 10 maja 2022 roku (po zwrocie pojazdu).
Wszczęcie egzekucji komorniczej przez bank w dniu 15 września 2023 roku stanowi czynność podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, co zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego przerywa bieg przedawnienia. Po przerwaniu, bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Ponieważ egzekucja komornicza trwała w dniu złożenia wniosku o upadłość (5 lutego 2025 roku), roszczenia banku i leasingodawcy nie uległy przedawnieniu. Należy jednak zawsze dokładnie weryfikować daty wymagalności i czynności przerywających bieg przedawnienia dla każdego roszczenia.
Jakie dowody są kluczowe w postępowaniu upadłościowym?
Na potrzeby obrony przed sprzeciwami wierzycieli kluczowe są dokumentacja medyczna potwierdzająca trwałą niezdolność do pracy, zaświadczenia o dochodach, dowody na brak majątku oraz dokumenty dotyczące zobowiązań.
Podstawa: art. 6 k.c.
Pełnomocnik Pana M. K. powinien zebrać obszerną dokumentację medyczną (zaświadczenia lekarskie, historie chorób, orzeczenia o niepełnosprawności) potwierdzającą jego trudną sytuację zdrowotną i trwałą niezdolność do pracy zarobkowej. To podstawowy argument za umorzeniem zobowiązań bez planu spłaty.
Niezbędne są również zaświadczenia o niskich dochodach z zasiłku oraz dokumenty potwierdzające utratę pracy. Dodatkowo, należy przedstawić szczegółowy wykaz majątku Pana M. K., aby udowodnić brak wartościowych aktywów, które mogłyby zostać spieniężone na rzecz wierzycieli.
Ważne są także protokół zwrotu przedmiotu leasingu (z 10 maja 2022 roku), dokumenty dotyczące weksla in blanco i deklaracji wekslowej, a także potwierdzenia korespondencji z wierzycielami. Protokół zwrotu pojazdu może być kluczowy do weryfikacji roszczeń leasingodawcy dotyczących uszkodzeń i wartości pozostałej.
Jakie są ryzyka i szanse w sprawie Pana M. K.?
Szanse Pana M. K. leżą w niezawinionym charakterze niewypłacalności i trwałej niezdolności do spłat, natomiast ryzyka obejmują sprzeciw wierzycieli, skuteczność poręczenia żony oraz możliwość roszczeń regresowych.
Mocne strony sprawy Pana M. K. to jego wiek, utrata pracy, niskie dochody, potwierdzona trudna sytuacja zdrowotna oraz brak realnego majątku. Te czynniki silnie przemawiają za uznaniem jego niewypłacalności za niezawinioną i uzasadniają umorzenie zobowiązań bez planu spłaty.
Słabe strony obejmują sprzeciw wierzycieli, którzy kwestionują możliwość całkowitego umorzenia. Dużym ryzykiem jest również zabezpieczenie banku w postaci poręczenia żony, Pani L. K., której zobowiązanie nie wygasa w wyniku upadłości Pana M. K. To stwarza ryzyko roszczeń regresowych banku wobec niej. Kwestie uszkodzeń zwróconego przedmiotu leasingu również mogą być przedmiotem sporu.
Rekomendowana strategia to konsekwentne dążenie do umorzenia bez planu spłaty, opierając się na przepisach Prawa upadłościowego oraz zasadach słuszności. Jednocześnie należy podjąć próbę negocjacji z wierzycielami, aby zminimalizować ryzyka, zwłaszcza te dotyczące poręczenia żony, oraz dokładnie zweryfikować wysokość roszczeń, np. poprzez żądanie rozliczenia korzyści uzyskanych ze zwróconego pojazdu przez leasingodawcę.
Najczęstsze pytania
Czy utrata pracy jest wystarczającą przesłanką do ogłoszenia upadłości konsumenckiej?
Utrata pracy, szczególnie jeśli prowadzi do trwałej niezdolności do regulowania zobowiązań, jest kluczową przesłanką do ogłoszenia upadłości konsumenckiej. W połączeniu z innymi czynnikami, takimi jak wiek, stan zdrowia czy brak majątku, może uzasadniać umorzenie długów bez planu spłaty.
Co się dzieje z poręczeniem po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej głównego dłużnika?
Zobowiązanie poręczyciela jest odrębne od długu głównego. Oznacza to, że ogłoszenie upadłości konsumenckiej dłużnika głównego i umorzenie jego zobowiązań nie ma wpływu na odpowiedzialność poręczyciela. Wierzyciel może nadal dochodzić zaspokojenia od poręczyciela w pełnej wysokości.
Czy weksel in blanco jest skutecznym zabezpieczeniem w postępowaniu upadłościowym?
Weksel in blanco jest co do zasady skutecznym zabezpieczeniem wierzytelności. W postępowaniu upadłościowym wierzytelność z weksla podlega zgłoszeniu do masy upadłości. Skuteczność weksla może być kwestionowana, jeśli jego uzupełnienie nastąpiło niezgodnie z deklaracją wekslową.
Jakie są konsekwencje zwrotu przedmiotu leasingu dla dłużnika?
W przypadku zwrotu przedmiotu leasingu z powodu zaległości, leasingodawca ma prawo żądać zapłaty wartości pozostałej do końca okresu leasingu, pomniejszonej o korzyści uzyskane ze zwrotu przedmiotu (np. ze sprzedaży lub ponownego leasingu). Dłużnik może być również obciążony kosztami ewentualnych uszkodzeń pojazdu.
W jaki sposób można przerwać bieg przedawnienia roszczenia?
Bieg przedawnienia roszczenia może zostać przerwany przez każdą czynność przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Do takich czynności należy m.in. wszczęcie egzekucji komorniczej lub wniesienie pozwu do sądu.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 030 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 16 KB
- Sprawa 030 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 27 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 491 Prawa upadłościowego
- art. 117 k.c.
- art. 118 k.c.
- art. 123 § 1 pkt 1 k.c.
- art. 124 § 1 k.c.
- art. 125 k.c.
- art. 369 ust. 1 Prawa upadłościowego
- art. 370 ust. 1 Prawa upadłościowego
- art. 876 § 1 k.c.
- art. 883 § 3 k.c.
- art. 5 k.c.
- art. 58 k.c.
- art. 6 k.c.
- art. 554 k.c.
Brzmienie: Art. 369 Prawo upadłościowe
1. W terminie trzydziestu dni od dnia obwieszczenia postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego upadły będący osobą fizyczną może złożyć wniosek o ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym. 1a. W terminie, o którym mowa w ust. 1, upadły będący osobą fizyczną może również złożyć wniosek o umorzenie zobowiązań bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Przepis art. 370f ust. 2 stosuje się. 1b. Wnioski, o których mowa w ust. 1 i 1a, rozpoznaje się na rozprawie. O terminie rozprawy zawiadamia się wierzycieli przez obwieszczenie. 2. Jeżeli niezdolność do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli wynikająca z osobistej sytuacji upadłego nie ma charakteru trwałego, sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli pod warunkiem, że w terminie pięciu lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli upadły ani żaden z wierzycieli nie złoży wniosku o ustalenie planu spłaty wierzycieli, na skutek którego sąd, uznając, że ustała niezdolność upadłego do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli, uchyli postanowienie o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli i ustali plan spłaty wierzycieli. Przepisy art. 370a ust. 10 i art. 370f ust. 2 stosuje się. 2a. Na podstawie złożonego w terminie, o którym mowa w ust. 2, wniosku upadłego lub wierzyciela, o którym mowa w ust. 2, sąd może uchylić postanowienie o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli i ustalić plan spłaty wierzycieli również po upływie pięciu lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli. 2b. W okresie pięciu lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli upadły nie może dokonywać czynności prawnych, dotyczących jego majątku, które mogłyby pogorszyć jego sytuację majątkową. 2c. W szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd, na wniosek upadłego, może wyrazić zgodę na dokonanie czynności prawnej, o której mowa w ust. 2b, albo zatwierdzić jej dokonanie. 2d. W okresie, o którym mowa w ust. 2b, upadły jest obowiązany składać sądowi corocznie, do końca kwietnia, sprawozdanie ze swojej sytuacji majątkowej i zawodowej za poprzedni rok kalendarzowy, w którym wykazuje osiągnięte przychody oraz nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ostatni kwartał okresu sprawozdawczego, ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, jak również swoje możliwości zarobkowe, wydatki potrzebne na swoje utrzymanie i osób pozostających na jego utrzymaniu, w tym potrzeby mieszkaniowe. Do sprawozdania upadły dołącza kopię złożonego rocznego zeznania podatkowego. 2e. W okresie, o którym mowa w ust. 2b, przepis art. 370c ust. 1 stosuje się odpowiednio. 2f. Sąd uchyla postanowienie o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, gdy w okresie, o którym mowa w ust. 2b, upadły: 1) nie złożył w terminie sprawozdania, o którym mowa w ust. 2d, 2) w sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 2d, podał nieprawdziwe informacje, w szczególności zataił osiągnięte przychody lub nabyte składniki majątkowe, 3) dokonał czynności prawnej, o której mowa w ust. 2b, bez uzyskania zgody sądu albo czynność ta nie została przez sąd zatwierdzona, 4) ukrywał majątek lub czynność prawna upadłego została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli – chyba że uchybienie obowiązkom jest nieznaczne lub zaniechanie uchylenia postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi; przepis art. 370a ust. 10 stosuje się. 2g. W razie uchylenia postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli zobowiązania upadłego nie podlegają umorzeniu. 2h. Jeżeli upadły ani żaden z wierzycieli nie złoży wniosku, o którym mowa w ust. 2, zobowiązania upadłego, o których mowa w ust. 1, ulegają umorzeniu z upływem pięciu lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli. Na wniosek upadłego lub wierzyciela sąd wydaje postanowienie stwierdzające umorzenie zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli. W postanowieniu sąd wskazuje datę umorzenia zobowiązań upadłego. 3. Sąd oddala wniosek, o którym mowa w ust. 1 lub 1a, jeżeli: 1) upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań, 2) w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań – chyba że uwzględnienie wniosku, o którym mowa w ust. 1 lub 1a, jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.
Brzmienie: Art. 876 Kodeks cywilny
§ 1. Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. § 2. Oświadczenie poręczyciela powinno być pod rygorem nieważności złożone na piśmie.
Brzmienie: Art. 883 Kodeks cywilny
§ 1. Poręczyciel może podnieść przeciwko wierzycielowi wszelkie zarzuty, które przysługują dłużnikowi; w szczególności poręczyciel może potrącić wierzytelność przysługującą dłużnikowi względem wierzyciela. § 2. Poręczyciel nie traci powyższych zarzutów, chociażby dłużnik zrzekł się ich albo uznał roszczenie wierzyciela. § 3. W razie śmierci dłużnika poręczyciel nie może powoływać się na ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy wynikające z przepisów prawa spadkowego.
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Brzmienie: Art. 123 Kodeks cywilny
§ 1. Bieg przedawnienia przerywa się: ⇓ 1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; ⇓ 2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. 3) (uchylony) § 2. (uchylony)
Brzmienie: Art. 124 Kodeks cywilny
§ 1. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. § 2. W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.
Brzmienie: Art. 554 Kodeks cywilny
Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem lat dwóch.
Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Brzmienie: Art. 491 Prawo upadłościowe
Nie można wprowadzać do obiegu obligacji emitowanych przez upadłego, które są jego własnością. Obligacje takie podlegają umorzeniu.
Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny
§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)
Brzmienie: Art. 125 Kodeks cywilny
§ 1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem sześciu lat. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat. § 2. (uchylony)
Brzmienie: Art. 5 Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Brzmienie: Art. 58 Kodeks cywilny
§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. § 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. § 3. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.