Praca i B2B
Naruszenie poufności w umowie B2B: ocena kary umownej i roszczeń
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Niniejszy artykuł analizuje złożoną sprawę sporu pomiędzy firmą IT, będącą zleceniodawcą, a firmą konsultingową (Klientem) na tle umowy o współpracy, koncentrując się na zarzutach naruszenia klauzuli poufności i żądaniu zapłaty wysokiej kary umownej. Klient, firma konsultingowa, kwestionuje ważność bezterminowego zobowiązania do poufności oraz proporcjonalność kary umownej, jednocześnie dochodząc zapłaty należnego mu wynagrodzenia za wykonane usługi.
Szybka odpowiedź
W sporze o naruszenie poufności w umowie B2B kluczowe jest ustalenie, czy opublikowane materiały faktycznie stanowią informacje poufne, a także ocena ważności bezterminowej klauzuli poufności oraz proporcjonalności zastrzeżonej kary umownej, która może podlegać miarkowaniu przez sąd.
- Bezterminowy obowiązek poufności jest co do zasady dopuszczalny, ale jego zakres nie może naruszać know-how wykonawcy.
- Kara umowna w wysokości 150 000,00 PLN za każde ujawnienie może być uznana za rażąco wygórowaną i podlegać miarkowaniu sądowi.
- Kluczowe jest udowodnienie, czy opublikowane materiały rzeczywiście stanowią Informacje Poufne i umożliwiają identyfikację zleceniodawcy.
- Termin przedawnienia roszczeń z umowy B2B wynosi trzy lata, a wezwanie przedsądowe co do zasady nie przerywa jego biegu.
- W celu obrony rekomendowane jest zabezpieczenie dowodów (np. treści strony internetowej) oraz powołanie biegłego informatyka.
- Klient ma roszczenie o zapłatę wynagrodzenia wraz z odsetkami i rekompensatą za koszty odzyskiwania należności.
Jak wyglądała sprawa?
Sprawa dotyczy konfliktu pomiędzy firmą IT, będącą zleceniodawcą, a firmą konsultingową (Klientem) na tle umowy o świadczenie usług IT i konsultingu, obejmującego roszczenia o zapłatę kary umownej za rzekome naruszenie poufności oraz o uregulowanie zaległej faktury.
W dniu 1 marca 2024 roku zawarta została umowa o współpracy, na mocy której firma konsultingowa świadczyła dla firmy IT usługi konsultingowe i programistyczne, obejmujące projektowanie rozwiązań systemowych, dokumentację techniczną oraz wdrożenia. Umowa miała obowiązywać do 30 kwietnia 2025 roku, z możliwością wypowiedzenia z 30-dniowym okresem.
Współpraca zakończyła się wypowiedzeniem umowy przez firmę IT w dniu 30 kwietnia 2025 roku, doręczonym Klientowi 2 maja 2025 roku. Firma konsultingowa wystawiła fakturę na kwotę 32 400,00 PLN brutto za prace wykonane w marcu i kwietniu 2025 roku, z terminem płatności do 9 maja 2025 roku, która nie została opłacona.
Napięcie wzrosło, gdy 10 maja 2025 roku firma konsultingowa opublikowała na swojej stronie internetowej ogłoszenie o 'zrealizowanych projektach' z opisami technologicznymi, zrzutami ekranu i fragmentem kodu, nie ujawniając nazwy firmy IT. W odpowiedzi, 15 maja 2025 roku, firma IT wezwała Klienta do zaprzestania ujawniania informacji, usunięcia materiałów oraz zapłaty zryczałtowanej kary umownej w wysokości 150 000,00 PLN za rzekome naruszenie bezterminowej klauzuli poufności zawartej w umowie.
Czy bezterminowa klauzula poufności jest ważna?
Bezterminowy charakter klauzuli poufności jest co do zasady dopuszczalny w umowach B2B, pod warunkiem, że nie sprzeciwia się naturze stosunku prawnego, ustawie ani zasadom współżycia społecznego, w szczególności nie może uniemożliwiać wykonawcy dalszego prowadzenia działalności.
Podstawa: art. 353, art. 353¹ Kodeksu cywilnego
Zgodnie z zasadą swobody umów, strony mogą dowolnie kształtować treść stosunku prawnego, o ile nie narusza to przepisów prawa, zasad współżycia społecznego lub istoty zobowiązania. Klauzule poufności w umowach między przedsiębiorcami są powszechne i służą ochronie interesów biznesowych.
W przypadku Klienta, umowa zawierała zapis o bezterminowym obowiązku zachowania poufności wszelkich informacji dotyczących działalności zleceniodawcy, w tym dokumentów, danych technicznych, kodów źródłowych i informacji biznesowych. Ważne jest jednak rozróżnienie pomiędzy konkretnymi informacjami poufnymi zleceniodawcy a ogólną wiedzą i doświadczeniem zdobytym przez Klienta, które stanowią jego know-how niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej.
Ograniczenie Klienta w posługiwaniu się własnym doświadczeniem zawodowym, jeśli byłoby zbyt szerokie i bezterminowe, mogłoby zostać uznane za naruszające zasady współżycia społecznego lub naturę stosunku umownego, zwłaszcza gdyby uniemożliwiało mu dalszą aktywność na rynku. W toku sporu należy dokładnie ocenić precyzję definicji 'Informacji Poufnych' w umowie.
Czy kara umowna jest egzekwowalna i proporcjonalna?
Kara umowna w wysokości 150 000,00 PLN za każde ujawnienie jest co do zasady egzekwowalna, lecz sąd może ją obniżyć, jeśli uzna ją za rażąco wygórowaną, zwłaszcza gdy nie zostanie wykazana szkoda o takiej wartości.
Podstawa: art. 483, art. 484 Kodeksu cywilnego
Zastrzeżenie kary umownej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego, takiego jak naruszenie poufności, jest dopuszczalne na podstawie Kodeksu cywilnego. Umowa przewidywała karę 150 000,00 PLN za każde ujawnienie Informacji Poufnych, a także możliwość dochodzenia odszkodowania przewyższającego wysokość kary.
Wysokość kary umownej, w porównaniu do kwoty niezapłaconej faktury Klienta (32 400,00 PLN brutto), wydaje się znacząca. Sąd może zmniejszyć rażąco wygórowaną karę umowną (miarkowanie kary), biorąc pod uwagę jej relację do wartości zobowiązania głównego lub do potencjalnej szkody wynikającej z naruszenia. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że w przypadku sporu sądowego, kara ta zostałaby obniżona.
Formuła 'za każde ujawnienie' niesie ryzyko, że firma IT może próbować traktować każdy element publikacji (opis, zrzut ekranu, fragment kodu) jako osobne naruszenie, co prowadziłoby do wielokrotnego naliczania kary. Należy w takiej sytuacji argumentować, że cała publikacja stanowiła jedno, spójne zdarzenie naruszające.
Czy doszło do naruszenia poufności przez Klienta?
Kwestia naruszenia poufności zależy od tego, czy opublikowane materiały faktycznie kwalifikują się jako 'Informacje Poufne' w rozumieniu umowy i czy umożliwiają identyfikację zleceniodawcy, co wymaga dokładnej analizy dowodowej.
Umowa szeroko definiuje 'Informacje Poufne', obejmując 'wszelkie informacje dotyczące działalności zleceniodawcy, w tym dokumenty, dane techniczne, kody źródłowe, informacje biznesowe'. Klient opublikował krótkie opisy technologiczne, dwa zrzuty ekranu oraz 15 linii 'niezastrzeżonego kodu'.
Kluczowe jest ustalenie, czy te materiały, pomimo braku bezpośredniego wskazania nazwy firmy IT, faktycznie pozwalają na identyfikację projektu i związku z konkretnym zleceniodawcą. Jeśli zrzuty ekranu są zanonimizowane lub nie zawierają unikalnych elementów charakterystycznych dla firmy IT, ich wartość dowodowa będzie niska. Podobnie, jeśli opublikowane opisy dotyczą ogólnych technologii, a kod jest ogólnodostępny lub autorski Klienta, nie stanowią one tajemnicy przedsiębiorstwa.
W celu udowodnienia lub obalenia zarzutu naruszenia poufności konieczne może być zgromadzenie dowodów takich jak metadane plików, logi serwera potwierdzające publikację, a przede wszystkim powołanie biegłego informatyka. Ekspertyza biegłego oceni, czy materiały te kwalifikują się jako Informacje Poufne i czy umożliwiają identyfikację zleceniodawcy, a także czy ewentualna szkoda jest możliwa do wykazania.
Jakie są terminy przedawnienia roszczeń?
Zarówno roszczenie Klienta o zapłatę wynagrodzenia, jak i roszczenie firmy IT o zapłatę kary umownej podlegają trzyletniemu terminowi przedawnienia, który w obu przypadkach rozpoczyna bieg od daty wymagalności roszczenia, czyli od 10 maja 2025 roku.
Podstawa: art. 117, art. 118, art. 123, art. 124 Kodeksu cywilnego
Dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zastosowanie znajduje ogólna zasada trzyletniego terminu przedawnienia, liczonego od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie Klienta o zapłatę wynagrodzenia z faktury stało się wymagalne 10 maja 2025 roku, wobec czego przedawnienie nastąpi 10 maja 2028 roku.
Analogicznie, roszczenie firmy IT o zapłatę kary umownej z tytułu naruszenia poufności, które miało miejsce 10 maja 2025 roku (publikacja materiałów), również przedawni się 10 maja 2028 roku. Ważne jest, aby monitorować te terminy w kontekście ewentualnych kroków prawnych.
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, wezwanie przedsądowe do zapłaty, takie jak to wysłane przez firmę IT 15 maja 2025 roku, co do zasady nie przerywa biegu przedawnienia. Przerwanie biegu przedawnienia następuje m.in. przez wniesienie pozwu do sądu lub złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. Na obecnym etapie, żadne z roszczeń stron nie jest jeszcze przedawnione.
Jakie dowody i środki zabezpieczenia są kluczowe?
Kluczowe jest zgromadzenie wszelkich dowodów potwierdzających wykonanie usług, charakter opublikowanych materiałów oraz, w razie potrzeby, zastosowanie środków zabezpieczających powództwo i dowody.
Podstawa: art. 310, art. 730, art. 730¹, art. 736 Kodeksu postępowania cywilnego
Klient powinien zgromadzić pełną dokumentację potwierdzającą wykonanie usług, w tym korespondencję, raporty i ewentualne protokoły odbioru. Niezbędne jest również posiadanie archiwum swojej strony internetowej z dnia publikacji spornych materiałów, wraz z metadanymi i logami serwera, aby udowodnić charakter publikacji i jej zgodność z umową.
W przypadku sporu sądowego, kluczową rolę odegra opinia biegłego informatyka, który oceni, czy opublikowane materiały faktycznie stanowią Informacje Poufne i czy umożliwiają identyfikację zleceniodawcy. W celu zabezpieczenia dowodów przed ich potencjalnym zniknięciem lub zmianą, Klient może złożyć do sądu wniosek o zabezpieczenie dowodów, np. poprzez protokół oględzin strony internetowej sporządzony przez notariusza lub biegłego.
W celu zabezpieczenia roszczenia o zapłatę wynagrodzenia, Klient może złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa, np. poprzez zajęcie rachunku bankowego firmy IT. Aby sąd udzielił zabezpieczenia, należy uprawdopodobnić roszczenie (istnienie faktury i wykonanie usług) oraz wykazać interes prawny w jego udzieleniu, czyli ryzyko, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub znacznie utrudni wyegzekwowanie wyroku.
Jakie roszczenia można wyliczyć?
Firma konsultingowa może dochodzić kwoty 32 400,00 PLN brutto wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych i rekompensatą za koszty odzyskiwania należności, natomiast firma IT żąda zapłaty kary umownej w wysokości 150 000,00 PLN za każde ujawnienie.
Podstawa: art. 481 Kodeksu cywilnego, art. 7, art. 10 Ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Klient, firma konsultingowa, ma prawo dochodzić zapłaty należności głównej w wysokości 32 400,00 PLN brutto wynikającej z nieopłaconej faktury. Dodatkowo, za opóźnienie w płatności, Klientowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, liczone od 10 maja 2025 roku do dnia zapłaty. Przyjmując stopę ustawową 10% w skali roku, kwota odsetek wzrasta z każdym dniem zwłoki.
Ponadto, jako przedsiębiorcy, Klientowi przysługuje zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 EUR za każdą nieopłaconą fakturę. W przypadku konieczności skierowania sprawy na drogę sądową, Klient będzie mógł również dochodzić zwrotu kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.
Z drugiej strony, firma IT dochodzi zapłaty kary umownej w wysokości 150 000,00 PLN za każde ujawnienie Informacji Poufnych. Może także żądać odszkodowania przewyższającego karę umowną, ale w takim przypadku będzie musiała udowodnić konkretnie poniesioną szkodę oraz związek przyczynowy z działaniem Klienta, co jest trudnym zadaniem dowodowym.
Jakie są główne ryzyka i szanse procesowe?
Główne szanse Klienta to zasadność roszczenia o zapłatę, możliwość miarkowania kary umownej i trudności dowodowe zleceniodawcy, natomiast ryzyka obejmują istnienie klauzuli poufności i szeroką definicję Informacji Poufnych.
Mocne strony Klienta: Posiada udokumentowane roszczenie o zapłatę wynagrodzenia. Istnieje wysokie prawdopodobieństwo miarkowania przez sąd rażąco wygórowanej kary umownej. Firma IT będzie miała trudności z udowodnieniem, że opublikowane materiały faktycznie naruszyły poufność i umożliwiły jej identyfikację, zwłaszcza jeśli Klient wykaże marketingowy/autorski charakter publikacji oraz, że kod jest 'niezastrzeżony'.
Słabe strony Klienta: Istnienie bezterminowej klauzuli poufności i kary umownej w umowie stanowi podstawę roszczeń firmy IT. Istnieje ryzyko, choć mniejsze, że sąd uzna każdy element publikacji za osobne naruszenie, co zwielokrotniłoby karę. Szeroka definicja Informacji Poufnych w umowie może utrudnić obronę Klienta.
Rekomendowana strategia: Ze względu na wzajemne roszczenia i ryzyka obu stron, priorytetem powinny być negocjacje ugodowe. Klient powinien zaproponować usunięcie lub modyfikację materiałów w zamian za zapłatę zaległej faktury i odstąpienie firmy IT od dochodzenia kary umownej. W przypadku braku ugody, należy niezwłocznie przygotować pozew o zapłatę, wnioski o zabezpieczenie roszczeń i dowodów, a także przygotować się do powołania biegłego informatyka.
Najczęstsze pytania
Czy bezterminowa klauzula poufności w umowie B2B jest zawsze ważna?
Co do zasady tak, jest dopuszczalna, ale jej zakres musi być rozsądny i nie może uniemożliwiać wykonawcy korzystania z jego ogólnego know-how i doświadczenia, niezbędnego do prowadzenia działalności gospodarczej. Jej ważność jest oceniana indywidualnie, w świetle zasad swobody umów i zasad współżycia społecznego.
Czy sąd może obniżyć zbyt wysoką karę umowną?
Tak, sąd ma prawo miarkować (obniżyć) rażąco wygórowaną karę umowną. Bierze pod uwagę m.in. stosunek kary do wartości zobowiązania głównego, stopień wykonania zobowiązania oraz wysokość ewentualnej szkody poniesionej przez wierzyciela.
Co to są 'Informacje Poufne' w kontekście umowy B2B?
To wszelkie dane, które strony umowy zgodnie uznały za poufne i objęły obowiązkiem zachowania w tajemnicy, takie jak dane techniczne, biznesowe, kody źródłowe, specyfikacje. Muszą to być informacje, które mają wartość gospodarczą i nie są powszechnie dostępne.
Jakie są terminy przedawnienia roszczeń z umowy B2B?
Roszczenia wynikające z działalności gospodarczej przedawniają się z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Po tym terminie dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia, powołując się na przedawnienie.
Czy wezwanie przedsądowe przerywa bieg przedawnienia?
Standardowe wezwanie przedsądowe do zapłaty co do zasady nie przerywa biegu przedawnienia. Bieg przedawnienia przerywa się m.in. przez wniesienie pozwu do sądu, złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej lub uznanie roszczenia przez dłużnika.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 102 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 18 KB
- Sprawa 102 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 22 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 353 Kodeksu cywilnego
- art. 353¹ Kodeksu cywilnego
- art. 442 Kodeksu cywilnego
- art. 471 Kodeksu cywilnego
- art. 481 Kodeksu cywilnego
- art. 483 Kodeksu cywilnego
- art. 484 Kodeksu cywilnego
- art. 117 Kodeksu cywilnego
- art. 118 Kodeksu cywilnego
- art. 123 Kodeksu cywilnego
- art. 124 Kodeksu cywilnego
- art. 310 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 730 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 730¹ Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 736 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 187 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 7 Ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
- art. 10 Ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Brzmienie: Art. 353 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. § 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Brzmienie: Art. 353¹ Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Brzmienie: Art. 483 Kodeks cywilny
§ 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). § 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.
Brzmienie: Art. 484 Kodeks cywilny
§ 1. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły. § 2. Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny
§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Brzmienie: Art. 123 Kodeks cywilny
§ 1. Bieg przedawnienia przerywa się: ⇓ 1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; ⇓ 2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. 3) (uchylony) § 2. (uchylony)
Brzmienie: Art. 124 Kodeks cywilny
§ 1. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. § 2. W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.
Brzmienie: Art. 310 Kodeks postępowania cywilnego
Przed wszczęciem postępowania na wniosek, a w toku postępowania również z urzędu, można zabezpieczyć dowód, gdy zachodzi obawa, że jego przeprowadzenie stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione, albo gdy z innych przyczyn zachodzi potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy.
Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.
Brzmienie: Art. 730¹ Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. § 1[1]. W sprawach wymienionych w art. 479[89] sąd w ramach oceny, czy uprawdopodobniono roszczenie, bierze pod uwagę prawdopodobieństwo unieważnienia prawa wyłącznego w innym toczącym się postępowaniu. Okoliczność tę ustala się w oparciu o informacje pochodzące od stron, chyba że jest ona znana sądowi z urzędu. § 2. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. § 2[1]. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uważa się za uprawdopodobniony, gdy żądającym zabezpieczenia jest powód dochodzący należności zapłaty z tytułu transakcji handlowej w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w przypadku gdy wartość tej transakcji nie przekracza siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych, a dochodzona należność nie została uregulowana i od dnia upływu terminu jej płatności upłynęły co najmniej trzy miesiące § 3. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.
Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.
Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Brzmienie: Art. 7 Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
1. W transakcjach handlowych – z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny – wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie; 2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie. 2. Termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony w umowie wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem że ustalenie to nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela, z wyłączeniem ust. 2a. 2a. Termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, jeżeli dłużnikiem zobowiązanym do zapłaty za towary lub usługi jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest mikroprzedsiębiorca, mały przedsiębiorca albo średni przedsiębiorca. W przypadku gdy strony ustalą harmonogram spełnienia świadczenia pieniężnego w częściach, termin ten stosuje się do zapłaty każdej części świadczenia pieniężnego. 3. Jeżeli termin zapłaty został określony w umowie niezgodnie z ust. 2 albo ust. 2a, wierzycielowi, który spełnił swoje świadczenie, po upływie 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, przysługują odsetki, o których mowa w ust. 1. 3a. Wierzyciel może odstąpić od umowy albo wypowiedzieć umowę, jeżeli termin zapłaty określony w umowie przekracza 120 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, i został ustalony z naruszeniem przepisu ust. 2. 3b. Jeżeli wierzyciel wypowiedział umowę na podstawie ust. 3a, świadczenia pieniężne przysługujące mu od dłużnika z tytułu już dostarczonych towarów lub wykonanych usług stają się wymagalne w terminie 7 dni od dnia wypowiedzenia umowy. Jeżeli wierzyciel nie otrzyma świadczenia pieniężnego w tym terminie, przysługują mu odsetki, o których mowa w ust. 1. 4. W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie dnia doręczenia faktury lub rachunku potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi albo gdy faktura lub rachunek zostały doręczone przed dostawą towaru lub wykonaniem usługi, termin zapłaty, o którym mowa w ust. 2, 2a lub 3a albo art. 13 ust. 2 pkt 1 lub 2, jest liczony od dnia otrzymania przez dłużnika towaru lub usługi.
Brzmienie: Art. 10 Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
1. Wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, stanowiąca równowartość kwoty: 1) 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5000 złotych; 2) 70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5000 złotych, ale niższa niż 50 000 złotych; 3) 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50 000 złotych. 1a. Równowartość kwoty rekompensaty, o której mowa w ust. 1, jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne. 2. Oprócz kwoty, o której mowa w ust. 1, wierzycielowi przysługuje również zwrot, w uzasadnionej wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających tę kwotę. 3. Uprawnienie do kwoty, o której mowa w ust. 1, przysługuje od transakcji handlowej, z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 pkt 2. 4. Roszczenie o rekompensatę, o której mowa w ust. 1, nie może być zbyte.
Brzmienie: Art. 471 Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.