Praca i B2B
Naruszenie Klauzuli Poufności i Zakazu Konkurencji w Umowie B2B: Analiza Prawna Sprawy 84
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Przedstawiamy analizę prawną i strategię dochodzenia roszczeń przez firmę, która doświadczyła ujawnienia kluczowych informacji poufnych i naruszenia zakazu konkurencji przez byłego współpracownika na podstawie umowy B2B.
- Jakie dowody są najbardziej skuteczne w sprawach o naruszenie poufności?
- Czy można żądać odszkodowania ponad limit kary umownej?
- Jakie kroki podjąć, aby zabezpieczyć roszczenie przed procesem sądowym?
- Kiedy przedawniają się roszczenia z tytułu umowy B2B?
Szybka odpowiedź
Klient dochodzi od Wykonawcy łącznej kwoty 805 400,00 PLN tytułem kar umownych i odszkodowania uzupełniającego za ujawnienie poufnych danych technicznych konkurentowi, opierając się na skutecznych klauzulach umownych i silnych dowodach cyfrowych.
- Umowa B2B zawierała skuteczne klauzule poufności (NDA) i zakazu konkurencji.
- Wykonawca ujawnił kod źródłowy i dokumentację techniczną konkurentowi Klienta.
- Klient domaga się zapłaty 300 000,00 PLN kar umownych i 505 400,00 PLN odszkodowania uzupełniającego.
- Umowne ograniczenie odpowiedzialności nie dotyczy odszkodowania uzupełniającego.
- Kluczowe dowody to logi serwera, maile z załącznikami i zeznania świadków.
- Zaleca się zabezpieczenie dowodów i roszczenia na majątku Wykonawcy przed wniesieniem pozwu.
- Sąd może miarkować karę umowną, ale nie ogranicza to roszczenia o odszkodowanie uzupełniające.
Jak wyglądała sprawa?
Klient, firma Aureus Sp. z o.o. (dalej „Zamawiający”), dochodzi od wykonawcy, M. S. (dalej „Wykonawca”), kar umownych i odszkodowania za ujawnienie poufnych informacji technicznych konkurentowi po zakończeniu współpracy B2B.
Podstawa: 1
Umowa o świadczenie usług programistycznych i konsultingowych dotycząca projektu „AUREUS WMS” została zawarta 10 lipca 2023 r. na czas określony 12 miesięcy, z możliwością rozwiązania z 30-dniowym okresem wypowiedzenia. Umowa została rozwiązana 31 lipca 2024 r. po doręczeniu wypowiedzenia przez Zamawiającego 1 lipca 2024 r.
Umowa zawierała klauzulę poufności (NDA) definiującą „Informacje Poufne” jako m.in. kod źródłowy, dokumentację techniczną, plany produktowe, dane klientów i dane pracowników. Zastrzeżono również karę umowną w wysokości 50 000,00 PLN za każde ujawnienie informacji poufnej osobie trzeciej, z łącznym limitem 300 000,00 PLN. Umowa przewidywała także prawo do dochodzenia odszkodowania przewyższającego wysokość kar.
Po rozwiązaniu umowy, 15 sierpnia 2024 r. konkurent Zamawiającego, N. D. Sp. z o.o., otrzymał od osoby trzeciej (byłego współpracownika M. S.) fragmenty kodu i dokumentację projektu, które, jak ustalił Zamawiający, pochodziły z kopii udostępnionej przez M. S.. Szacowane rzeczywiste szkody Zamawiającego wynoszą 420 000,00 PLN utraconego przychodu z kluczowego kontraktu oraz 85 400,00 PLN kosztów naprawczych i audytu bezpieczeństwa. Zamawiający występuje o zasądzenie 505 400,00 PLN tytułem odszkodowania oraz 300 000,00 PLN tytułem kar umownych, co daje łącznie 805 400,00 PLN.
Czy klauzule umowne są ważne i skuteczne?
Klauzule dotyczące kar umownych i odszkodowania uzupełniającego w umowie B2B są co do zasady ważne i skuteczne, a limit odpowiedzialności nie dotyczy odszkodowania za rzeczywistą szkodę.
Podstawa: 1
Postanowienia dotyczące kary umownej (50 000,00 PLN za ujawnienie, limit 300 000,00 PLN) są dopuszczalne w obrocie profesjonalnym (B2B). Brak jest podstaw do uznania ich za nieważne z powodu klauzul abuzywnych, które dotyczą wyłącznie konsumentów, lub sprzeczności z przepisami prawa, takimi jak zasady współżycia społecznego (art. 353(1) k.c.).
Umowa wyraźnie stanowi, że „Zamawiający ma prawo dochodzić odszkodowania przewyższającego wysokość kar umownych” (par. 7 pkt 3, par. 8). Ponieważ strony w umowie dokonały takiego zastrzeżenia, klauzula uprawniająca do dochodzenia odszkodowania uzupełniającego jest co do zasady ważna i skuteczna.
Klauzula ograniczenia odpowiedzialności (par. 10) do trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia Wykonawcy zawiera wyraźne zastrzeżenie „z zastrzeżeniem par. 7 pkt 3”. Oznacza to, że limit ten nie ma zastosowania do roszczeń o odszkodowanie uzupełniające ponad kary umowne, co jest bardzo korzystne dla Klienta i powinno być silnym argumentem w postępowaniu sądowym.
Jakie dowody są kluczowe i jak je zabezpieczyć?
Kluczowymi dowodami są logi serwera, mail z załącznikiem i zeznania świadków, a dla ich zabezpieczenia należy złożyć wniosek o zabezpieczenie dowodów cyfrowych.
Podstawa: 1
Logi serwera wskazujące na konto M. S. w okresie od 12 do 15 sierpnia 2024 r., mail z załącznikiem zawierającym fragment kodu wysłany do N. D. Sp. z o.o. w dniu 14 sierpnia 2024 r. wraz z metadanymi pliku oraz pisemne oświadczenia dwóch byłych współpracowników M. S. posiadają wysoką wartość dowodową. Konieczne jest zabezpieczenie oryginalnych logów, maili z pełnymi nagłówkami oraz przesłuchanie świadków przed sądem.
Dla wykazania związku przyczynowego ze szkodą i jej wysokości kluczowa jest dokumentacja potwierdzająca utratę kontraktu z kluczowym klientem G. H. Alfa (oferta przedłużenia współpracy, korespondencja) oraz faktury i kosztorysy potwierdzające poniesione koszty audytu bezpieczeństwa i naprawy.
Przed wniesieniem pozwu zaleca się złożenie wniosku o zabezpieczenie dowodów, w tym danych cyfrowych (logi, zawartość kont e-mail M. S. i N. D. Sp. z o.o., kopie materiałów w posiadaniu N. D. Sp. z o.o.). Wnioskować należy o ich zabezpieczenie np. poprzez oględziny sądowe i sporządzenie kopii. Dodatkowo, celowe jest wezwanie N. D. Sp. z o.o. do zachowania wszelkich otrzymanych materiałów. Wskazane jest również powołanie biegłego z zakresu informatyki do analizy dowodów cyfrowych i ustalenia liczby ujawnień.
- Logi serwera i metadane pliku: Wysoka wartość dowodowa dla potwierdzenia ujawnienia i pochodzenia.
- Mail z załącznikiem: Kluczowy dowód potwierdzający fakt ujawnienia informacji poufnych oraz odbiorcę.
- Oświadczenia świadków: Wartość zależy od ich wiarygodności i konkretności zeznań.
- Dokumentacja finansowa: Niezbędna do udowodnienia utraconych przychodów i kosztów audytu.
- Opinia biegłego z informatyki: Kluczowa dla analizy dowodów cyfrowych, potwierdzenia autentyczności kodu i ustalenia liczby ujawnień.
Jakie są terminy przedawnienia roszczeń?
Roszczenia z tytułu kar umownych i odszkodowania w sprawie B2B przedawniają się z upływem trzech lat od daty wymagalności.
Podstawa: 1
Roszczenia z tytułu kar umownych i odszkodowania wynikające z umowy B2B, a więc związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlegają ogólnemu terminowi przedawnienia określonemu w art. 118 k.c., który wynosi 3 lata.
Termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Dla kar umownych stało się to z chwilą naruszenia zobowiązania, tj. 15 sierpnia 2024 r. (data ujawnienia), zatem termin przedawnienia upływa 15 sierpnia 2027 r. Dla odszkodowania roszczenie staje się wymagalne z chwilą powstania szkody i dowiedzenia się o niej, co nastąpiło co najmniej 28 sierpnia 2024 r. (data wysłania wezwania przedsądowego), z upływem terminu przedawnienia najwcześniej 28 sierpnia 2027 r.
Wniesienie pozwu do sądu jest najskuteczniejszym sposobem przerwania biegu przedawnienia. Samo wezwanie przedsądowe, choć podjęte, nie przerywa biegu przedawnienia.
Jak oblicza się kwoty roszczeń i czy mogą być zredukowane?
Zamawiający dochodzi łącznie 805 400,00 PLN, składających się z maksymalnych kar umownych i odszkodowania uzupełniającego, choć sąd może miarkować kary umowne.
Podstawa: 1
Klient dochodzi łącznie 805 400,00 PLN, w tym 300 000,00 PLN kar umownych (za 6 ujawnień po 50 000,00 PLN) i 505 400,00 PLN odszkodowania uzupełniającego. Możliwość zasądzenia pełnej sumy kar umownych wraz z odszkodowaniem uzupełniającym jest dopuszczalna, ponieważ umowa wyraźnie przewiduje prawo do dochodzenia odszkodowania przewyższającego karę umowną (par. 7 pkt 3 i par. 8).
Sąd, na podstawie art. 484 k.c., może miarkować (obniżyć) rażąco wygórowaną karę umowną lub w przypadku, gdy zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane. Argumenty M. S. o braku intencji, niezamierzonym ujawnieniu i dysproporcji kwoty mogą być użyte jako podstawa do miarkowania kary, jednak Zamawiający powinien argumentować poważny charakter naruszenia i wysokie potencjalne straty. Udowodnienie utraconych korzyści (420 000,00 PLN) jest trudniejsze niż szkody rzeczywistej (85 400,00 PLN kosztów audytu) i wymaga szczegółowej dokumentacji.
Zgodnie z interpretacją klauzuli w par. 10, limit odpowiedzialności nie dotyczy odszkodowania uzupełniającego, co jest korzystne dla Klienta i pozwala na dochodzenie pełnej szkody.
- Scenariusz optymistyczny: Pełne zasądzenie kar umownych (300 000,00 PLN) i odszkodowania uzupełniającego (505 400,00 PLN), łącznie 805 400,00 PLN.
- Scenariusz realistyczny: Sądowa redukcja kar umownych (np. o 50% do 150 000,00 PLN), co łącznie z odszkodowaniem uzupełniającym (505 400,00 PLN) daje 655 400,00 PLN.
- Scenariusz konserwatywny (mniej prawdopodobny): Zastosowanie limitu z par. 10 jako ograniczającego całość odpowiedzialności – wbrew korzystnej dla Klienta wykładni. Kwota trzykrotnego miesięcznego wynagrodzenia Wykonawcy nie została jednak podana w materiale, więc dokładna wysokość tego scenariusza wymaga sprawdzenia.
Jakie kroki proceduralne należy podjąć przed pozwem?
Przed wniesieniem pozwu zaleca się złożenie wniosku o zabezpieczenie dowodów oraz roszczenia na majątku Wykonawcy w celu ochrony interesów Zamawiającego.
Podstawa: 1
Z uwagi na cyfrowy charakter dowodów (logi serwera, korespondencja e-mail, metadane plików), istnieje ryzyko ich usunięcia lub zniekształcenia. Należy złożyć wniosek o zabezpieczenie dowodów (na podstawie art. 730 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego) poprzez np. zlecenie biegłemu sądowemu wykonania kopii bezpieczeństwa odpowiednich fragmentów serwerów i kont e-mail M. S. oraz N. D. Sp. z o.o.
Kluczowe jest również złożenie wniosku o zabezpieczenie powództwa na majątku M. S. (art. 736 k.p.c.). Przesłankami jego skutecznego zastosowania są uprawdopodobnienie roszczenia oraz interesu prawnego w zabezpieczeniu (obawa, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia). Wysokość roszczenia i odmowa zapłaty przez Wykonawcę stanowią silne argumenty za interesem prawnym.
Sposoby zabezpieczenia mogą obejmować zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego lub ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomościach. Należy mieć na uwadze ryzyka, takie jak koszty postępowania zabezpieczającego czy potencjalna odpowiedzialność za szkodę w razie oddalenia powództwa.
Jakie są ryzyka procesowe i rekomendacje strategiczne?
Pomimo argumentów Wykonawcy o braku intencji i współwinie Zamawiającego, silne dowody i korzystne klauzule umowne uzasadniają dochodzenie roszczeń sądowych, z zaleceniem zabezpieczenia dowodów i roszczenia.
Podstawa: 1
Ryzyka procesowe obejmują argumenty M. S. o braku intencji ujawnienia, niezamierzonym działaniu, kwestionowanie dowodów, zarzut rażącego wygórowania kary umownej oraz sugerowaną współwinę Zamawiającego z powodu rzekomo niedostatecznych zabezpieczeń repozytorium testowego. Należy być przygotowanym na obalenie tych zarzutów, m.in. poprzez udowodnienie umyślności lub rażącego niedbalstwa oraz rzetelności zabezpieczeń.
Z uwagi na znaczną rozbieżność stanowisk i odrzucenie rozsądnej propozycji ugody przez Wykonawcę, rekomendowana jest droga sądowa. Kluczowe działania to natychmiastowe zabezpieczenie dowodów cyfrowych (logi, maile, metadane plików) oraz roszczenia na majątku Wykonawcy, a następnie wniesienie pozwu o zapłatę kar umownych i odszkodowania uzupełniającego. Wzmocnieniem argumentacji będzie wniosek o powołanie biegłego z zakresu informatyki (do oceny dowodów cyfrowych, liczby ujawnień) oraz z zakresu ekonomii/finansów (do oceny utraconych korzyści).
Mocne strony Zamawiającego to jasne klauzule umowne, prawo do dochodzenia odszkodowania uzupełniającego, brak ograniczenia odpowiedzialności za odszkodowanie, solidne dowody naruszenia oraz działanie Wykonawcy na rzecz konkurenta, co świadczy o poważnym naruszeniu tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 78 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). Niska propozycja ugody ze strony M. S. może być interpretowana jako uznanie roszczenia co do zasady.
Najczęstsze pytania
Czy wezwanie przedsądowe przerywa bieg przedawnienia?
Nie, samo wezwanie przedsądowe nie przerywa biegu przedawnienia. Skutecznie przerywa go dopiero wniesienie pozwu do sądu lub inne czynności przed organem powołanym do rozpoznawania spraw, albo uznanie roszczenia przez dłużnika.
Czy sąd może obniżyć ustaloną w umowie karę umowną?
Tak, sąd może miarkować (obniżyć) karę umowną, jeśli uzna ją za rażąco wygórowaną lub gdy zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane. Ocenia to na podstawie okoliczności danej sprawy.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 084 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 19 KB
- Sprawa 084 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 27 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 6 k.c.
- art. 187 § 2 k.p.c.
- art. 205³ § 2 k.p.c.
- art. 736 k.p.c.
- art. 483 k.c.
- art. 484 k.c.
- art. 353(1) k.c.
- art. 78 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
- art. 118 k.c.
Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.
Brzmienie: Art. 205³ Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności w sprawach zawiłych lub obrachunkowych, przewodniczący może zarządzić wymianę przez strony pism przygotowawczych, oznaczając porządek składania pism, terminy, w których pisma należy złożyć, i okoliczności, które mają być wyjaśnione. § 2. Przewodniczący może zobowiązać stronę, by w piśmie przygotowawczym podała wszystkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. W takim przypadku twierdzenia i dowody zgłoszone z naruszeniem tego obowiązku podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich powołanie w piśmie przygotowawczym nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. § 3. Późniejsze wyznaczenie posiedzenia przygotowawczego nie powoduje otwarcia terminu do zgłaszania nowych twierdzeń i dowodów. § 4. Stronę zastępowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej przewodniczący może zobowiązać do wskazania w piśmie przygotowawczym także podstaw prawnych jej żądań i wniosków, w miarę potrzeby ograniczając zakres tego wskazania. § 5. Przewodniczący zarządza zwrot pisma przygotowawczego złożonego z uchybieniem terminu albo bez zarządzenia.
Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.
Brzmienie: Art. 483 Kodeks cywilny
§ 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). § 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.
Brzmienie: Art. 484 Kodeks cywilny
§ 1. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły. § 2. Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Brzmienie: Art. 353 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. § 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.