Rodzina
Nierówny podział majątku wspólnego po separacji faktycznej
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Po ustaniu wspólności majątkowej małżonkowie często stają przed wyzwaniem podziału majątku wspólnego. Choć z reguły udziały są równe, istnieją sytuacje, w których można dochodzić nierównego podziału lub zwrotu nakładów z majątków osobistych.
Szybka odpowiedź
Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym po separacji faktycznej lub orzeczonej wymaga wykazania ważnych powodów oraz różnego stopnia przyczynienia się małżonków do powstania majątku. Sąd dokonuje rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny na wniosek strony na podstawie dowodów finansowych.
- Zgodnie z art. 43 § 1 KRO oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, lecz z ważnych powodów można żądać ustalenia nierównych udziałów (art. 43 § 2 KRO).
- Przy ocenie stopnia przyczynienia się do powstania majątku uwzględnia się osobistą pracę przy wychowaniu dzieci i w gospodarstwie domowym (art. 43 § 3 KRO).
- Nakłady i wydatki poczynione z majątku osobistego na majątek wspólny podlegają zwrotowi przy podziale majątku na wniosek małżonka (art. 45 § 1 KRO).
- Przedmioty nabyte przez darowiznę stanowią majątek osobisty małżonka, chyba że darczyńca postanowił inaczej w umowie (art. 33 pkt 2 KRO).
- Separacja orzeczona powoduje powstanie rozdzielności majątkowej (art. 61⁴ § 1 KRO), a separacja faktyczna rzutuje na ocenę przyczyniania się do majątku.
Jak wyglądała sprawa P. M. K.?
P. M. K. i A. E. K., małżonkowie od 2010 roku, po faktycznej separacji w 2023 roku, spierają się o podział majątku wspólnego, głównie z uwagi na niezgodności dotyczące rozliczenia wkładów z majątków osobistych.
Małżeństwo P. M. K. i A. E. K. zostało zawarte 12 czerwca 2010 roku w Krakowie i trwało do faktycznej separacji w dniu 1 marca 2023 roku. Małżonkowie pozostawali w ustawowej wspólności majątkowej, bez zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej w formie aktu notarialnego.
Główne składniki majątku wspólnego to mieszkanie nabyte w 2012 roku (pierwotna cena zakupu 420 000 zł, obecna wartość 520 000 zł po remoncie), środki pieniężne na rachunku oszczędnościowym (78 500 zł), samochód (36 000 zł) oraz udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (wartość sporna 18 000 – 20 000 zł).
A. E. K. wezwała P. M. K. do podziału majątku wspólnego po połowie, żądając łącznej kwoty 327 250 zł. P. M. K. odmówił, argumentując, że wkład rodziny A. E. K. (120 000 zł) oraz jego własny wkład przedmałżeński (80 000 zł) powinny być uwzględnione jako nakłady, co doprowadziłoby do nierównego podziału lub zwrotu tych kwot. Spór dotyczy również ważności pisemnego porozumienia o „rozliczeniu wkładów” z 2018 roku.
Czy porozumienie małżeńskie z 2018 roku jest wiążące?
Pisemne „Porozumienie o rozliczeniu wkładów” z 15 czerwca 2018 roku, niezawarte w formie aktu notarialnego, może służyć jako dowód intencji stron co do rozliczenia nakładów, lecz jego skuteczność jako umowy o podział majątku obejmującej nieruchomość jest ograniczona.
Dokument ten został sporządzony w formie pisemnej, ale nie w formie aktu notarialnego. Jeśli jego intencją było ostateczne uregulowanie podziału majątku wspólnego, w którego skład wchodzi nieruchomość, to z powodu niezachowania formy notarialnej mógłby zostać uznany za nieważny w tej części.
Można jednak traktować to porozumienie jako ważny dowód intencji stron co do sposobu rozliczenia nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny. W takim przypadku jego brak formy notarialnej nie przesądza o jego nieważności, a sąd może je uznać za oświadczenia woli stron, które należy uwzględnić w postępowaniu.
A. E. K. twierdzi, że porozumienie zostało ustnie uchylone w 2022 roku. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, jeśli umowa została zawarta w formie pisemnej, jej zmiana lub rozwiązanie również powinno być stwierdzone pismem, co osłabia argumentację o ustnym uchyleniu i zwiększa znaczenie pierwotnego dokumentu.
Kiedy można żądać nierównego podziału majątku wspólnego?
Nierówny podział majątku wspólnego jest możliwy, gdy jeden z małżonków w znacząco większym stopniu przyczynił się do powstania majątku wspólnego, a istnieją ku temu ważne powody, lub gdy z majątku osobistego zostały dokonane nakłady na majątek wspólny.
Co do zasady, udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Jednak w wyjątkowych sytuacjach, na wniosek jednego z małżonków, sąd może orzec o nierównych udziałach. Taka możliwość istnieje, gdy jeden z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego w stopniu znacząco większym niż drugi, a za ustaleniem nierównych udziałów przemawiają ważne powody.
Ważne powody mogą obejmować np. długotrwałą rozdzielność majątkową, marnotrawstwo majątku przez jednego z małżonków, lub – co ma zastosowanie w tej sprawie – znaczące nakłady z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek wspólny. P. M. K. twierdzi, że wniósł 80 000 zł z majątku osobistego na remont i wyposażenie mieszkania przed zawarciem małżeństwa, co jest podstawą do żądania zwrotu tej kwoty lub ustalenia nierównych udziałów.
Dodatkowo, spór dotyczy kwoty 120 000 zł od rodziny A. E. K. Jeśli uda się wykazać, że była to darowizna wyłącznie na majątek osobisty A. E. K., to ta kwota nie powinna wchodzić do majątku wspólnego podlegającego podziałowi, co również wpłynie na proporcje rozliczeń.
Jak rozliczyć wkłady z majątków osobistych na majątek wspólny?
W postępowaniu o podział majątku wspólnego rozlicza się nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny, takie jak kwota 80 000 zł wniesiona przez P. M. K. na remont mieszkania, oraz sporna kwota 120 000 zł od rodziny A. E. K.
Nakłady z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek wspólny podlegają zwrotowi. W przypadku P. M. K., jego wkład 80 000 zł na remont i wyposażenie mieszkania został dokonany przed zawarciem małżeństwa, co jednoznacznie kwalifikuje go jako nakład z majątku osobistego na majątek wspólny. P. M. K. ma prawo domagać się zwrotu równowartości tego nakładu.
Kwestia 120 000 zł od rodziny A. E. K. jest bardziej złożona. P. M. K. twierdzi, że była to darowizna wyłącznie na rzecz A. E. K. (na jej majątek osobisty), natomiast A. E. K. może argumentować, że środki te były przeznaczone na cele wspólne. Udowodnienie, że była to darowizna osobista, będzie wymagało przedstawienia dowodów, np. umowy darowizny lub zeznań darczyńców. Jeśli zostanie to udowodnione, kwota ta nie weszła do majątku wspólnego, albo będzie rozliczana jako nakład z majątku osobistego A. E. K. na majątek wspólny.
Rozliczeniu podlegają również środki na rachunku oszczędnościowym. Jeśli część z nich pochodziła z majątku osobistego P. M. K. (np. ze sprzedaży jego pojazdu z 2015 roku), powinno to zostać uwzględnione przy ustalaniu proporcji podziału.
Czy roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu w sprawie o podział?
W sprawach o podział majątku wspólnego roszczenie o sam podział majątku nie ulega przedawnieniu, podobnie jak roszczenia o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, które są rozliczane w toku tego postępowania.
Oznacza to, że byli małżonkowie mogą domagać się podziału majątku wspólnego w dowolnym czasie po ustaniu wspólności majątkowej. Nie ma wyznaczonego terminu, po którym roszczenie o podział mogłoby się przedawnić.
Podobnie, roszczenia o zwrot nakładów i wydatków z majątku osobistego na majątek wspólny (lub odwrotnie) są ściśle związane z postępowaniem o podział majątku. Są one rozliczane w jego ramach i również nie ulegają odrębnemu przedawnieniu przed wszczęciem takiego postępowania.
Chociaż ogólne terminy przedawnienia z Kodeksu cywilnego (np. trzyletnie dla roszczeń okresowych czy dziesięcioletnie dla roszczeń majątkowych) nie mają bezpośredniego zastosowania do samego żądania podziału majątku czy zwrotu nakładów w ramach tego postępowania, istotne jest posiadanie dowodów na te nakłady, które mogą być sprzed lat.
Jakie dowody są kluczowe dla udowodnienia roszczeń?
Kluczowe dowody obejmują dokumenty bankowe, faktury za remont, pisemne porozumienie stron, opinie biegłych rzeczoznawców oraz zeznania świadków, potwierdzające źródła i przeznaczenie wkładów finansowych.
Dla udowodnienia wkładu P. M. K. w kwocie 80 000 zł niezbędne będą dokumenty bankowe (wyciągi, potwierdzenia przelewów) potwierdzające pochodzenie środków i ich wpłatę przed zawarciem małżeństwa, a także faktury i rachunki za remont i wyposażenie mieszkania. Mogą również być pomocne zeznania świadków, np. wykonawców remontu.
W celu wykazania, że 120 000 zł od rodziny A. E. K. było darowizną na jej majątek osobisty, kluczowe będą pisemne umowy darowizny, jeśli istnieją, lub oświadczenia darczyńców (rodziców A. E. K.). Brak takich dokumentów utrudnia dowodzenie, ale zeznania świadków oraz kontekst przelewu mogą być istotne. Należy również zgromadzić wyciągi bankowe ze wspólnego rachunku oszczędnościowego, aby ustalić pochodzenie środków.
Pisemne „Porozumienie o rozliczeniu wkładów” z 2018 roku jest kluczowym dokumentem, potwierdzającym intencje stron co do rozliczenia nakładów. W kontekście twierdzeń o jego ustnym uchyleniu, brak pisemnego dokumentu uchylenia będzie działał na korzyść P. M. K.. Należy pamiętać o konieczności przedstawienia poświadczonych kopii dokumentów, gdyż niepoświadczone kserokopie nie są uznawane za dokumenty w rozumieniu przepisów prawa.
- Dokumenty bankowe (wyciągi, potwierdzenia przelewów) dotyczące wszystkich spornych wkładów.
- Faktury VAT za remont mieszkania z lat 2018–2019.
- Pisemne „Porozumienie o rozliczeniu wkładów” z 15.06.2018 roku.
- Umowy darowizny lub pisemne oświadczenia darczyńców (w przypadku 120 000 zł od rodziny A. E. K.).
- Protokoły biegłych rzeczoznawców dotyczące wyceny mieszkania, samochodu i udziałów w spółce.
- Zeznania świadków, którzy mogą potwierdzić okoliczności związane z wkładami i porozumieniem.
Jakie są możliwe scenariusze podziału majątku wspólnego?
Istnieją różne scenariusze rozliczenia majątku, w zależności od interpretacji wkładów i skuteczności porozumienia, prowadzące do odmiennych kwot spłat na rzecz każdej ze stron.
Całkowita wartość majątku wspólnego na dzień ustania wspólności (01.03.2023 r.) wynosi: mieszkanie 520 000 zł, środki na rachunku oszczędnościowym 78 500 zł, samochód 36 000 zł, udziały w spółce 18 000 zł (przyjmując niższą wartość sporną). Łączna wartość to 652 500 zł.
Wariant 1: Równy podział z rozliczeniem nakładów zgodnie z porozumieniem. Przyjmuje się, że 120 000 zł od rodziny A. E. K. to nakład z jej majątku osobistego, a 80 000 zł od P. M. K. to nakład z jego majątku osobistego. Majątek do podziału po odliczeniu nakładów wynosi 652 500 zł - 120 000 zł - 80 000 zł = 452 500 zł. Udział każdej ze stron w pozostałym majątku to 226 250 zł. Ostatecznie A. E. K. otrzymałaby 226 250 zł + 120 000 zł = 346 250 zł, a P. M. K. 226 250 zł + 80 000 zł = 306 250 zł.
Wariant 2: Podział z przyjęciem, że 120 000 zł od rodziny A. E. K. było darowizną na jej majątek osobisty i nigdy nie weszło do majątku wspólnego, oraz z rozliczeniem nakładu P. M. K. Wartość mieszkania stanowiąca majątek wspólny wynosi 520 000 zł - 120 000 zł = 400 000 zł. Całkowita wartość majątku wspólnego do podziału (bez tej darowizny) wynosi 400 000 zł + 78 500 zł + 36 000 zł + 18 000 zł = 532 500 zł. Po odliczeniu nakładu P. M. K. (80 000 zł), majątek do podziału to 452 500 zł. Udział każdej ze stron w pozostałym majątku to 226 250 zł. Ostatecznie A. E. K. otrzymałaby 226 250 zł, a P. M. K. 226 250 zł + 80 000 zł = 306 250 zł. Różnica w spłacie na korzyść P. M. K. wynosiłaby 80 000 zł.
Jakie są główne ryzyka i szanse dla Klienta?
Szanse P. M. K. leżą w udowodnieniu jego wkładów z majątku osobistego i mocy dowodowej pisemnego porozumienia, natomiast głównym ryzykiem jest kwestionowanie formy porozumienia oraz charakteru darowizny od rodziny A. E. K.
Mocne punkty sprawy (szanse): Pisemne porozumienie z 2018 roku, choć bez formy notarialnej, stanowi istotny dowód woli stron co do rozliczenia nakładów. Wkład P. M. K. w kwocie 80 000 zł przed małżeństwem jest faktem, który powinien być relatywnie łatwy do udowodnienia. Istnieje również szansa na udowodnienie, że 120 000 zł od rodziny A. E. K. było darowizną na jej majątek osobisty, co zmniejszyłoby masę majątku wspólnego podlegającą podziałowi.
Słabe punkty sprawy (ryzyka): Największym ryzykiem jest uznanie porozumienia z 2018 roku za nieważne, jeśli sąd uzna je za umowę podziałową dotyczącą nieruchomości, która nie spełniła wymogów formy notarialnej. A. E. K. może próbować udowodnić ustne uchylenie tego porozumienia, co mimo trudności dowodowych, może wprowadzić niepewność. Trudności mogą również wystąpić w udowodnieniu, że 120 000 zł od rodziny A. E. K. było darowizną wyłącznie na jej majątek osobisty, zwłaszcza w braku jednoznacznych dokumentów.
Wobec tych ryzyk i szans, zaleca się dalsze próby mediacji i negocjacji w celu wypracowania polubownego porozumienia. W przypadku braku kompromisu, konieczne będzie złożenie pozwu o podział majątku wspólnego, uwzględniającego wnioski o ustalenie nierównych udziałów oraz rozliczenie nakładów.
Najczęstsze pytania
Czy sąd może ustalić nierówne udziały w majątku po separacji?
Tak, sąd może ustalić nierówne udziały w majątku wspólnym, jeśli zaistnieją ważne powody oraz wykazany zostanie różny stopień przyczynienia się małżonków (art. 43 § 2 KRO).
Co oznacza pojęcie "ważnych powodów" przy ustalaniu nierównych udziałów?
Ważne powody to okoliczności oceniane etycznie i społecznie, np. trwonienie majątku, hulaszczy tryb życia, porzucenie rodziny czy celowe uchylanie się od pracy.
Jak rozliczyć nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny po separacji?
Rozliczenie następuje we wniosku o podział majątku poprzez przedstawienie dowodów finansowych (przelewy, faktury) nakładów przeznaczonych na majątek wspólny (art. 45 KRO).
Czy darowizna przekazana jednemu z małżonków wchodzi do majątku wspólnego?
Zgodnie z art. 33 pkt 2 KRO darowizna wchodzi do majątku osobistego obdarowanego małżonka, chyba że darczyńca w umowie zadecydował inaczej.
Ile wynosi termin na wniesienie wniosku o podział majątku i rozliczenie nakładów?
Prawo do wniesienia wniosku o podział majątku wspólnego oraz rozliczenie nakładów nie ulega przedawnieniu po ustaniu wspólności majątkowej.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 112 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 112 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 27 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- Art. 45 KRO
- Art. 46 KRO
- Art. 34 KRO
- Art. 52 KRO
- Art. 43 § 1 KRO
- Art. 43 § 2 KRO
- Art. 117 KC
- Art. 125 KC
- Art. 60 KC
- Art. 77 § 2 KC
- Art. 77 § 3 KC
- Art. 6 KC
- Art. 232 KPC
- Art. 233 KPC
- Art. 187 KPC
- Art. 308 KPC
Brzmienie: Art. 45 Kodeks rodzinny i opiekuńczy
§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. § 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny. § 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.
Brzmienie: Art. 46 Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
Brzmienie: Art. 34 Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.
Brzmienie: Art. 52 Kodeks rodzinny i opiekuńczy
§ 1. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. § 1a. Ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać także wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. § 2. Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. § 3. Ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd na żądanie jednego z małżonków nie wyłącza zawarcia przez małżonków umowy majątkowej małżeńskiej. Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona na żądanie wierzyciela, małżonkowie mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską po dokonaniu podziału majątku wspólnego lub po uzyskaniu przez wierzyciela zabezpieczenia, albo zaspokojenia wierzytelności, lub po upływie trzech lat od ustanowienia rozdzielności.
Brzmienie: Art. 43 Kodeks rodzinny i opiekuńczy
§ 1. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. § 2. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji. § 3. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny
§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)
Brzmienie: Art. 125 Kodeks cywilny
§ 1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem sześciu lat. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat. § 2. (uchylony)
Brzmienie: Art. 60 Kodeks cywilny
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).
Brzmienie: Art. 77 Kodeks cywilny
§ 1. Uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia. § 2. Jeżeli umowa została zawarta w formie pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej, jej rozwiązanie za zgodą obu stron, jak również odstąpienie od niej albo jej wypowiedzenie wymaga zachowania formy dokumentowej, chyba że ustawa lub umowa zastrzega inną formę. § 3. Jeżeli umowa została zawarta w innej formie szczególnej, jej rozwiązanie za zgodą obu stron wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia; natomiast odstąpienie od umowy albo jej wypowiedzenie powinno być stwierdzone pismem.
Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.
Brzmienie: Art. 233 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. § 2. Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu.
Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.
Brzmienie: Art. 308 Kodeks postępowania cywilnego
Dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 2431, w szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.