Ruch drogowy, cyber i reputacja

Oszustwo w sklepie internetowym: jak odzyskać pieniądze i chronić reputację?

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Zakupy online to wygoda, ale niestety wiążą się z ryzykiem oszustw. Kiedy towar nie dociera, a sprzedawca znika, konsument zostaje z problemem. Jakie kroki podjąć, aby odzyskać pieniądze i chronić swoje dobre imię, gdy padniesz ofiarą cyberprzestępców? Analizujemy kompleksowy przypadek, pokazując ścieżki prawne i praktyczne działania.

Szybka odpowiedź

W przypadku oszustwa w sklepie internetowym należy niezwłocznie zgłosić sprawę na policję, wystąpić o zwrot środków, a w razie naruszenia dóbr osobistych – podjąć działania prawne w celu usunięcia szkalujących treści i uzyskania zadośćuczynienia.

  • Zgłoś oszustwo na policję, to podstawa dalszych działań cywilnych.
  • Sprawdź klauzule regulaminu – mogą być nieważne dla konsumenta.
  • Zbieraj wszystkie dowody: potwierdzenia, e-maile, zrzuty ekranu.
  • Rozważ pozew o zwrot pieniędzy i zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.
  • Wystąp ze skargą do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO) z powodu naruszenia RODO.
  • Monitoruj i reaguj na negatywne wpisy w Internecie.

Jak wyglądała sprawa?

Klientka A. K. zamówiła alkomat w sklepie internetowym, zapłaciła za niego przelewem tradycyjnym, lecz towar nigdy nie został dostarczony, a strona sklepu przestała działać.

W dniu 2 marca 2025 r. A. K. złożyła zamówienie na alkomat z funkcją rejestratora za kwotę 1 349,00 zł w sklepie internetowym prowadzonym przez sprzedawcę, który okazał się fikcyjną firmą. Tego samego dnia dokonała płatności przelewem tradycyjnym na wskazane konto.

Mimo automatycznego potwierdzenia zamówienia, towar nie dotarł. Po bezskutecznych próbach kontaktu i otrzymaniu informacji o opóźnieniu, strona sklepu przestała być dostępna 1 kwietnia 2025 r. W odpowiedzi na zgłoszenie do swojego banku, A. K. otrzymała odmowę zwrotu środków, ponieważ transakcja została zlecona dobrowolnie przelewem tradycyjnym.

A. K. zgłosiła sprawę na policję, wskazując na możliwość popełnienia przestępstwa oszustwa. W międzyczasie w Internecie zaczęły pojawiać się negatywne wpisy, używające imienia i nazwiska A. K. oraz fragmentów jej korespondencji, sugerujące, że próbowała wyłudzić pieniądze, co naruszyło jej dobre imię.

Czy klauzule regulaminu sklepu internetowego wiążą konsumenta?

Klauzule regulaminu dotyczące wyłączenia odpowiedzialności sprzedawcy i sądu arbitrażowego są nieważne lub bezskuteczne wobec konsumenta A. K. jako niedozwolone postanowienia umowne.

Podstawa: Ustawa o prawach konsumenta

Regulamin sklepu, dostępny na stronie internetowej, zawierał postanowienia o wyłączeniu odpowiedzialności sprzedawcy za opóźnienia w dostawie oraz o rozstrzyganiu sporów przez sąd arbitrażowy w Gdyni. W przypadku konsumenta, jakim jest A. K., takie klauzule są traktowane jako niedozwolone postanowienia umowne, czyli klauzule abuzywne.

Klauzule abuzywne to te, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a nie zostały z nim indywidualnie uzgodnione. Całkowite wyłączenie odpowiedzialności sprzedawcy za niewykonanie umowy jest niezgodne z naturą stosunku zobowiązaniowego.

Wybór odległego sądu arbitrażowego, narzucony w regulaminie, również może być uznany za utrudnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości i jest bezskuteczny wobec konsumenta, zwłaszcza gdy działanie sprzedawcy ma znamiona przestępstwa. Oznacza to, że A. K. może dochodzić swoich roszczeń przed sądem powszechnym.

Jakie terminy przedawnienia obowiązują w tej sytuacji?

Roszczenia o zwrot ceny i zadośćuczynienie z tytułu oszustwa przedawniają się z wydłużonym terminem 20 lat, a roszczenie o ochronę dóbr osobistych jest niezależne od przedawnienia.

Podstawa: art. 24 KC

Roszczenie o zwrot zapłaconej kwoty, kwalifikowane jako niewykonanie umowy, podlega co do zasady 6-letniemu terminowi przedawnienia, liczonemu od dnia wymagalności. W tym przypadku, od 2 kwietnia 2025 r. lub później, kiedy towar nie został dostarczony i kontakt się urwał.

Jednakże, jeśli roszczenie o zwrot pieniędzy wynika z przestępstwa oszustwa (art. 286 KK, art. 287 KK), co jest tu wysoce prawdopodobne, zastosowanie ma wydłużony termin przedawnienia wynoszący 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa. Zawiadomienie o przestępstwie złożono 22 kwietnia 2025 r.

Roszczenie o zaniechanie naruszeń i usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych, takich jak dobre imię (art. 24 KC), nie ulega przedawnieniu. Roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za naruszenie dóbr osobistych (art. 448 KC), jeżeli jest związane z przestępstwem, również przedawnia się w terminie 20 lat od dnia jego popełnienia (od 29 kwietnia 2025 r.). Roszczenie o odszkodowanie z tytułu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych (RODO, art. 82) również może być objęte tym 20-letnim terminem.

Jakie dowody są kluczowe i jak je zebrać?

Kluczowe dowody obejmują potwierdzenia transakcji, korespondencję, zrzuty ekranu, dokumentację z banku oraz akta sprawy karnej, które należy skrupulatnie zabezpieczyć.

Dla dochodzenia roszczeń o zwrot ceny niezbędne są: potwierdzenie zamówienia, dowód wykonania przelewu bankowego na kwotę 1 349,00 zł, korespondencja e-mail ze sprzedawcą (w tym informacja o opóźnieniu), oraz dowody na to, że strona internetowa sklepu przestała działać, np. zrzuty ekranu. Zeznania A. K. również będą miały znaczenie.

W przypadku naruszenia dóbr osobistych i RODO, należy zebrać zrzuty ekranu wszystkich negatywnych wpisów na forach i portalach internetowych, wraz z adresami URL i datami ich publikacji. Ważne jest także zgromadzenie dowodów na to, że A. K. jest instruktorką nauki jazdy, co pomoże wykazać rozmiar szkody wizerunkowej.

Wszystkie dokumenty elektroniczne, takie jak e-maile i zrzuty ekranu, powinny być przechowywane w sposób umożliwiający ich odtworzenie i udowodnienie autentyczności. Warto rozważyć sporządzenie protokołu utrwalenia dowodów w Internecie (np. przez notariusza lub komornika) dla nadania im urzędowej mocy dowodowej. Akta postępowania karnego z policji będą kluczowe w wykazaniu przestępczego charakteru działań.

Kto może ponosić odpowiedzialność za zaistniałe szkody?

Główną odpowiedzialność ponosi fikcyjny sprzedawca (lub osoby za nim stojące) z tytułu oszustwa i niewykonania umowy, a także podmioty publikujące treści naruszające dobra osobiste oraz naruszające RODO.

Podstawa: art. 415 KC, art. 286 KK, art. 287 KK, art. 24 KC, art. 448 KC, art. 82 RODO

Sprzedawca (fikcyjna spółka lub osoby za nią stojące): Odpowiada za niewykonanie umowy sprzedaży i doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, co kwalifikuje się jako przestępstwo oszustwa (art. 286 KK, art. 287 KK). Na tej podstawie A. K. może dochodzić zwrotu ceny (roszczenie kontraktowe) lub odszkodowania z tytułu czynu niedozwolonego (art. 415 KC).

Portale internetowe: Mogą ponosić odpowiedzialność cywilną za naruszenie dóbr osobistych A. K. (art. 24 KC, art. 448 KC), jeśli po otrzymaniu wiarygodnej wiadomości o bezprawnym charakterze treści nie usunęły ich niezwłocznie. Odmowa usunięcia treści bez orzeczenia sądowego, mimo świadomości bezprawności, może stanowić podstawę do pozwu.

Osoby publikujące negatywne treści: Jeśli zostaną zidentyfikowane, ponoszą bezpośrednią odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych A. K. (art. 24 KC, art. 448 KC) z tytułu czynu niedozwolonego. Dodatkowo, bezprawne wykorzystanie danych osobowych A. K. może stanowić naruszenie RODO (art. 82).

Bank Klientki oraz bank odbiorcy płatności: Bank Klientki, zgodnie z jego odmową, nie widzi podstaw do zwrotu środków, ponieważ transakcja była dobrowolnym przelewem. Dochodzenie od banku zwrotu środków na podstawie błędu w usłudze płatniczej jest bardzo trudne w przypadku przelewu tradycyjnego. Ewentualna odpowiedzialność banku odbiorcy płatności jest trudna do wykazania bez dostępu do wewnętrznych procedur i dokumentacji.

Jakie są szacowane roszczenia finansowe?

A. K. może dochodzić zwrotu 1 349,00 zł wraz z odsetkami, zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz odszkodowania z tytułu naruszenia RODO, a także zwrotu kosztów postępowania.

Podstawa: art. 448 KC, art. 82 RODO

Zwrot ceny: Kwota główna to 1 349,00 zł. Do tej kwoty należy doliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie, liczone od dnia następującego po terminie, w którym sprzedawca powinien był zwrócić pieniądze, czyli około 3 kwietnia 2025 r. Wartość odsetek rośnie z każdym dniem opóźnienia.

Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych: Roszczenie to ma charakter niemajątkowy i jego wysokość zależy od rozmiaru doznanej krzywdy (art. 448 KC). Przy wycenie należy wziąć pod uwagę intensywność i czas trwania naruszenia (od 29 kwietnia 2025 r.), zasięg publikacji, skutki naruszenia w życiu prywatnym i zawodowym A. K. (np. wizerunek instruktorki nauki jazdy, stres, cierpienia psychiczne), a także stopień winy sprawcy. Sugeruje się kwotę w przedziale od kilku do kilkunastu tysięcy złotych.

Odszkodowanie z RODO: Za bezprawne wykorzystanie danych osobowych A. K. w kontekście oszustwa i negatywnych wpisów, przysługuje odszkodowanie z art. 82 RODO. Obejmuje ono zarówno szkodę majątkową (np. utracone korzyści, jeśli udowodni się spadek dochodów) jak i niemajątkową (cierpienie, stres). Może to być kwota rzędu kilku tysięcy złotych, dochodzona łącznie lub osobno od zadośćuczynienia.

Koszty procesu: A. K. może również żądać zwrotu poniesionych kosztów sądowych, w tym opłat sądowych, kosztów zastępstwa procesowego oraz ewentualnych kosztów biegłych, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Jakie działania należy podjąć, aby chronić swoje prawa?

Należy podjąć kompleksowe działania, obejmujące współpracę z organami ścigania, wszczęcie postępowań cywilnych o zwrot pieniędzy i ochronę dóbr osobistych, a także działania administracyjne w zakresie ochrony danych osobowych.

Podstawa: art. 24 KC, art. 82 RODO, art. 736 KPC

Współpraca z organami ścigania: Aktywne monitorowanie postępów śledztwa w sprawie oszustwa, dostarczanie wszelkich nowych informacji i dowodów, składanie wniosków dowodowych, dążenie do ustalenia sprawców i ich majątku. Ważne jest złożenie wniosku o zabezpieczenie mienia sprawców na poczet przyszłych roszczeń cywilnych.

Postępowanie cywilne – zwrot pieniędzy: Złożenie pozwu o zapłatę kwoty 1 349,00 zł wraz z odsetkami od fikcyjnego sprzedawcy lub osób za nim stojących. Równocześnie należy złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia (art. 736 KPC) poprzez zajęcie środków na rachunku bankowym, na który trafiły pieniądze A. K., ze względu na ryzyko ich wyprowadzenia.

Postępowanie cywilne – ochrona dóbr osobistych: Wysłanie ponownego wezwania przedsądowego do operatorów portali internetowych w celu usunięcia szkalujących treści i udostępnienia danych użytkowników. W przypadku braku reakcji, konieczne będzie złożenie pozwu o ochronę dóbr osobistych (art. 24 KC) oraz ewentualnie wniosek o zabezpieczenie dowodów i nakazanie usunięcia treści.

Postępowanie administracyjne – RODO: Złożenie skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO) w sprawie naruszenia danych osobowych A. K. przez podmiot prowadzący sklep internetowy oraz operatorów portali. Celem jest nakazanie podjęcia działań naprawczych i ewentualne uzyskanie odszkodowania (art. 82 RODO).

Czy bank odpowiada za przelew w przypadku oszustwa?

W przypadku przelewu tradycyjnego, bank Klientki zazwyczaj odmawia zwrotu środków, ponieważ transakcja została zlecona dobrowolnie, a procedury takie jak chargeback nie mają zastosowania.

Podstawa: Ustawa o usługach płatniczych

Bank Klientki odmówił zwrotu środków, wskazując, że transakcja była dobrowolnie zleconym przelewem, a nie transakcją kartową objętą procedurą chargeback. Jest to standardowa praktyka w przypadku oszustw, gdzie klient sam wykonuje przelew na konto oszusta.

Ustawa o usługach płatniczych reguluje odpowiedzialność banków, jednak w przypadku przelewu tradycyjnego, inicjowanego przez klienta, odpowiedzialność banku za sam fakt wykonania płatności jest ograniczona. Bank ma obowiązek wykonać polecenie płatnicze klienta zgodnie z jego treścią.

Ewentualna odpowiedzialność banku odbiorcy płatności mogłaby zaistnieć jedynie w sytuacji, gdyby udowodniono jego zaniedbania w procesie otwierania rachunku dla fikcyjnej firmy lub w monitorowaniu podejrzanych transakcji, co jest trudne do wykazania bez dostępu do wewnętrznych procedur i dokumentacji bankowej. Procedura zwrotu środków poprzez odwołanie transakcji lub chargeback nie ma zastosowania do tradycyjnych przelewów bankowych.

Najczęstsze pytania

Co to jest klauzula abuzywna?

Klauzula abuzywna to postanowienie umowne, które kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a nie zostało z nim indywidualnie uzgodnione.

Czy mogę domagać się odszkodowania za naruszenie danych osobowych?

Tak, na podstawie art. 82 RODO każda osoba, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową w wyniku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, ma prawo uzyskać odszkodowanie.

Czy mogę żądać usunięcia negatywnych wpisów z Internetu?

Tak, w przypadku naruszenia dóbr osobistych (np. dobrego imienia) możesz żądać usunięcia bezprawnych treści z Internetu, a w razie braku reakcji operatora portalu, wystąpić na drogę sądową.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

  • art. 23 Kodeksu cywilnego
  • art. 24 Kodeksu cywilnego
  • art. 415 Kodeksu cywilnego
  • art. 448 Kodeksu cywilnego
  • art. 286 Kodeksu karnego
  • art. 287 Kodeksu karnego
  • art. 82 Rozporządzenia RODO
  • art. 178 Kodeksu postępowania cywilnego
  • art. 339 Kodeksu postępowania cywilnego
  • art. 736 Kodeksu postępowania cywilnego
  • Ustawa o prawach konsumenta
  • Ustawa o usługach płatniczych
Brzmienie: Art. 24 Kodeks cywilny

§ 1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. § 2. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. § 3. Przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 415 Kodeks cywilny

Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 286 Kodeks karny

§ 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. § 2. Tej samej karze podlega, kto żąda korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy. § 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. § 4. Jeżeli czyn określony w § 1–3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 287 Kodeks karny

§ 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrządzenia innej osobie szkody, bez upoważnienia, wpływa na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych lub zmienia, usuwa albo wprowadza nowy zapis danych informatycznych, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. § 2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. § 3. Jeżeli oszustwo popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 448 Kodeks cywilny

§ 1. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę albo zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. § 2. W przypadkach określonych w art. 445 § 1 i 2 oraz art. 4462 ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone, może obok zadośćuczynienia pieniężnego żądać zasądzenia odpowiedniej sumy na wskazany przez niego cel społeczny. § 3. Do roszczeń, o których mowa w § 1 i 2, przepis art. 445 § 3 stosuje się.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 82 Kodeks postępowania cywilnego

Interwenient uboczny nie może w stosunku do strony, do której przystąpił, podnieść zarzutu, że sprawa została rozstrzygnięta błędnie albo że strona ta prowadziła proces wadliwie, chyba że stan sprawy w chwili przystąpienia interwenienta uniemożliwił mu korzystanie ze środków obrony albo że strona umyślnie lub przez niedbalstwo nie skorzystała ze środków, które nie były interwenientowi znane.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 23 Kodeks cywilny

Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 178 Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może również zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 339 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. § 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.