Sądy i egzekucje
Obrona przed wygórowanymi odsetkami i pozwem o zapłatę w umowie B2B
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Przedsiębiorcy często mierzą się z wyzwaniami w relacjach biznesowych, zwłaszcza gdy dochodzi do sporów o zapłatę. Niniejszy artykuł przedstawia analizę przypadku, w którym firma została pozwana o znaczną kwotę, a jej obrona opiera się na kwestionowaniu zasadności odsetek, przedawnieniu roszczeń i dokonanych płatnościach. To studium przypadku ilustruje kluczowe aspekty obrony w sprawach o zapłatę między firmami, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki rażąco wygórowanych kar umownych i terminów procesowych.
Szybka odpowiedź
W obronie przed pozwem o zapłatę w umowie B2B kluczowe jest podniesienie zarzutów przedawnienia roszczeń, zakwestionowanie wysokości i charakteru wygórowanych odsetek karnych oraz udowodnienie dokonanych częściowych zapłat i zasadności reklamacji towaru.
- Roszczenie o zapłatę obejmujące wygórowane odsetki karne (1% dziennie) może być kwestionowane jako rażąco wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
- Należy precyzyjnie zweryfikować datę doręczenia pozwu, aby prawidłowo obliczyć terminy procesowe, takie jak termin na złożenie odpowiedzi na pozew lub sprzeciw od nakazu zapłaty.
- Ważne jest sprawdzenie, czy dochodzone roszczenia nie uległy przedawnieniu, co może znacząco zmniejszyć kwotę sporu.
- Dokonane częściowe zapłaty i zgłoszone reklamacje towaru stanowią istotne zarzuty materialnoprawne, które mogą obniżyć lub całkowicie zniweczyć roszczenie powoda.
Jak wyglądała sprawa?
Sprawa dotyczyła pozwu o zapłatę wniesionego przez firmę będącą sprzedawcą komponentów elektronicznych przeciwko przedsiębiorcy, P. N., prowadzącemu jednoosobową działalność gospodarczą, z żądaniem uregulowania trzech faktur VAT o łącznej wartości 82 450,00 zł, powiększonych o odsetki ustawowe za opóźnienie oraz umowne odsetki karne w wysokości 1% wartości niezapłaconej faktury za każdy dzień opóźnienia.
Firma powodowa domagała się zapłaty na podstawie ramowej umowy sprzedaży z dnia 10 stycznia 2019 roku, która przewidywała 14-dniowy termin płatności od daty wystawienia faktury oraz wspomniane odsetki karne. Roszczenie obejmowało faktury z 15 kwietnia 2021 roku (42 350,00 zł), 10 września 2021 roku (28 700,00 zł) oraz 2 lutego 2022 roku (11 400,00 zł). Pozwany przedsiębiorca, P. N., zakwestionował wysokość żądania, wskazując na uzasadnioną reklamację towaru z 18 października 2021 roku, dotyczącą jednej z faktur, a także na częściową zapłatę w wysokości 12 000,00 zł dokonaną 30 marca 2022 roku.
Kluczowym elementem sporu były również rażąco wysokie odsetki karne zastrzeżone w umowie, których wysokość wynosiła 1% dziennie, co budziło wątpliwości co do ich zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego. Ponadto, istniała rozbieżność między datą doręczenia pozwu wskazaną w potwierdzeniu pocztowym (20 czerwca 2025 r.) a datą faktycznego odbioru przez współpracownika P. N.a (22 czerwca 2025 r.), co miało wpływ na biegnące terminy procesowe.
Czy odsetki karne 1% dziennie są zgodne z prawem?
Postanowienie umowne o odsetkach karnych w wysokości 1% wartości niezapłaconej faktury za każdy dzień opóźnienia jest rażąco wygórowane i z dużym prawdopodobieństwem zostanie zredukowane przez sąd.
Wysokość odsetek karnych wynosząca 1% dziennie przekłada się na roczną stopę procentową 365%, co znacząco przewyższa wszelkie dopuszczalne normy prawne dotyczące odsetek. Zgodnie z przepisami, maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 359 § 2¹ Kodeksu cywilnego). Takie postanowienie umowne, choć zastrzeżone między przedsiębiorcami, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego) lub stanowić próbę obejścia ustawy.
Nawet jeśli sąd potraktuje te 'odsetki karne' jako karę umowną za niewykonanie zobowiązania pieniężnego, pozwany może żądać jej miarkowania na podstawie art. 484 § 2 Kodeksu cywilnego. Sąd ma prawo zmniejszyć karę umowną, jeśli jest ona rażąco wygórowana. W orzecznictwie sądów powszechnych miarkowanie kar umownych jest praktyką stosowaną również w relacjach B2B, opartą na ocenie proporcjonalności kary do wartości świadczenia i poniesionej szkody.
Jakie znaczenie ma data doręczenia pozwu?
Data doręczenia pozwu jest kluczowa dla prawidłowego obliczenia terminów procesowych, takich jak termin na złożenie odpowiedzi na pozew lub sprzeciw od nakazu zapłaty, i dla bezpieczeństwa procesowego należy przyjąć datę wynikającą z potwierdzenia pocztowego.
W niniejszej sprawie, potwierdzenie pocztowe wskazywało datę doręczenia pozwu na 20 czerwca 2025 roku, podczas gdy pozwany twierdził, że faktycznie odebrał pozew 22 czerwca 2025 roku przez współpracownika. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 133 i 138 k.p.c.), potwierdzenie doręczenia przez pocztę stanowi obiektywny dowód. W przypadku rozbieżności, bezpieczniej jest opierać się na wcześniejszej dacie, aby uniknąć ryzyka uchybienia terminom.
Terminy procesowe, w tym termin 14-dniowy na złożenie odpowiedzi na pozew lub sprzeciw od nakazu zapłaty, liczone są od dnia następującego po dacie doręczenia (art. 111-113 k.p.c.). Oznacza to, że każdy dzień różnicy w dacie doręczenia skraca lub wydłuża czas na reakcję prawną. Złożenie pisma procesowego zgłaszającego pełnomocnictwo i informującego o dacie doręczenia jest zalecane niezwłocznie po ustaleniu tej daty, co zabezpiecza interesy strony pozwanej.
Kiedy roszczenia ulegają przedawnieniu?
W niniejszej sprawie roszczenia z faktur z kwietnia i września 2021 roku są prawdopodobnie przedawnione, podczas gdy roszczenie z faktury z lutego 2022 roku nie uległo przedawnieniu.
Dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej termin przedawnienia wynosi trzy lata (art. 118 Kodeksu cywilnego). Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli w tym przypadku 14 dni po dacie wystawienia każdej faktury (art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego). Pozew w tej sprawie został złożony 13 czerwca 2025 roku.
Analizując daty wystawienia faktur, roszczenie z faktury z 15 kwietnia 2021 roku (42 350,00 zł) stało się wymagalne około 29 kwietnia 2021 roku, a termin 3 lat upłynął około 29 kwietnia 2024 roku. Roszczenie z faktury z 10 września 2021 roku (28 700,00 zł) stało się wymagalne około 24 września 2021 roku, a termin 3 lat upłynął około 24 września 2024 roku. Nawet częściowa zapłata z 30 marca 2022 roku, jeśli zostałaby uznana za uznanie długu przerywające bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego), skutkowałaby nowym 3-letnim terminem, który upłynąłby 30 marca 2025 roku, czyli również przed wniesieniem pozwu (13 czerwca 2025 r.). Zatem roszczenia z faktur z kwietnia i września 2021 roku są przedawnione. Natomiast roszczenie z faktury z 2 lutego 2022 roku (11 400,00 zł) stało się wymagalne około 16 lutego 2022 roku. Trzyletni termin przedawnienia upłynie około 16 lutego 2025 roku, zatem pozew złożony 13 czerwca 2025 roku jest złożony przed upływem terminu przedawnienia. Roszczenie z tej faktury nie jest przedawnione.
Czy reklamacja towaru i częściowa zapłata wpływają na dług?
Tak, zgłoszona reklamacja towaru oraz dokonana częściowa zapłata mają istotny wpływ na wysokość dochodzonego roszczenia i mogą prowadzić do jego znacznego zmniejszenia lub całkowitego oddalenia.
P. N. podniósł uzasadnioną reklamację dotyczącą wadliwości towaru z faktury z 10 września 2021 roku, zgłoszoną 18 października 2021 roku. Zgodnie z przepisami o rękojmi za wady (art. 556 i n. Kodeksu cywilnego), kupującemu przysługują uprawnienia, takie jak obniżenie ceny. Przedstawienie dowodów na wadliwość towaru i prawidłowe zgłoszenie reklamacji jest kluczowe w procesie. Firma powodowa twierdziła, że reklamacje były bezzasadne i nie spełniały procedur, co wymaga od P. N.a aktywnego wykazania ich zasadności.
Dodatkowo, P. N. dokonał częściowej zapłaty w wysokości 12 000,00 zł w dniu 30 marca 2022 roku. Ta kwota powinna zostać zaliczona na poczet długu. W sytuacji, gdy roszczenia z dwóch faktur (z kwietnia i września 2021 r.) są przedawnione, a kwota z trzeciej faktury (z lutego 2022 r.) wynosi 11 400,00 zł, zapłacona kwota 12 000,00 zł w pełni pokrywa to nieprzedawnione roszczenie główne, a nawet pozostawia nadwyżkę w wysokości 600,00 zł. Nieujawnienie tej płatności w pozwie przez firmę powodową stanowi błąd w wyliczeniu roszczenia i wymaga podniesienia zarzutu zapłaty.
Jakie działania należy podjąć w odpowiedzi na pozew?
W odpowiedzi na pozew należy niezwłocznie złożyć pismo zgłaszające pełnomocnictwo i precyzujące datę doręczenia, a następnie przygotować kompleksową odpowiedź na pozew, zawierającą zarzuty przedawnienia, spełnienia świadczenia, wadliwości towaru oraz wniosek o miarkowanie odsetek karnych.
Pierwszym krokiem jest złożenie w sądzie pisma informującego o ustanowieniu pełnomocnika procesowego i podaniu daty doręczenia pozwu. Jest to istotne dla formalnego potwierdzenia, od kiedy liczy się termin na dalsze działania procesowe. Pełnomocnictwo procesowe powinno być udzielone na piśmie lub ustnie do protokołu (art. 87 k.p.c.).
Następnie, w terminie 14 dni od daty doręczenia pozwu (tj. do 4 lipca 2025 r., przyjmując datę doręczenia 20 czerwca 2025 r.), należy złożyć merytoryczną odpowiedź na pozew. W odpowiedzi tej konieczne jest podniesienie zarzutów przedawnienia roszczeń z faktur z 2021 roku, zarzutu spełnienia świadczenia (zapłata 12 000,00 zł pokrywająca fakturę z 2022 roku), zarzutu wadliwości towaru z faktury z września 2021 roku oraz wniosku o miarkowanie rażąco wygórowanych odsetek karnych. Do odpowiedzi należy dołączyć wszystkie dostępne dowody na poparcie tych zarzutów, takie jak potwierdzenia przelewów, korespondencja dotycząca reklamacji czy zdjęcia wadliwego towaru.
Co z ryzykami finansowymi i kosztami procesu?
Po uwzględnieniu zarzutów przedawnienia i częściowej zapłaty, realna kwota do zapłaty dla P. N.a będzie znacznie niższa niż żądana przez firmę powodową, a w przypadku pełnej wygranej, koszty procesu poniesie strona przeciwna.
Gdyby wszystkie zarzuty P. N.a zostały uwzględnione, w tym przedawnienie dwóch faktur i pokrycie trzeciej faktury zapłatą, główne roszczenie powoda mogłoby zostać oddalone w całości. W takim scenariuszu, koszty procesu (w tym opłata sądowa od pozwu i koszty zastępstwa procesowego) zostałyby zasądzone od firmy powodowej na rzecz P. N.a (art. 98 k.p.c.).
Ryzyko finansowe dla P. N.a istnieje w przypadku, gdyby obrona okazała się nieskuteczna, co mogłoby skutkować zasądzeniem kwoty dochodzonej przez firmę powodową wraz z kosztami procesu. Wartość przedmiotu sporu wynosiła 82 450,00 zł, co wiąże się z opłatą od pozwu w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu (4 122,50 zł) oraz minimalnymi kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 5 400,00 zł, które strona przegrywająca musi pokryć. Dlatego kluczowe jest aktywne i skuteczne prowadzenie obrony, by zminimalizować te ryzyka.
Najczęstsze pytania
Czy wysokie odsetki w umowach B2B są zawsze ważne?
Nie, odsetki ustalone w umowie B2B, jeśli są rażąco wygórowane (np. 1% dziennie), mogą zostać przez sąd zmniejszone (miarkowane) lub uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, nawet mimo większej swobody umów między przedsiębiorcami.
Jakie roszczenia przedawniają się w działalności gospodarczej?
Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej co do zasady przedawniają się z upływem trzech lat od dnia, w którym stały się wymagalne.
Co powinien zawierać sprzeciw od nakazu zapłaty?
Sprzeciw od nakazu zapłaty lub odpowiedź na pozew powinna zawierać wszystkie zarzuty procesowe i materialnoprawne, takie jak zarzut przedawnienia, zarzut spełnienia świadczenia (zapłaty), zarzut wadliwości towaru oraz wnioski dowodowe na ich poparcie.
Czy częściowa zapłata przerywa bieg przedawnienia?
Tak, częściowa zapłata może zostać zinterpretowana jako uznanie długu, co zgodnie z przepisami przerywa bieg przedawnienia, a termin przedawnienia biegnie na nowo od dnia dokonania takiej zapłaty.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 156 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 156 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 28 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 353_1 k.c.
- art. 483 k.c.
- art. 484 k.c.
- art. 359 k.c.
- art. 58 k.c.
- art. 556 k.c.
- art. 451 k.c.
- art. 117 k.c.
- art. 118 k.c.
- art. 120 k.c.
- art. 123 k.c.
- art. 124 k.c.
- art. 111 k.p.c.
- art. 112 k.p.c.
- art. 113 k.p.c.
- art. 115 k.p.c.
- art. 133 k.p.c.
- art. 138 k.p.c.
- art. 169 k.p.c.
- art. 170 k.p.c.
- art. 232 k.p.c.
- art. 339 k.p.c.
- art. 493 k.p.c.
- art. 98 k.p.c.
- art. 100 k.p.c.
- art. 87 k.p.c.
Brzmienie: Art. 353 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. § 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Brzmienie: Art. 483 Kodeks cywilny
§ 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). § 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.
Brzmienie: Art. 484 Kodeks cywilny
§ 1. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły. § 2. Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Brzmienie: Art. 359 Kodeks cywilny
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. § 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych. § 21. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne). § 22. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 3. (uchylony) § 4. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych.
Brzmienie: Art. 58 Kodeks cywilny
§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. § 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. § 3. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
Brzmienie: Art. 556 Kodeks cywilny
Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę (rękojmia).
Brzmienie: Art. 451 Kodeks cywilny
§ 1. Dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne. § 2. Jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu. § 3. W braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych – na poczet najdawniej wymagalnego.
Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny
§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Brzmienie: Art. 120 Kodeks cywilny
§ 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. § 2. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia.
Brzmienie: Art. 123 Kodeks cywilny
§ 1. Bieg przedawnienia przerywa się: ⇓ 1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; ⇓ 2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. 3) (uchylony) § 2. (uchylony)
Brzmienie: Art. 124 Kodeks cywilny
§ 1. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. § 2. W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.
Brzmienie: Art. 133 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej – jej przedstawicielowi ustawowemu. § 2. Pisma procesowe lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla organizacji, która nie ma osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. § 21. Pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej doręcza się na adres do doręczeń udostępniony w tej ewidencji, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń. § 22. Pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do rejestru sądowego doręcza się na adres udostępniony w tym rejestrze, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń. Jeżeli ostatni udostępniony adres został wykreślony jako niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy i nie zgłoszono wniosku o wpis nowego adresu, który podlegałby udostępnieniu, adres wykreślony jest uważany za adres udostępniony w rejestrze. § 2a. (uchylony) § 2b. (uchylony) § 23. Pisma procesowe lub orzeczenia dla osób reprezentujących podmiot wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, likwidatorów, prokurentów, członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu doręcza się na adres do doręczeń wskazany zgodnie z przepisami art. 19a ust. 5–5b i 5d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 986 i 1544 oraz z 2019 r. poz. 55, 60 i 534). § 3. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub pełnomocnika do doręczeń, pisma sądowe doręcza się tym osobom. Pismo wzywające stronę do osobistego stawiennictwa doręcza się tylko bezpośrednio tej stronie, z wyjątkiem strony, o której mowa w art. 11355 § 1.
Brzmienie: Art. 138 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo sądowe dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli osoby te nie są przeciwnikami adresata w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. § 2. Dla adresata, którego doręczający nie zastanie w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism.
Brzmienie: Art. 169 Kodeks postępowania cywilnego
⇓ § 1. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. ⇓ § 2. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek. ⇓ § 3. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności procesowej. ⇓ § 4. Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w wypadkach wyjątkowych. § 5. (uchylony)
Brzmienie: Art. 170 Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od wyroku orzekającego unieważnienie małżeństwa lub rozwód albo ustalającego nieistnienie małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron zawarła po uprawomocnieniu się wyroku nowy związek małżeński.
Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.
Brzmienie: Art. 339 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. § 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Brzmienie: Art. 493 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Od nakazu zapłaty pozwany może wnieść zarzuty. § 2. W piśmie zawierającym zarzuty pozwany powinien, poza elementami wskazanymi w art. 4803 § 2, wymienić fakty, z których wywodzi żądania, i dowody na wykazanie każdego z nich. § 3. W postępowaniu po wniesieniu zarzutów: 1) nie stosuje się przepisów art. 194–196 i art. 198; 2) powództwo wzajemne jest niedopuszczalne; 3) nie można występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych; jednakże w przypadku zmiany okoliczności powód może żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego równowartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się może nadto rozszerzyć powództwo o świadczenia za kolejne okresy. § 4. Jeżeli zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, sąd z urzędu postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie. W innym przypadku sąd wydaje wyrok, którym w całości lub części utrzymuje nakaz zapłaty w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu.
Brzmienie: Art. 98 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). § 11. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu – za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu. § 12. W szczególnie uzasadnionym przypadku, na wniosek strony, która w toku procesu poniosła szczególnie wysoki wydatek podlegający zwrotowi, sąd może przyznać jej odsetki przewidziane w § 11 od kwoty równej temu wydatkowi za czas od dnia jego poniesienia przez stronę do dnia zapłaty. § 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie. § 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. § 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Brzmienie: Art. 100 Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.
Brzmienie: Art. 87 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności intelektualnej także rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. § 2. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca, na podstawie odrębnych przepisów, obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego – w imieniu podmiotu, którego obsługę prawną prowadzi – adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli została do tego upoważniona przez ten podmiot. § 3. W sprawach o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka i o roszczenia alimentacyjne pełnomocnikiem może być również przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie. § 4. W sprawach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pełnomocnikiem rolnika może być również przedstawiciel organizacji zrzeszającej rolników indywidualnych, której rolnik jest członkiem. § 5. W sprawach związanych z ochroną praw konsumentów pełnomocnikiem może być przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów. § 6. W sprawach związanych z ochroną własności przemysłowej pełnomocnikiem twórcy projektu wynalazczego może być również przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należą sprawy popierania własności przemysłowej i udzielania pomocy twórcom projektów wynalazczych. § 6. (uchylony)
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.