Sądy i egzekucje
Rozliczenia w umowie transportowej: kary i potrącenia
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Sprawa dotyczy pozwu o zapłatę wniesionego przez firmę usługową przeciwko usługodawcy transportowemu. Przedmiotem sporu są niezapłacone faktury za usługi transportowe oraz naliczone kary umowne, które usługodawca kwestionuje, podnosząc własne roszczenia i okoliczności zwalniające z odpowiedzialności.
Szybka odpowiedź
Skuteczna obrona w sprawie o zapłatę z umowy transportowej polega na kwestionowaniu zasadności naliczonych kar umownych z uwagi na niezawinioną awarię pojazdu oraz podniesieniu zarzutu potrącenia własnych, wymagalnych wierzytelności, które w znacznym stopniu pokrywają roszczenia powoda.
- Powód (firma usługowa) żąda 48 500,00 PLN za usługi transportowe i kary umowne.
- Pozwany (usługodawca) kwestionuje roszczenia, wskazując na awarię pojazdu jako przyczynę niewykonania usług i niezapłacone przez powoda faktury.
- Naliczone kary umowne przekraczają umowny limit i mogą zostać miarkowane lub oddalone z uwagi na niezawinioną awarię.
- Pozwany posiada własne, wymagalne wierzytelności wobec powoda w wysokości 43 500,00 PLN z tytułu niezapłaconego wynagrodzenia i bezpodstawnego potrącenia.
- Kluczowe jest skuteczne podniesienie zarzutu potrącenia w odpowiedzi na pozew, co może doprowadzić do umorzenia wzajemnych wierzytelności.
- Należy przygotować dowody potwierdzające awarię pojazdu, koszty naprawy oraz istnienie wierzytelności Pozwanego.
Jak wyglądała sprawa o usługi transportowe?
Sprawa dotyczy pozwu o zapłatę wystosowanego przez firmę usługową przeciwko usługodawcy transportowemu z tytułu rzekomych niezapłaconych faktur i kar umownych, który jest kwestionowany przez pozwanego.
Podstawa: Stan faktyczny, Załącznik nr 1, Załącznik nr 2
Firma usługowa (Powód) wniosła pozew przeciwko usługodawcy transportowemu M. Z. (Pozwany) o zapłatę łącznej kwoty 48 500,00 PLN brutto. Roszczenie to obejmuje wynagrodzenie za usługi transportowe świadczone w okresie styczeń-marzec 2024 roku w wysokości 43 500,00 PLN oraz kary umowne w kwocie 5 000,00 PLN naliczone za rzekome opóźnienia w realizacji kursów.
Umowa o wykonywanie usług transportowych, zawarta 10 maja 2023 roku na czas określony do 9 maja 2024 roku, przewidywała miesięczne wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 14 500,00 PLN brutto. Zastrzeżono również karę umowną w wysokości 500,00 PLN brutto za każdy udokumentowany dzień opóźnienia, ograniczoną do 20% wartości miesięcznego wynagrodzenia.
M. Z. kwestionuje roszczenia, twierdząc, że firma usługowa nie zapłaciła mu za usługi świadczone w listopadzie i grudniu 2023 roku (łącznie 29 000,00 PLN) oraz bezpodstawnie potrąciła jego fakturę z grudnia 2023 roku na kwotę 14 500,00 PLN. Dodatkowo, niewykonanie usług w lutym 2024 roku przez 6 dni było spowodowane awarią skrzyni biegów pojazdu, za którą Pozwany nie ponosi odpowiedzialności, co w jego ocenie wyklucza naliczanie kar umownych i uzasadnia proporcjonalne zmniejszenie wynagrodzenia.
Czy klauzule umowne w kontrakcie są ważne i skuteczne?
Klauzule dotyczące kary umownej oraz potrącenia są co do zasady ważne w umowach między przedsiębiorcami, ale ich skuteczność może być ograniczona przez przepisy Kodeksu cywilnego i rzeczywiste okoliczności wykonania umowy.
Podstawa: par. 7 umowy, par. 9 umowy, Załącznik nr 1
Postanowienie o karze umownej (par. 7 umowy) jest ważne na podstawie art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego, który dopuszcza zastrzeżenie kary za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego. Opóźnienie w świadczeniu usług transportowych kwalifikuje się jako nienależyte wykonanie. Umowny limit kary wynosi 20% miesięcznego wynagrodzenia, czyli 2 900,00 PLN (20% z 14 500,00 PLN).
Klauzula dotycząca potrącania zaległości z przyszłych wynagrodzeń (par. 9 umowy) jest zgodna z zasadą swobody umów (art. 353(1) Kodeksu cywilnego) i jest ważna. Jej zastosowanie wymaga jednak spełnienia ogólnych warunków potrącenia określonych w art. 498 Kodeksu cywilnego. Klauzula prorogacyjna, wskazująca Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia jako właściwy do rozstrzygania sporów, jest również ważna i skuteczna w relacjach między przedsiębiorcami na podstawie art. 46 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.
W stosunkach między przedsiębiorcami nie stosuje się przepisów o klauzulach abuzywnych, jednakże każde postanowienie umowne może być uznane za nieważne na podstawie art. 58 Kodeksu cywilnego, jeśli jest sprzeczne z ustawą lub zasadami współżycia społecznego. Wysokość kary umownej, która jest rażąco wygórowana, może podlegać miarkowaniu przez sąd na podstawie art. 484 § 2 Kodeksu cywilnego.
Jakie są roszczenia powoda i czy zostały prawidłowo wyliczone?
Roszczenie powoda w wysokości 48 500,00 PLN jest kwestionowane zarówno co do podstawy naliczenia kar umownych, jak i możliwości proporcjonalnego obniżenia wynagrodzenia za okres niewykonania usług z przyczyn niezawinionych.
Podstawa: Stan faktyczny, Załącznik nr 2, par. 7 umowy
Powód dochodzi 43 500,00 PLN z tytułu wynagrodzenia za usługi za styczeń-marzec 2024 roku oraz 5 000,00 PLN z tytułu kar umownych za 10 dni opóźnienia. Weryfikacja umownego limitu kar umownych (20% miesięcznego wynagrodzenia) wskazuje, że maksymalna kwota kary mogła wynosić 2 900,00 PLN, co oznacza, że naliczona przez Powoda kwota 5 000,00 PLN przekracza ten limit o 2 100,00 PLN.
Niewykonanie usług w lutym 2024 roku przez 6 dni było spowodowane awarią pojazdu. Zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego, Pozwany może być zwolniony z odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania, jeśli jest to następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. W tym przypadku awaria mogła być taką okolicznością, co wykluczałoby zasadność naliczenia kar umownych za ten okres. Ponadto, wynagrodzenie Powoda za luty 2024 roku powinno zostać proporcjonalnie pomniejszone o kwotę odpowiadającą 6 dniom niewykonanych usług, co przy 29 dniach lutego i wynagrodzeniu 14 500,00 PLN daje około 3 000,00 PLN.
Roszczenia z umowy o świadczenie usług, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedawniają się z upływem 3 lat (art. 118 Kodeksu cywilnego). Roszczenia Powoda za styczeń-marzec 2024 roku, jak i roszczenia Pozwanego z 2023 i 2024 roku, nie uległy przedawnieniu, biorąc pod uwagę datę złożenia pozwu (02.05.2024 r.).
Czy Pozwany może skutecznie potrącić swoje wierzytelności?
Pozwany może skutecznie podnieść zarzut potrącenia wzajemnych wierzytelności, które obejmują niezapłacone wynagrodzenie za dwa miesiące oraz bezpodstawnie potrąconą fakturę, co może doprowadzić do umorzenia roszczeń Powoda.
Podstawa: Stan faktyczny, par. 9 umowy
Zgodnie z art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego, Pozwany może potrącić swoje wierzytelności z wierzytelności Powoda, jeżeli są to wierzytelności pieniężne, wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem. Pozwany posiada wymagalne wierzytelności wobec Powoda w łącznej kwocie 43 500,00 PLN brutto.
Wierzytelności Pozwanego do potrącenia obejmują: 14 500,00 PLN brutto z tytułu niezapłaconego wynagrodzenia za listopad 2023 roku, 14 500,00 PLN brutto za grudzień 2023 roku oraz 14 500,00 PLN brutto z tytułu bezpodstawnie potrąconej faktury Pozwanego z dnia 15 grudnia 2023 roku. Skuteczne potrącenie prowadzi do umorzenia obu wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 Kodeksu cywilnego).
Aby zarzut potrącenia był skuteczny w odpowiedzi na pozew, Pozwany musi jasno oświadczyć o potrąceniu (art. 499 Kodeksu cywilnego), dokładnie określić swoje wierzytelności (wysokość, podstawa prawna i faktyczna, data wymagalności) oraz przedstawić dowody na ich istnienie i wysokość. Wierzytelność z tytułu kosztów naprawy pojazdu (4 900,00 PLN) może być trudniejsza do zakwalifikowania jako roszczenie wzajemne w kontekście potrącenia, jeśli Powód nie ponosi bezpośredniej odpowiedzialności za awarię, ale stanowi silny argument za obniżeniem wynagrodzenia Powoda lub oddaleniem kar umownych.
Jakie dowody są kluczowe i kto ponosi ciężar dowodu?
Kluczowe dowody dla obrony Pozwanego obejmują dokumentację techniczną pojazdu, dowody poniesionych kosztów naprawy, a także dokumenty księgowe potwierdzające wzajemne rozliczenia, zaś ciężar dowodu spoczywa na każdej ze stron w zakresie faktów, z których wywodzi skutki prawne.
Podstawa: Stan faktyczny
Dla obrony Pozwanego kluczowe są: notatki serwisowe i rachunki za naprawę skrzyni biegów (9 800,00 PLN), potwierdzenie zwrotu części kosztów od ubezpieczyciela (4 900,00 PLN) – na okoliczność awarii i jej niezawinionego charakteru; kopie faktur Pozwanego za usługi z listopada i grudnia 2023 roku oraz kopia bezpodstawnie potrąconej faktury z 15.12.2023 r. – na okoliczność istnienia jego wierzytelności; a także wszelka korespondencja (e-maile, listy przewozowe) z firmą usługową dotycząca przebiegu świadczenia usług i zgłaszanych problemów.
Ciężar dowodu spoczywa na każdej ze stron w zakresie faktów, z których wywodzi skutki prawne (art. 6 Kodeksu cywilnego). Powód musi udowodnić, że usługi zostały wykonane, wynagrodzenie jest należne, a warunki naliczenia kar umownych zostały spełnione. Pozwany natomiast musi udowodnić okoliczności zwalniające go z odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (np. niezawiniona awaria pojazdu na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego) oraz istnienie i wysokość swoich wierzytelności zgłaszanych do potrącenia.
Sąd będzie dążył do wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego (art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Możliwe jest również dopuszczenie dowodu z opinii biegłego (np. z zakresu mechaniki pojazdowej) w celu ustalenia charakteru i przyczyn awarii pojazdu oraz czasu jej trwania, a także dowody z zeznań świadków (mechaników, księgowych).
Jakie są terminy procesowe i strategia proceduralna?
Pozwany musi złożyć formalną odpowiedź na pozew w terminie wyznaczonym przez sąd (zazwyczaj 14 dni od doręczenia), zawierającą wszystkie zarzuty materialnoprawne, procesowe oraz wnioski dowodowe.
Podstawa: Stan faktyczny, par. 9 umowy
Pozwany otrzymał pozew 10 maja 2024 roku. Termin na złożenie odpowiedzi na pozew jest wyznaczany przez sąd i zazwyczaj wynosi 14 dni. Przekroczenie tego terminu może skutkować wydaniem wyroku zaocznego na korzyść powoda (art. 339 Kodeksu postępowania cywilnego), co podkreśla konieczność szybkiego działania.
Odpowiedź na pozew musi spełniać wymogi pisma procesowego (art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego) oraz dodatkowe wymogi dla odpowiedzi na pozew (art. 127 i art. 187 Kodeksu postępowania cywilnego). Należy w niej jasno określić wnioski (np. oddalenie powództwa), przedstawić wszystkie zarzuty (merytoryczne i formalne), w tym zarzut potrącenia, oraz szczegółowo wskazać dowody na poparcie tych zarzutów i faktów.
W odpowiedzi na pozew Pozwany powinien zawrzeć oświadczenie o potrąceniu wierzytelności wzajemnych, dokładnie je opisując. Wnioski dowodowe powinny precyzować, jaki fakt ma zostać udowodniony danym dowodem. Jeśli zebranie wszystkich dowodów wymaga dłuższego czasu, można złożyć wniosek o przełożenie terminu rozprawy, należy jednak to odpowiednio uzasadnić.
Jakie ryzyka procesowe wiążą się ze sprawą?
Główne ryzyka procesowe obejmują trudność w udowodnieniu niezawinionego charakteru awarii pojazdu, co jest kluczowe dla uniknięcia kar umownych, a także prawidłowe zakwalifikowanie i udowodnienie wszystkich roszczeń wzajemnych Pozwanego.
Podstawa: Stan faktyczny
Jednym z głównych ryzyk jest to, że sąd może nie uznać awarii pojazdu za okoliczność całkowicie niezależną od Pozwanego lub stwierdzić, że Pozwany nie dołożył należytej staranności w celu zapobieżenia jej lub zminimalizowania jej skutków (art. 472 Kodeksu cywilnego). W takim przypadku, roszczenie o kary umowne może zostać uwzględnione, choć nadal istnieje szansa na ich miarkowanie.
Kolejnym ryzykiem jest ewentualne trudności w udowodnieniu wszystkich roszczeń wzajemnych Pozwanego, zwłaszcza w zakresie kosztów naprawy pojazdu jako odszkodowania od Powoda, jeśli nie zostanie wykazany związek przyczynowy i odpowiedzialność Powoda. Należy też mieć na uwadze, że Powód może próbować podważyć istnienie lub wymagalność wierzytelności Pozwanego zgłoszonych do potrącenia.
W przypadku wydania wyroku zasądzającego na rzecz Powoda, Pozwany może ponieść konsekwencje egzekucyjne, które prowadzi komornik sądowy na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Aktywna i dobrze udokumentowana obrona jest kluczowa dla uniknięcia negatywnych skutków.
Najczęstsze pytania
Czy awaria pojazdu może zwolnić mnie z odpowiedzialności za kary umowne?
Tak, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, jeśli niewykonanie zobowiązania (np. usługi transportowej) jest następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności (np. nagła, niezawiniona awaria pojazdu), dłużnik może być zwolniony z obowiązku zapłaty kar umownych. Kluczowe jest jednak udowodnienie niezawinionego charakteru awarii i podjęcie wszelkich działań mających na celu zminimalizowanie szkody.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 150 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 150 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 24 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 58 KC
- art. 353(1) KC
- art. 483 § 1 KC
- art. 484 § 2 KC
- art. 498 § 1 KC
- art. 498 § 2 KC
- art. 499 KC
- art. 505 KC
- art. 118 KC
- art. 126 KPC
- art. 127 KPC
- art. 187 KPC
- art. 327-330 KPC
- art. 339 KPC
- art. 232 KPC
- art. 233 § 1 KPC
- art. 6 KC
- art. 471 KC
- art. 472 KC
- art. 481 KC
- art. 355 KC
- art. 750 KC
- art. 46 § 1 KPC
- Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Brzmienie: Art. 58 Kodeks cywilny
§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. § 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. § 3. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
Brzmienie: Art. 353 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. § 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Brzmienie: Art. 483 Kodeks cywilny
§ 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). § 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.
Brzmienie: Art. 484 Kodeks cywilny
§ 1. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły. § 2. Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Brzmienie: Art. 498 Kodeks cywilny
§ 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. § 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Brzmienie: Art. 499 Kodeks cywilny
Potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.
Brzmienie: Art. 505 Kodeks cywilny
Nie mogą być umorzone przez potrącenie: 1) wierzytelności nieulegające zajęciu; 2) wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania; 3) wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych; 4) wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Brzmienie: Art. 126 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Każde pismo procesowe powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane; 2) imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 3) oznaczenie rodzaju pisma; 4) osnowę wniosku lub oświadczenia; 5) w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenie, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; 6) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 7) wymienienie załączników. § 11. Do pisma procesowego dołącza się załączniki wymienione w tym piśmie. § 2. Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu oraz: 1) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron albo, w przypadku gdy strona jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – adres do doręczeń wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; 11) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron; 2) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku lub 3) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania. § 21. Dalsze pisma procesowe, poza elementami określonymi w § 1, powinny zawierać sygnaturę akt. § 3. Do pisma procesowego należy dołączyć pełnomocnictwo albo jego uwierzytelniony odpis, jeżeli pismo to wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa. Jeżeli pełnomocnik wnosi pismo procesowe za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo portalu informacyjnego, pełnomocnictwo udzielone w postaci elektronicznej albo jego elektronicznie uwierzytelniony odpis wnosi się wraz z tym pismem. W piśmie tym podaje się numer wpisu pełnomocnika na właściwą listę, w przypadku gdy pismo to jest wnoszone przez pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym. § 31. Przepisu § 3 nie stosuje się do pism wnoszonych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. § 4. Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. § 5. Pismo procesowe wniesione za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo portalu informacyjnego opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a w przypadku prokuratora – także zaawansowanym podpisem elektronicznym wydawanym przez właściwe jednostki organizacyjne prokuratury. § 6. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, tryb zakładania i udostępniania konta w systemie teleinformatycznym, za pomocą którego można wnosić pisma procesowe, z uwzględnieniem sprawności postępowania, ochrony praw stron postępowania oraz możliwości składania jednorazowo wielu pism.
Brzmienie: Art. 127 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W piśmie procesowym mającym na celu przygotowanie sprawy do rozstrzygnięcia (pismo przygotowawcze) strona powinna zwięźle podać stan sprawy, wyszczególnić, które fakty przyznaje, a którym zaprzecza, oraz wypowiedzieć się co do twierdzeń i dowodów zgłoszonych przez stronę przeciwną. § 2. W piśmie przygotowawczym strona może także wskazać podstawy prawne swoich żądań lub wniosków.
Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.
Brzmienie: Art. 327 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Stronę niezastępowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, obecną przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący pouczy o sposobie i terminie zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz warunkach, sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. § 2. Sąd z urzędu doręcza wyrok stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku. § 3. Sąd z urzędu doręcza stronom wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym. § 4. Stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wraz z wyrokiem, który podlega doręczeniu z urzędu, doręcza się pouczenie o sposobie i terminie zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz warunkach, sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. § 5. Jeżeli zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych jest obowiązkowe, należy także pouczyć stronę o treści przepisów o obowiązkowym zastępstwie oraz skutkach niezastosowania się do tych przepisów.
Brzmienie: Art. 330 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W sprawach rozstrzyganych w składzie trzech sędziów uzasadnienie wyroku podpisują sędziowie, którzy brali udział w jego wydaniu. Jeżeli którykolwiek z sędziów nie może podpisać uzasadnienia, przewodniczący lub najstarszy służbą sędzia zaznacza na uzasadnieniu przyczynę braku podpisu. § 2. Uzasadnienie wyroku w sprawie rozpoznawanej z udziałem ławników podpisuje tylko przewodniczący. W razie złożenia zdania odrębnego uzasadnienie wyroku podpisuje przewodniczący wraz z ławnikami.
Brzmienie: Art. 339 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. § 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.
Brzmienie: Art. 233 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. § 2. Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu.
Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Brzmienie: Art. 471 Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Brzmienie: Art. 472 Kodeks cywilny
Jeżeli ze szczególnego przepisu ustawy albo z czynności prawnej nie wynika nic innego, dłużnik odpowiedzialny jest za niezachowanie należytej staranności.
Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Brzmienie: Art. 355 Kodeks cywilny
§ 1. Dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). § 2. Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
Brzmienie: Art. 750 Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
Brzmienie: Art. 46 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów. § 2. Strony nie mogą jednak zmieniać właściwości wyłącznej.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.