Sądy i egzekucje
Zarzut Przedawnienia Długu z Pożyczki: Jak Obronić Się Przed Egzekucją Komorniczą?
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Niniejszy artykuł przedstawia analizę przypadku M. N., która mierzy się z egzekucją komorniczą długu z umowy pożyczki, oraz z problemem odmowy zwolnienia z kosztów sądowych. Rozważamy kluczowe aspekty prawne, takie jak przedawnienie roszczenia i możliwości obrony w postępowaniu sądowym oraz egzekucyjnym.
Szybka odpowiedź
Kluczowym elementem obrony w sprawie długu z pożyczki jest podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia, co może doprowadzić do oddalenia powództwa, oraz skuteczne odwołanie od odmowy zwolnienia z kosztów sądowych poprzez uzupełnienie wymaganej dokumentacji.
- Roszczenie z umowy pożyczki wobec konsumenta przedawnia się z upływem 3 lat.
- Brak kompletnej dokumentacji finansowej może być przyczyną odmowy zwolnienia z kosztów sądowych.
- Należy niezwłocznie złożyć zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia z kosztów oraz wniosek o wstrzymanie egzekucji komorniczej.
- Dochody takie jak świadczenia 500+ oraz alimenty są brane pod uwagę przy ocenie sytuacji majątkowej, jednak ich zajęcie w egzekucji podlega szczególnym ograniczeniom.
- Wszczęcie egzekucji na podstawie przedawnionego roszczenia może być podstawą do wstrzymania i umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Jak wyglądała sprawa M. N.?
Sprawa dotyczy M. N., samotnej matki dwójki dzieci, która została pozwana przez firmę finansową o zapłatę długu z umowy pożyczki, a następnie jej rachunek bankowy został zajęty przez komornika po oddaleniu wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych.
M. N. zawarła umowę pożyczki w dniu 10 lutego 2018 roku na kwotę 10 000,00 zł z pierwotnym pożyczkodawcą, OMEGA Sp. z o.o. Całkowita kwota do spłaty, uwzględniająca oprocentowanie nominalne 12% rocznie i jednorazową opłatę manipulacyjną 1 200,00 zł, wyniosła 12 600,00 zł, z terminem spłaty wyznaczonym na 10 lutego 2020 roku.
Pożyczka nie została spłacona w terminie, a 15 marca 2021 roku M. N. otrzymała wezwanie do zapłaty. Wierzytelność została następnie przeniesiona na ALPHA Sp. z o.o. w dniu 1 lipca 2023 roku, która 12 lutego 2025 roku złożyła pozew o zapłatę kwoty 15 200,00 zł.
M. N. wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych, jednak sąd oddalił ten wniosek 15 czerwca 2025 roku, argumentując brakiem wystarczającej dokumentacji jej sytuacji finansowej. W rezultacie, 25 czerwca 2025 roku komornik sądowy wszczął postępowanie egzekucyjne i zajął środki na rachunku bankowym M. N.
Czy roszczenie wierzyciela jest przedawnione?
Tak, roszczenie wierzyciela z umowy pożyczki zawartej z konsumentem jest najprawdopodobniej przedawnione, ponieważ pozew został złożony po upływie trzyletniego terminu przedawnienia.
Podstawa: Art. 118 k.c., Art. 117 § 2¹ k.c.
Zgodnie z Kodeksem cywilnym, roszczenia o świadczenia okresowe oraz roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym roszczenia z umów pożyczek konsumenckich, przedawniają się z upływem trzech lat. Termin spłaty pożyczki M. N. upłynął 10 lutego 2020 roku, co oznacza, że roszczenie stało się wymagalne dzień później, 11 lutego 2020 roku.
Trzyletni termin przedawnienia upłynął zatem 11 lutego 2023 roku. Pozew o zapłatę został złożony przez ALPHA Sp. z o.o. dopiero 12 lutego 2025 roku, czyli po upływie terminu przedawnienia. W sprawach przeciwko konsumentom sąd ma obowiązek uwzględnić zarzut przedawnienia z urzędu, jednak zaleca się formalne podniesienie tego zarzutu w piśmie procesowym.
Przedawnieniu podlegają również odsetki za opóźnienie, które naliczane są od kwoty głównej długu. Warto zaznaczyć, że doliczenie do roszczenia głównego kosztów windykacji czy odsetek ustawowych za opóźnienie nie zmienia faktu, że całe roszczenie może być przedawnione.
Dlaczego sąd oddalił wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych?
Sąd oddalił wniosek M. N. o zwolnienie z kosztów sądowych, ponieważ uznał, że przedstawione dowody nie były wystarczające do udowodnienia trwałej niemożności poniesienia tych kosztów.
Podstawa: Art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Art. 117 § 1 k.p.c.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa, V Wydział Cywilny, postanowieniem z dnia 15 czerwca 2025 roku, oddalił wniosek M. N., powołując się na art. 102 i nast. ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 117 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd uzasadnił swoją decyzję brakiem kompleksowej dokumentacji.
W szczególności, sąd wskazał na brak umowy kredytu samochodowego potwierdzającej kwoty rat, brak wyciągów bankowych z okresu co najmniej trzech miesięcy oraz brak wyceny rynkowej posiadanego samochodu. Te braki uniemożliwiły sądowi pełną ocenę sytuacji majątkowej M. N. i jej zdolności do pokrycia kosztów sądowych.
Sąd uznał, że oświadczenie majątkowe M. N. oraz dołączone paski płac i krótki wyciąg bankowy nie były wystarczające, aby wykazać, że poniesienie kosztów sądowych nastąpiłoby bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, co jest podstawową przesłanką do zwolnienia z kosztów.
Jakie dokumenty są kluczowe w walce o zwolnienie z kosztów?
Aby skutecznie wykazać niemożność poniesienia kosztów sądowych, kluczowe jest przedstawienie kompletnej i aktualnej dokumentacji finansowej, w tym szczegółowych wyciągów bankowych, umów kredytowych i zaświadczeń o dochodach.
Podstawa: Art. 6 k.p.c., Art. 227 k.p.c., Art. 228 k.p.c., Art. 229 k.p.c., Art. 230 k.p.c., Art. 231 k.p.c., Art. 232 k.p.c., Art. 233 k.p.c.
W celu uzyskania zwolnienia z kosztów sądowych, należy zgromadzić i przedstawić sądowi szeroki zakres dowodów dokumentujących bieżącą sytuację finansową. Do niezbędnych dokumentów należą wyciągi bankowe obejmujące co najmniej trzy ostatnie miesiące, umowa kredytu samochodowego wraz z harmonogramem spłat oraz zaświadczenie od pracodawcy o dochodach.
Dodatkowo, warto przedstawić decyzje o przyznaniu świadczeń socjalnych (np. 500+), dowody na otrzymywanie alimentów oraz rachunki potwierdzające stałe zobowiązania, takie jak czynsz i media. Jeśli posiadasz istotne aktywa, jak samochód, zaleca się dołączenie wyceny rynkowej, aby sąd mógł ocenić ich realną wartość w kontekście możliwości płatniczych.
Wszystkie te dokumenty służą potwierdzeniu oświadczenia majątkowego złożonego przez stronę i mają za zadanie przekonać sąd o braku możliwości poniesienia kosztów bez znaczącego uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Warto pamiętać, że złożenie fałszywego oświadczenia może wiązać się z odpowiedzialnością prawną.
Czy komornik mógł zająć środki na rachunku bankowym M. N.?
Tak, komornik mógł zająć środki na rachunku bankowym M. N., jeżeli wierzyciel posiadał tytuł wykonawczy, co w tej sprawie miało miejsce po oddaleniu wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych.
Podstawa: Art. 833 k.p.c.
Po oddaleniu wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych i wniesieniu wniosku o egzekucję przez wierzyciela, komornik sądowy wszczął postępowanie egzekucyjne i zajął środki na rachunku bankowym M. N. w kwocie 1 200,00 zł. Działanie to jest zgodne z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego dotyczącymi egzekucji z rachunków bankowych.
Należy jednak pamiętać, że istnieją kwoty wolne od zajęcia, które mają na celu zapewnienie minimum egzystencji dłużnikowi i jego rodzinie. Zgodnie z przepisami, środki na rachunku bankowym są wolne od zajęcia do wysokości trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, z wyjątkiem alimentów.
Świadczenia takie jak 500+ oraz alimenty otrzymywane przez M. N. na dzieci są co do zasady wyłączone spod egzekucji lub podlegają szczególnym ograniczeniom zajęcia, co należy zgłosić komornikowi w celu ich ochrony. Samochód, którego wartość wynosi około 12 000,00 zł, może być traktowany jako niezbędny do dojazdu do pracy, co również może wpłynąć na ocenę możliwości jego zajęcia.
Jakie kroki prawne należy podjąć w tej sytuacji?
W tej sytuacji należy podjąć pilne kroki procesowe, w tym złożyć zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia z kosztów, wniosek o wstrzymanie egzekucji oraz formalnie podnieść zarzut przedawnienia roszczenia głównego w sprawie sądowej.
Podstawa: Art. 394 k.p.c., Art. 820 k.p.c.
Pierwszym pilnym krokiem jest złożenie zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie zwolnienia z kosztów sądowych w terminie siedmiu dni od jego doręczenia. Do zażalenia należy dołączyć wszystkie dokumenty wskazane przez sąd jako brakujące, aby uzupełnić luki w dowodach dotyczących sytuacji majątkowej M. N.
Równolegle, z uwagi na wszczęte postępowanie egzekucyjne, konieczne jest złożenie wniosku do sądu o wstrzymanie egzekucji komorniczej na podstawie art. 820 Kodeksu postępowania cywilnego. Argumentem do wstrzymania egzekucji jest wysokie prawdopodobieństwo przedawnienia roszczenia głównego, co podważa zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Dodatkowo, w odpowiedzi na pozew w sprawie głównej, M. N. powinna bezwzględnie podnieść zarzut przedawnienia roszczenia głównego oraz odsetek. Jest to kluczowy argument, który może doprowadzić do oddalenia powództwa w całości. Można również rozważyć próbę negocjacji ugody z wierzycielem, opierając się na silnej pozycji wynikającej z zarzutu przedawnienia.
- Złożenie zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia z kosztów sądowych z kompletem dokumentów.
- Wniesienie do sądu wniosku o wstrzymanie egzekucji komorniczej.
- Sformułowanie i zgłoszenie zarzutu przedawnienia roszczenia w postępowaniu sądowym.
Jakie ryzyka i szanse wiążą się z obroną dłużnika?
Obrona dłużnika wiąże się z szansą na całkowite oddalenie roszczenia z powodu przedawnienia, ale również z ryzykiem ponownych kosztów procesowych i egzekucyjnych w przypadku niepowodzenia.
Podstawa: Art. 102 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Największą szansą dla M. N. jest zarzut przedawnienia roszczenia, który, jeśli zostanie prawidłowo podniesiony i uwzględniony przez sąd, doprowadzi do oddalenia powództwa w całości. Dodatkowo, rzetelne udokumentowanie trudnej sytuacji finansowej może skutkować uwzględnieniem zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia z kosztów sądowych, co zapewni M. N. dostęp do sądu bez ponoszenia opłat.
Istnieją jednak również ryzyka. Należy pamiętać, że strona przeciwna podnosi zarzuty dotyczące nierzetelności oświadczeń majątkowych M. N., co może wpłynąć na jej wiarygodność przed sądem. Poniesienie kosztów procesu, w tym opłaty sądowej i kosztów zastępstwa procesowego przeciwnika, w przypadku niepowodzenia w zażaleniu i procesie głównym, stanowi realne zagrożenie finansowe. Wartość tych kosztów może być znacząca, biorąc pod uwagę opłatę sądową w kwocie 1 000,00 zł wskazaną w postanowieniu sądu.
Dlatego też, kluczowe jest przygotowanie solidnej strategii obrony, opartej na kompletnym materiale dowodowym i precyzyjnej argumentacji prawnej. Ocena, czy opłaca się składać zażalenie i walczyć o zwolnienie, czy rozważyć ugodę z wierzycielem, powinna uwzględniać wszystkie prognozowane koszty procesu i ryzyka egzekucyjne, zwłaszcza w obliczu silnego argumentu przedawnienia.
Najczęstsze pytania
Czym jest zarzut przedawnienia i kiedy go podnieść?
Zarzut przedawnienia to obrona dłużnika, polegająca na wskazaniu, że upłynął ustawowy termin, po którym wierzyciel nie może skutecznie dochodzić zapłaty długu. W sprawach konsumenckich z umowy pożyczki termin ten wynosi 3 lata od dnia wymagalności roszczenia. Zarzut należy podnieść w piśmie procesowym, najlepiej w odpowiedzi na pozew.
Kiedy mogę złożyć zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia z kosztów sądowych?
Zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia z kosztów sądowych należy złożyć w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Do zażalenia należy dołączyć wszystkie dokumenty, których braku domagał się sąd w uzasadnieniu odmowy.
Czy świadczenia takie jak 500+ i alimenty podlegają zajęciu komorniczemu?
Świadczenia takie jak 500+ oraz alimenty co do zasady nie podlegają zajęciu komorniczemu, ponieważ są przeznaczone na zaspokojenie bieżących potrzeb dzieci. W przypadku zajęcia rachunku bankowego, na który wpływają te środki, należy niezwłocznie złożyć wniosek do komornika o zwolnienie ich spod egzekucji, powołując się na odpowiednie przepisy ochronne.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 172 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 172 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 17 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- Art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
- Art. 102 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
- Art. 117 § 1 k.p.c.
- Art. 394 k.p.c.
- Art. 6 k.p.c.
- Art. 227 k.p.c.
- Art. 228 k.p.c.
- Art. 229 k.p.c.
- Art. 230 k.p.c.
- Art. 231 k.p.c.
- Art. 232 k.p.c.
- Art. 233 k.p.c.
- Art. 833 k.p.c.
- Art. 820 k.p.c.
- Art. 509 k.c.
- Art. 118 k.c.
- Art. 117 § 2¹ k.c.
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny
§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)
Brzmienie: Art. 102 Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
1. Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. 2. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, stosuje się art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, z późn. zm.). 3. Sąd może odebrać od osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych przyrzeczenie o treści: „Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne”. Przed odebraniem przyrzeczenia należy pouczyć osobę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych o treści art. 111. 4. Wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego złożony bez dołączenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, przewodniczący zwraca bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 5. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu w terminie 7 dni od dnia złożenia albo uzupełnienia jego braków formalnych.
Brzmienie: Art. 117 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. § 2. Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. § 3. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. § 4. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, który niezwłocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu. § 5. Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Podstawą oddalenia wniosku nie może być skorzystanie przez osobę fizyczną z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 294). § 51. Prokurator, w terminie 14 dni od dnia wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w ruchu lądowym określonego w przepisach rozdziału XXI ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, którego następstwem jest śmierć człowieka albo ciężki uszczerbek na zdrowiu, lub zarzutów popełnienia z użyciem pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym przestępstwa zabójstwa lub umyślnego spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu: 1) składa wniosek o ustanowienie pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym, do wytoczenia powództwa o rentę przez osoby do tego uprawnione, o których mowa w art. 444 § 2 oraz art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1509), jeżeli osoba uprawniona ze względu na wiek, stan zdrowia lub stan majątkowy nie jest w stanie samodzielnie dochodzić swoich roszczeń lub dochodzenie przez nią tych roszczeń byłoby znacznie utrudnione, a nie ustanowiła będącego adwokatem lub radcą prawnym pełnomocnika z wyboru i nie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo istotnego przyczynienia się poszkodowanego lub osoby uprawnionej do zdarzenia, którego dotyczy przedstawiony zarzut; 2) może złożyć wniosek, o którym mowa w pkt 1, w przypadku gdy szczególne okoliczności odnoszące się do osoby uprawnionej, inne niż wskazane w pkt 1, uzasadniają konieczność ochrony jej interesów. § 52. Przepis § 51 stosuje się odpowiednio, jeżeli wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa, o którym mowa w tym przepisie, nie jest możliwe z uwagi na stan zdrowia sprawcy lub z powodów, o których mowa w art. 17 § 1 pkt 5, 6, 8 lub 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534 i 1023). § 53. We wniosku, o którym mowa w § 51, należy określić osobę, na rzecz której ma zostać ustanowiony pełnomocnik, oraz wskazać okoliczności uzasadniające ustanowienie pełnomocnika i wytoczenie powództwa na podstawie art. 444 § 2 lub art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. § 54. Sąd uwzględnia wniosek prokuratora, o którym mowa w § 51. Pełnomocnictwo udzielone w tym trybie obejmuje umocowanie jedynie do żądania udzielenia zabezpieczenia w formie miesięcznego świadczenia na zapewnienie środków utrzymania, o którym mowa w art. 7533§ 1, oraz wytoczenia powództwa, na podstawie art. 444 § 2 lub art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny na rzecz osoby uprawnionej i uczestnictwa w postępowaniach zainicjowanych żądaniem i powództwem. Ten sam pełnomocnik może być umocowany dla więcej niż jednego uprawnionego. § 6. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgłoszony po raz pierwszy w postępowaniu kasacyjnym lub postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sąd przekazuje do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, chyba że uzna wniosek za oczywiście uzasadniony.
Brzmienie: Art. 6 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. § 2. Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie fakty i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko.
Brzmienie: Art. 227 Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
Brzmienie: Art. 228 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. Sąd bierze je pod rozwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. § 2. Nie wymagają dowodu również fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna oraz fakty znane sądowi z urzędu, jednakże sąd powinien zwrócić na nie uwagę stron.
Brzmienie: Art. 229 Kodeks postępowania cywilnego
Nie wymagają również dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości.
Brzmienie: Art. 230 Kodeks postępowania cywilnego
Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.
Brzmienie: Art. 231 Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne).
Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.
Brzmienie: Art. 233 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. § 2. Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu.
Brzmienie: Art. 833 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. § 11. Przepisy art. 87 i art. 871 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do zasiłków dla bezrobotnych, dodatków aktywizacyjnych oraz stypendiów, wypłacanych na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620). § 2. Przepisy art. 87 i art. 871 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do uposażeń posłów i senatorów, należności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i ich domowników z tytułu pracy w spółdzielni, wynagrodzeń członków spółdzielni pracy. § 21. Przepisy art. 87 i art. 871 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną. § 3. Ograniczeń przewidzianych w § 2 i 21 nie stosuje się do wierzytelności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu udziału w dochodach spółdzielni przypadających im od wniesionych do spółdzielni wkładów. § 4. Świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. § 5. Do egzekucji z rent przysługujących z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej i z rent zasądzonych przez sąd lub ustalonych umową za utratę zdolności do pracy albo za śmierć żywiciela lub wypłacanych z dobrowolnego ubezpieczenia rentowego oraz do egzekucji ze świadczeń pieniężnych przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa stosuje się przepisy o egzekucji ze świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. § 6. Nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów, świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia integracyjne, świadczenie wychowawcze, świadczenie dobry start, jednorazowe świadczenie, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2020 r. poz. 1329 oraz z 2022 r. poz. 2140), dodatek osłonowy, o którym mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 759), dodatek węglowy, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141, 295 i 1234), dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła i dodatek dla niektórych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła, o których mowa w ustawie z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967, z późn. zm.), dodatek elektryczny, o którym mowa w ustawie z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 269, 295 i 1234), refundacja podatku VAT, o której mowa w art. 18 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. poz. 2687 oraz z 2023 r. poz. 295, 556 i 1234), bon energetyczny, o którym mowa w ustawie z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. poz. 859), świadczenie wspierające, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 i 2760), a także świadczenia „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. 858), oraz bon ciepłowniczy, o którym mowa w ustawie z dnia 12 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej (Dz. U. poz. 1302). § 7. Nie podlegają egzekucji świadczenia, dodatki i inne kwoty, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej. § 8. Nie podlegają egzekucji dodatki mieszkaniowe wypłacone na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 oraz z 2021 r. poz. 11) oraz dodatki energetyczne wypłacone na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 833, 843, 1086, 1378 i 1565). § 9. Nie podlegają egzekucji zapomogi udzielone na podstawie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o kasach zapomogowo-pożyczkowych (Dz. U. poz. 1666).
Brzmienie: Art. 394 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest: 1) zwrot pisma wniesionego jako pozew, z którego nie wynika żądanie rozpoznania sprawy; 2) zwrot pozwu; 3) odmowa odrzucenia pozwu; 4) przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu albo podjęcie postępowania w innym trybie; 5) zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania; 5[1]) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 6) zwrot kosztów, określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, zwrot opłaty lub obciążenie kosztami sądowymi – jeżeli strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy. § 2. Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, w tym także w przypadku, gdy doręczenie to nastąpiło z urzędu. Jeżeli przy wydaniu postanowienia sąd odstąpił od jego uzasadnienia, termin liczy się od dnia ogłoszenia postanowienia, a jeżeli podlegało ono doręczeniu – od dnia jego doręczenia. § 3. Zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia ze wskazaniem w miarę potrzeby nowych faktów i dowodów. § 4. Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że stronie przysługuje zażalenie na postanowienie sądu, ale nie określa, jaki sąd ma je rozpoznać, zażalenie rozpoznaje sąd drugiej instancji.
Brzmienie: Art. 820 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Organ egzekucyjny zawiesza postępowanie na wniosek wierzyciela, chyba że wniosek ten zmierza jedynie do przedłużenia postępowania. Zawieszenie postępowania nie stoi na przeszkodzie jego umorzeniu, jeżeli w tym czasie ujawnią się okoliczności, o których mowa w art. 824 § 1. § 2. Na wniosek dłużnika postępowanie ulega zawieszeniu, jeżeli sąd zawiesił natychmiastową wykonalność tytułu lub wstrzymał jego wykonanie albo dłużnik złożył zabezpieczenie konieczne według orzeczenia sądowego do zwolnienia go od egzekucji.
Brzmienie: Art. 509 Kodeks cywilny
§ 1. Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. § 2. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.