Sądy i egzekucje
Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej: Kto ma pierwszeństwo?
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej jest szczególnym stanem procesowym, w którym do tego samego składnika majątkowego dłużnika (np. rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę czy nieruchomości) skierowano jednocześnie egzekucję prowadzoną przez komornika sądowego oraz administracyjny organ egzekucyjny (np. naczelnika urzędu skarbowego lub dyrektora oddziału ZUS). Prawidłowe rozstrzygnięcie zbiegu wymaga zastosowania ustawowych kryteriów pierwszeństwa oraz przekazania spraw jednemu właściwemu organowi egzekucyjnemu.
Szybka odpowiedź
Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej występuje, gdy komornik sądowy i organ administracyjny prowadzą egzekucję do tego samego składnika majątku dłużnika. O pierwszeństwie decyduje kolejność zajęcia, a przy jednakowej dacie - wysokość egzekwowanych należności. ARTYKUŁ Jak wyglądała sprawa? Pan A. N. został dłużnikiem w wyniku dwóch niezależnych zobowiązań: cywilnego wobec firmy handlowej oraz podatkowego wobec organu administracyjnego, co doprowadziło do zbiegu egzekucji na jego majątku. Podstawa: Źródło 1 Pan A. N. był dłużnikiem cywilnym spółki handlowej E. sp. z o.o. na kwotę 95 940 zł brutto, wynikającą z umowy dostawy stali. Wierzyciel uzyskał nakaz zapłaty, który uprawomocnił się 10 lutego 2024 roku, a następnie wszczął egzekucję komorniczą. Równocześnie Pan A. N. posiadał zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego za lata 2020-2021 w wysokości 46 850 zł, wynikającą z decyzji Naczelnika US Warszawa-Śródmieście z 28 marca 2024 roku. Organ administracyjny również wszczął postępowanie egzekucyjne.
- Zbieg egzekucji następuje w momencie dokonania drugiego zajęcia tego samego prawa lub rzeczy (art. 773 § 1 KPC oraz art. 62 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
- Podstawowym kryterium rozstrzygnięcia zbiegu jest pierwszeństwo dokonania zajęcia składnika majątkowego.
- W przypadku braku możliwości ustalenia pierwszeństwa, połączone egzekucje przejmuje organ, który dokonał zajęcia na pokrycie należności w wyższej kwocie.
- Bank lub pracodawca po powzięciu wiadomości o zbiegu ma obowiązek wstrzymać wypłaty ponad kwotę wolną i zawiadomić oba organy.
- Organ ustępujący przekazuje akt sprawy organowi właściwemu, który prowadzi łączną egzekucję w trybie właściwym dla swojego zakresu działania.
Jak wyglądała sprawa?
Pan A. N. został dłużnikiem w wyniku dwóch niezależnych zobowiązań: cywilnego wobec firmy handlowej oraz podatkowego wobec organu administracyjnego, co doprowadziło do zbiegu egzekucji na jego majątku.
Podstawa: Źródło 1
Pan A. N. był dłużnikiem cywilnym spółki handlowej E. sp. z o.o. na kwotę 95 940 zł brutto, wynikającą z umowy dostawy stali. Wierzyciel uzyskał nakaz zapłaty, który uprawomocnił się 10 lutego 2024 roku, a następnie wszczął egzekucję komorniczą.
Równocześnie Pan A. N. posiadał zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego za lata 2020-2021 w wysokości 46 850 zł, wynikającą z decyzji Naczelnika US Warszawa-Śródmieście z 28 marca 2024 roku. Organ administracyjny również wszczął postępowanie egzekucyjne.
Komornik sądowy dokonał zajęcia rachunku bankowego Pana A. N. w banku A. S.A. 26 lutego 2024 roku oraz pojazdu marki VW Passat 10 marca 2024 roku. Organ administracyjny, 15 kwietnia 2024 roku, zajął ten sam rachunek bankowy i pojazd, co doprowadziło do zbiegu egzekucji. Bank A. S.A. zablokował łącznie 60 000 zł na rachunku i wstrzymał przelewy, oczekując na rozstrzygnięcie kwestii pierwszeństwa.
Która egzekucja ma pierwszeństwo w przypadku zbiegu?
W przypadku zbiegu egzekucji do rachunku bankowego i pojazdu, pierwszeństwo prowadzenia egzekucji przysługuje organowi, który dokonał wcześniejszego skutecznego zajęcia, jednak ostateczną decyzję w tej sprawie podejmuje sąd rejonowy.
Podstawa: Źródło 1
Zarówno rachunek bankowy, jak i pojazd zostały zajęte przez komornika sądowego odpowiednio 26 lutego 2024 roku i 10 marca 2024 roku, czyli wcześniej niż przez organ administracyjny, który dokonał zajęć 15 kwietnia 2024 roku.
Zgodnie z ogólnymi zasadami procedury egzekucyjnej, w przypadku zbiegu egzekucji do ruchomości i praw majątkowych, decydujące jest to, który organ dokonał wcześniejszego zajęcia. Wierzytelności podatkowe, choć publicznoprawne, nie zawsze automatycznie oznaczają pierwszeństwa w prowadzeniu egzekucji.
Rozstrzygnięcie o zbiegu egzekucji należy do sądu rejonowego, do którego powinien wystąpić jeden z organów egzekucyjnych lub sam dłużnik, aby ustalić, który z nich będzie kontynuował postępowanie.
- Zajęcie rachunku bankowego przez komornika: 26.02.2024 r.
- Zajęcie pojazdu przez komornika: 10.03.2024 r.
- Zajęcie rachunku bankowego i pojazdu przez organ administracyjny: 15.04.2024 r.
Jakie są skutki zajęć wobec rachunku bankowego?
Bank A. S.A. zablokował łącznie 60 000 zł na rachunku Pana A. N.a, wstrzymując wszelkie przelewy i oczekując na sądowe rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji.
Podstawa: Źródło 1
Po otrzymaniu informacji o obu zajęciach, bank zablokował środki na rachunku Pana A. N.a w łącznej kwocie 60 000 zł i poinformował obie strony o zbiegu zajęć, nie dokonując żadnych wypłat.
Pan A. N. twierdzi, że około 15 000 zł na rachunku to środki pochodzące z płatności celowych, które powinny być zwolnione z zajęcia. Aby to wykazać, niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dowodów, takich jak wyciągi bankowe z opisem tytułu wpłat oraz dokumenty potwierdzające celowość tych środków.
Bez udowodnienia charakteru środków jako wyłączonych z egzekucji, bank nie ma podstaw do ich zwolnienia. Kwestia potrąceń przez bank czy zastosowania przepisów o środkach wyłączonych z egzekucji wymaga indywidualnej analizy i przedłożenia stosownych dowodów przez dłużnika.
Jak współwłasność pojazdu wpływa na zajęcie?
Współwłasność zajętego pojazdu z żoną Pana A. N.a stanowi istotną okoliczność, która może ograniczyć egzekucję wyłącznie do udziału dłużnika, wyłączając z niej część należącą do osoby trzeciej.
Podstawa: Źródło 1
Pojazd marki VW Passat, który został zajęty przez oba organy egzekucyjne, jest w 50% współwłasnością Pani E. N., żony Pana A. N.a, na podstawie aktu notarialnego z 2018 roku. Pani E. N. nie jest dłużnikiem w tej sprawie, co oznacza, że egzekucja nie może być prowadzona z jej udziału w pojeździe.
W takiej sytuacji Pani E. N. może wnieść powództwo o zwolnienie spod egzekucji swojego udziału w pojeździe, ponieważ zajęcie narusza jej prawa własności. Egzekucja może dotyczyć jedynie udziału należącego do Pana A. N.a.
Fakt, że pojazd jest używany do działalności gospodarczej, może mieć znaczenie dla trybu egzekucji, ale w pierwszej kolejności kluczowe jest ustalenie zakresu współwłasności i ochrona praw współwłaściciela niebędącego dłużnikiem.
Czy tytuły wykonawcze są ważne i skuteczne?
Zarówno nakaz zapłaty wydany przez sąd, jak i decyzja podatkowa organu administracyjnego, spełniają wymogi formalne i są prawomocnymi tytułami wykonawczymi, co umożliwia prowadzenie egzekucji.
Podstawa: Źródło 1
Nakaz zapłaty wydany 20 stycznia 2024 roku uprawomocnił się 10 lutego 2024 roku, wobec czego uznaje się, że spełnia wymogi formalne i stanowi skuteczny tytuł wykonawczy. Ewentualne zarzuty procesowe dotyczące jego wadliwości powinny były zostać podniesione w terminie do wniesienia sprzeciwu.
Decyzja Naczelnika US Warszawa-Śródmieście z 28 marca 2024 roku, stwierdzająca zaległość podatkową, również stanowi tytuł wykonawczy do egzekucji administracyjnej. Pan A. N. ma prawo do wniesienia odwołania od tej decyzji, co do zasady jednak nie wstrzymuje to automatycznie jej wykonalności, chyba że zostanie złożony odrębny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Wniesienie odwołania od decyzji podatkowej jest możliwe, lecz dłużnik powinien jednocześnie wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, aby uniknąć dalszych czynności egzekucyjnych do czasu rozstrzygnięcia odwołania. Decyzja organu o wstrzymaniu zależy od oceny prawdopodobieństwa uwzględnienia odwołania lub zagrożenia niepowetowaną szkodą.
- Nakaz zapłaty (tytuł cywilny) uprawomocnił się 10.02.2024 r.
- Decyzja podatkowa (tytuł administracyjny) wydana 28.03.2024 r.
Jak obliczyć obecne zadłużenie i czy roszczenia uległy przedawnieniu?
Całkowite zadłużenie wobec wierzyciela cywilnego na dzień 30 kwietnia 2024 roku wynosi około 116 925,73 zł, a żadne z roszczeń – ani cywilne, ani podatkowe – nie uległo przedawnieniu.
Podstawa: Źródło 1, Źródło 2
Zadłużenie wobec E. sp. z o.o. na dzień 30 kwietnia 2024 roku składa się z kwoty głównej 95 940,00 zł oraz odsetek ustawowych za opóźnienie. Przyjmując obowiązującą stawkę odsetek ustawowych za opóźnienie (ok. 12,25% rocznie w 2024 roku) i licząc od 21 lipca 2022 roku do 30 kwietnia 2024 roku (co daje około 650 dni), odsetki wynoszą około 20 985,73 zł. Całkowita kwota zadłużenia cywilnego to zatem około 116 925,73 zł, do której należy doliczyć koszty egzekucyjne komornika.
Zadłużenie podatkowe Pana A. N.a wynosi 46 850,00 zł (kwota główna z odsetkami za zwłokę), do której doliczyć należy koszty egzekucyjne administracyjne.
Roszczenie cywilne z umowy dostawy stali (termin płatności 20.07.2022) oraz roszczenia podatkowe (PIT za lata 2020-2021) nie uległy przedawnieniu. Bieg przedawnienia roszczenia cywilnego (trzy lata) został przerwany przez wniesienie pozwu 15.12.2023 r. oraz wszczęcie egzekucji komorniczej 20.02.2024 r. Roszczenia podatkowe (pięć lat) również nie przedawniły się, a wszczęcie egzekucji administracyjnej 05.04.2024 r. przerwało bieg przedawnienia. Żadna ze stron nie może zatem skutecznie podnieść zarzutu przedawnienia roszczeń głównych.
- Zadłużenie cywilne (kwota główna + odsetki do 30.04.2024): ok. 116 925,73 zł.
- Zadłużenie podatkowe: 46 850,00 zł (kwota główna z odsetkami do 01.08.2025).
- Bieg przedawnienia roszczeń cywilnych i podatkowych został przerwany przez wszczęcie egzekucji.
Jakie dowody są kluczowe i jakie ryzyka czekają Klienta?
Do kluczowych dowodów w sprawie należy akt notarialny współwłasności pojazdu oraz dokumentacja bankowa potwierdzająca charakter środków, a Klient musi rozważyć ryzyka procesowe związane z dalszymi kosztami i skutecznością środków obrony.
Podstawa: Źródło 1, Źródło 2
Do wykazania współwłasności pojazdu kluczowy jest akt notarialny z 2018 roku. W przypadku środków na rachunku bankowym, niezbędne są wyciągi bankowe z opisem tytułu wpłat oraz wszelkie umowy czy decyzje potwierdzające ich celowość i ewentualne zwolnienie z egzekucji.
Klient narażony jest na ryzyka związane z kosztami postępowania, w tym opłatami sądowymi i kosztami zastępstwa procesowego. Wniosek do banku o rozstrzygnięcie zbiegu jest nieskuteczny, bank czeka na decyzję sądu. Wytoczenie powództwa przeciwegzekucyjnego niesie ryzyko oddalenia w części dotyczącej niezłożonych wcześniej zarzutów co do samego długu. Odwołanie od decyzji podatkowej może zostać oddalone, jeśli zarzuty merytoryczne są nieuzasadnione, a złożenie go nie wstrzymuje automatycznie egzekucji. Skarga na czynności komornika również nie wstrzymuje egzekucji.
Ważne jest zachowanie wszystkich terminów procesowych i administracyjnych. Niezbędne jest zabezpieczenie pełnej dokumentacji, takiej jak wyciągi bankowe, akt notarialny pojazdu oraz protokoły zajęć egzekucyjnych.
- Kluczowe dowody to akt notarialny współwłasności pojazdu i wyciągi bankowe.
- Ryzyka obejmują dodatkowe koszty sądowe, oddalenie powództw czy odwołań oraz brak automatycznego wstrzymania egzekucji.
Najczęstsze pytania
Co zrobić przy zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej?
Należy pisemnie poinformować obu komorników/organy o zbiegu egzekucji. Organ z pierwszeństwem zajęcia przejmie prowadzenie obu spraw.
Kto ma pierwszeństwo przy zbiegu egzekucji do rachunku bankowego?
Pierwszeństwo ma organ, którego zawiadomienie o zajęciu zostało jako pierwsze doręczone do banku. Przy równej dacie decyduje wyższa egzekwowana kwota.
Co się dzieje z zajętym wynagrodzeniem za pracę przy zbiegu komornika i US/ZUS?
Pracodawca przekazuje potrącenia organowi, który pierwszy doręczył zajęcie. Organ ustępujący przekazuje akta sprawy do prowadzenia łącznej egzekucji.
Czy bank ma obowiązek wstrzymać wypłaty przy zbiegu egzekucji?
Tak. Bank po wykryciu zbiegu zawiadamia oba organy i wstrzymuje przekazywanie środków ponad kwotę wolną do czasu ustalenia organu właściwego.
Jakie są kryteria rozstrzygania zbiegu egzekucji, gdy daty zajęcia są jednakowe?
Gdy nie można ustalić pierwszeństwa zajęcia ze względu na tę samą datę, połączenie egzekucji przejmuje organ egzekwujący wyższą kwotę należności.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 171 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 18 KB
- Sprawa 171 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 25 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 481 §1 k.c.
- art. 3a Ordynacji podatkowej
- art. 67 §1 Ordynacji podatkowej
- art. 56 §1 Ordynacji podatkowej
- art. 16 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
- art. 122 Ordynacji podatkowej
- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej
Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Brzmienie: Art. 3a Ordynacja podatkowa
§1. Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, deklaracje mogą być składane za pomocą środków komunikacji elektronicznej. §2. Złożenie deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest potwierdzane elektronicznie. §3. (uchylony)
Brzmienie: Art. 56 Ordynacja podatkowa
§1. Stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2 %, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8 %. §1a. (uchylony) §1b. (uchylony) §2. (uchylony) §3. (uchylony)
Brzmienie: Art. 16 Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zastosowanie środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym nie stoi na przeszkodzie wymierzeniu kary w postępowaniu karnym, w sprawach o wykroczenia lub dyscyplinarnym za niewykonanie obowiązku.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.