Sądy i egzekucje

Jak obronić się przed egzekucją komorniczą i uzyskać zwolnienie z kosztów sądowych?

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 5 min

Wszczęcie egzekucji komorniczej lub konieczność dochodzenia swoich praw przed sądem wiąże się z istotnym obciążeniem finansowym i stresowym dla dłużnika lub strony postępowania. Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej mogą ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych oraz opłat komorniczych. Ponadto prawo procesowe przewiduje konkretne instrumenty obronne, takie jak wniosek o zawieszenie egzekucji, sprzeciw od nakazu zapłaty z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz ochronę środków wolnych od zajęcia komorniczego.

Szybka odpowiedź

Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych składa się do sądu wraz z urzędowym oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Obrona przed egzekucją obejmuje sprzeciw od nakazu zapłaty, wstrzymanie egzekucji oraz ochronę kwoty wolnej od zajęcia. ARTYKUŁ Jak wyglądała sprawa? Sprawa dotyczy sporu J. K. z wykonawcą instalacji centralnego ogrzewania, który doprowadził do egzekucji komorniczej na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty, mimo wcześniejszej reklamacji wad usługi i posiadanej ekspertyzy. J. K. zawarła umowę z wykonawcą na instalację centralnego ogrzewania za 18 450 zł. Po wystawieniu faktury i upływie terminu płatności, J. K. zgłosiła pisemną reklamację z powodu nieszczelności i uszkodzeń grzejników, żądając naprawy w terminie 14 dni. Wykonawca odmówił uznania reklamacji, twierdząc, że wady wynikają z niewłaściwego użytkowania instalacji. Niezależna ekspertyza techniczna potwierdziła jednak, że wady są rezultatem niewłaściwego montażu, a koszt naprawy oszacowano na 4 250 zł. Mimo to, wykonawca wniósł powództwo o zapłatę, uzyskując wyrok nakazowy. Z powodu niewniesienia sprzeciwu w terminie, nakaz uprawomocnił się, co doprowadziło do wszczęcia egzekucji komorniczej, w ramach której zajęto rachunek bankowy i część wynagrodzenia J. K.

  • Zwolnienie z kosztów sądowych przysługuje osobom niebędącym w stanie ponieść ich bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny (art. 102 UKSC).
  • Do wniosku obligatoryjnie dołącza się urzędowy formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.
  • Zwolnienie z kosztów sądowych rozciąga się również na postępowanie egzekucyjne i opłaty komornicze (art. 771 KPC).
  • Wstrzymanie lub zawieszenie egzekucji komorniczej następuje po zaskarżeniu nakazu zapłaty i złożeniu wniosku do sądu lub komornika (art. 820, 821 KPC).
  • Komornik ma obowiązek pozostawić dłużnikowi kwotę wolną od zajęcia na rachunku bankowym oraz świadczenia niepodlegające egzekucji (art. 829, 833 KPC).

Jak wyglądała sprawa?

Sprawa dotyczy sporu J. K. z wykonawcą instalacji centralnego ogrzewania, który doprowadził do egzekucji komorniczej na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty, mimo wcześniejszej reklamacji wad usługi i posiadanej ekspertyzy.

J. K. zawarła umowę z wykonawcą na instalację centralnego ogrzewania za 18 450 zł. Po wystawieniu faktury i upływie terminu płatności, J. K. zgłosiła pisemną reklamację z powodu nieszczelności i uszkodzeń grzejników, żądając naprawy w terminie 14 dni.

Wykonawca odmówił uznania reklamacji, twierdząc, że wady wynikają z niewłaściwego użytkowania instalacji. Niezależna ekspertyza techniczna potwierdziła jednak, że wady są rezultatem niewłaściwego montażu, a koszt naprawy oszacowano na 4 250 zł.

Mimo to, wykonawca wniósł powództwo o zapłatę, uzyskując wyrok nakazowy. Z powodu niewniesienia sprzeciwu w terminie, nakaz uprawomocnił się, co doprowadziło do wszczęcia egzekucji komorniczej, w ramach której zajęto rachunek bankowy i część wynagrodzenia J. K.

Czy J. K. może być zwolniona z kosztów sądowych?

Tak, J. K. ma podstawy do ubiegania się o zwolnienie z kosztów sądowych, ale jej wniosek wymaga uzupełnienia o szczegółową dokumentację finansową.

Podstawą do zwolnienia z kosztów sądowych jest ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w tym jej art. 102-108, który pozwala na takie zwolnienie osobie, która nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. J. K. już złożyła wstępny wniosek i oświadczenie majątkowe, dołączając decyzję o rencie rodzinnej, zaświadczenie o dodatku energetycznym oraz umowę najmu potwierdzającą dochód.

Sąd wezwał jednak do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty. Do pełnego uzasadnienia zwolnienia z kosztów niezbędne będzie szczegółowe oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, wszystkich dochodach (za 3-6 miesięcy) i bieżących zobowiązaniach, takich jak rachunki za media, koszty leczenia czy wyżywienia. Należy również dołączyć wyciągi z rachunków bankowych, aby wykazać brak znacznych oszczędności.

Decydujące okoliczności to niska, stała wysokość dochodów J. K. w stosunku do wysokiej wartości przedmiotu sporu (18 450 zł) oraz jej obecna sytuacja, pogorszona przez zajęcie komornicze rachunków.

Jak zawiesić egzekucję i zwolnić zajęte środki?

J. K. może wystąpić do komornika o zwolnienie zajętych środków pochodzących z renty rodzinnej i dodatków socjalnych, a także o zawieszenie egzekucji, jeśli wcześniej złoży do sądu wniosek o przywrócenie terminu do sprzeciwu.

Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 833 §1 i §2, oraz ustawą o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia takie jak renta rodzinna czy dodatki socjalne (np. dodatek energetyczny) są w całości lub w części wolne od zajęcia egzekucyjnego. J. K. twierdzi, że komornik zajął środki, które pochodzą właśnie z tych źródeł.

Aby zwolnić zajęte środki, J. K. powinna złożyć pisemny wniosek do komornika, precyzyjnie wskazując daty i kwoty wpływów chronionych świadczeń na jej rachunek bankowy oraz daty zajęcia. Do wniosku należy dołączyć decyzję o rencie rodzinnej, zaświadczenie o dodatku energetycznym oraz wyciągi z rachunku bankowego, potwierdzające pochodzenie środków.

Wniosek o zawieszenie egzekucji może być złożony do komornika, jeśli J. K. uprawdopodobni, że tytuł wykonawczy (nakaz zapłaty) jest wadliwy, na przykład poprzez skuteczne wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty. Zawieszenie egzekucji jest również możliwe w przypadku złożenia do sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu.

Czy klauzula gwarancyjna jest ważna?

Postanowienie umowne wyłączające gwarancję z powodu braku nieokreślonych przeglądów serwisowych jest prawdopodobnie nieskuteczne w kontekście roszczeń z rękojmi, zwłaszcza że J. K. jest konsumentką.

Umowa między J. K. a wykonawcą nosi cechy umowy o dzieło lub o roboty budowlane, a J. K. ma status konsumenta. Status konsumenta zapewnia jej ochronę prawną, w tym prawo do dochodzenia roszczeń z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które są odrębne od gwarancji i nie mogą być w relacjach konsumenckich ograniczane ani wyłączane.

Postanowienie §8 ust. 2 umowy, które wyłącza odpowiedzialność z tytułu gwarancji w przypadku braku corocznych przeglądów serwisowych, jest nieprecyzyjne, gdyż nie określa obowiązku ani zakresu tych przeglądów. Taka niejasna klauzula, szczególnie w umowie konsumenckiej, może być uznana za nieskuteczną, a nawet za klauzulę niedozwoloną lub sprzeczną z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego).

Ekspertyza techniczna potwierdza, że wady instalacji wynikają z niewłaściwego montażu, a nie użytkowania, co daje J. K. podstawę do żądania obniżenia ceny o 4 250 zł z tytułu rękojmi za wady (art. 535 i nast. Kodeksu cywilnego), niezależnie od postanowień gwarancyjnych.

Czy można przywrócić termin do sprzeciwu?

Tak, J. K. może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty, jeżeli wykaże, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, z przyczyn losowych.

Nakaz zapłaty wydany przeciwko J. K. uprawomocnił się z powodu braku sprzeciwu w ustawowym terminie 14 dni od doręczenia. Jednakże, zgodnie z art. 168 Kodeksu postępowania cywilnego, istnieje możliwość przywrócenia terminu, jeśli strona nie dokonała czynności procesowej bez swojej winy. J. K. twierdzi, że sprzeciwu nie wniosła z przyczyn losowych.

Aby sąd przywrócił termin, J. K. musi złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie wnosząc sprzeciw od nakazu zapłaty. We wniosku należy szczegółowo opisać i udokumentować przyczyny losowe, które uniemożliwiły jej terminowe działanie, np. nagłą chorobę, wypadek lub inne zdarzenie niezależne od niej.

Ryzykiem procesowym jest to, że sąd może uznać, iż pomimo podnoszonych przyczyn, J. K. miała możliwość wniesienia sprzeciwu, lub że przedstawione dowody są niewystarczające. W przypadku oddalenia wniosku, nakaz zapłaty pozostanie prawomocny, co znacznie utrudni merytoryczną obronę w tej sprawie.

Ile wynosi faktyczne zadłużenie J. K.?

Obecne zadłużenie J. K. z tytułu faktury, odsetek i kosztów egzekucji wynosi około 21 459,62 zł na dzień 01.08.2024 r., jednak po uwzględnieniu kosztów naprawy instalacji, kwota ta mogłaby zostać pomniejszona.

Zgodnie z dokumentami, główne roszczenie wykonawcy wynosi 18 450,00 zł. Do tego dochodzą odsetki ustawowe naliczane od 12.11.2023 r. oraz koszty egzekucji w wysokości 1 370,50 zł. Po wyliczeniu odsetek (ok. 1 639,12 zł na 01.08.2024 r.), całkowita kwota zadłużenia na ten dzień to około 21 459,62 zł.

Jeśli sąd uzna zasadność roszczenia J. K. o obniżenie ceny o 4 250,00 zł z tytułu wad instalacji (wynikających z ekspertyzy), należność główna zmniejszy się do 14 200,00 zł. Wówczas odsetki od tej niższej kwoty za ten sam okres wyniosłyby około 1 260,86 zł.

W takim scenariuszu, całkowite zadłużenie J. K. na 01.08.2024 r. wynosiłoby około 16 831,36 zł (14 200,00 zł + 1 260,86 zł odsetek + 1 370,50 zł kosztów egzekucji, przy założeniu, że koszty egzekucji proporcjonalnie się zmniejszą). Dokładne wyliczenia, wraz z podaniem stopy procentowej i okresów, należy dołączyć do pism procesowych.

Jakie dowody są kluczowe i co dalej?

Kluczowe są dowody potwierdzające wady instalacji, pochodzenie zajętych środków oraz przyczyny losowe uchybienia terminowi, a dalsza strategia powinna obejmować pilne działania egzekucyjne i sądowe.

Najważniejszymi dowodami w sprawie są protokół ekspertyzy technicznej (potwierdzający wady i ich przyczynę), korespondencja reklamacyjna (dowodząca zgłoszenia wad), decyzje o rencie rodzinnej i dodatku energetycznym oraz wyciągi z rachunku bankowego (na okoliczność źródeł zajętych środków i trudnej sytuacji finansowej). Do udowodnienia przyczyn losowych braku sprzeciwu niezbędne będą dokumenty, takie jak zaświadczenia lekarskie lub oświadczenia świadków.

Ryzykami dowodowymi są m.in. brak podpisanego protokołu odbioru instalacji oraz trudność w jednoznacznym udowodnieniu przyczyn losowych uchybienia terminowi. W przypadku sprzecznych oświadczeń stron, kluczowa będzie wiarygodność ekspertyzy i dowodów przedstawionych przez J. K.

Rekomendowana strategia obejmuje trzy priorytety: pilne złożenie wniosku do komornika o zwolnienie zajętych środków, niezwłoczne złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu wraz ze sprzeciwem od nakazu zapłaty, oraz uzupełnienie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. Dopiero po tych krokach, w przypadku skutecznej obrony proceduralnej, można rozważyć negocjacje z wykonawcą.

  • Protokół ekspertyzy technicznej: potwierdzenie wad i kosztów naprawy.
  • Korespondencja reklamacyjna: dowód terminowego zgłoszenia wad wykonawcy.
  • Decyzje o świadczeniach socjalnych i wyciągi bankowe: uzasadnienie wniosków o zwolnienie z kosztów i spod zajęcia.
  • Dokumenty o przyczynach losowych: niezbędne do przywrócenia terminu do sprzeciwu.

Najczęstsze pytania

Jak złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych?

Wniosek składa się na piśmie w sądzie rozpoznającym sprawę wraz z urzędowym formularzem oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

Gdzie znajdę wzór: jak wypełnić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych?

Urzędowe wzory formularzy oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym dostępne są w biurach obsługi każdego sądu oraz na portalu gov.pl.

Jak wstrzymać lub zawiesić egzekucję komorniczą?

Wstrzymanie egzekucji następuje poprzez wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz wniosek o zawieszenie egzekucji do sądu lub komornika.

Jakie środki są wolne od zajęcia komorniczego na koncie?

Wolne od zajęcia są świadczenia rodzinne, alimenty, 800+ oraz kwota wolna na rachunku bankowym stanowiąca 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Czy zwolnienie z kosztów sądowych obejmuje egzekucję komorniczą?

Tak, na podstawie art. 771 KPC zwolnienie z kosztów sądowych udzielone w postępowaniu rozpoznawczym rozciąga się również na postępowanie egzekucyjne.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - art. 102
  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - art. 103
  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - art. 104
  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - art. 105
  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - art. 106
  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - art. 107
  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - art. 108
  • Kodeks postępowania cywilnego - art. 833
  • Kodeks postępowania cywilnego - art. 87
  • Kodeks postępowania cywilnego - art. 168
  • Kodeks postępowania cywilnego - art. 505
  • Kodeks postępowania cywilnego - art. 505(1)
  • Kodeks postępowania cywilnego - art. 477
  • Kodeks cywilny - art. 58 § 2
  • Kodeks cywilny - art. 535
  • Kodeks cywilny - art. 556
  • Kodeks cywilny - art. 385
  • Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Brzmienie: Art. 102 Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

1. Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. 2. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, stosuje się art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, z późn. zm.). 3. Sąd może odebrać od osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych przyrzeczenie o treści: „Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne”. Przed odebraniem przyrzeczenia należy pouczyć osobę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych o treści art. 111. 4. Wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego złożony bez dołączenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, przewodniczący zwraca bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 5. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu w terminie 7 dni od dnia złożenia albo uzupełnienia jego braków formalnych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 103 Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

1. Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. 2. Spółka osobowa powinna wykazać również, że jej wspólnicy, którzy ponoszą odpowiedzialność za jej zobowiązania, nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki. 3. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 104 Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

1. Nie mają obowiązku uiszczania opłat organizacje pożytku publicznego działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, stowarzyszenia ogrodowe w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176), a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450, 650, 723 i 1365 oraz z 2019 r. poz. 37) w sprawach dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. 2. Innym organizacjom pozarządowym, których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych w ich własnych sprawach prowadzonych w związku z działalnością społeczną, naukową, oświatową, kulturalną, sportową, dobroczynną, samopomocową, w zakresie ochrony konsumenta, ochrony środowiska i opieki społecznej. Przyznając zwolnienie od kosztów sądowych, sąd uwzględnia przede wszystkim statutowe cele działalności danej organizacji i możliwości oraz potrzeby realizacji tych celów na drodze postępowania cywilnego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 105 Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

1. Wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie, o którym mowa w art. 102 ust. 2, może być złożone także do protokołu. 2. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania. Sąd przesyła niezwłocznie ten wniosek właściwemu sądowi.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 106 Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

1. Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu wieczystoksięgowym może nastąpić wyłącznie przed złożeniem wniosku o wpis do księgi wieczystej. 2. Jeżeli wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej ma być zamieszczony w akcie notarialnym, zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie przed zawarciem tego aktu notarialnego. 3. Wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej powinien być złożony w terminie 3 miesięcy od doręczenia postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych, pod rygorem upadku zwolnienia. 4. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli obowiązek poniesienia kosztów sądowych powstał po wydaniu orzeczenia, w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 107 Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

1. W razie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych strona nie może ponownie domagać się zwolnienia powołując się na te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku. 2. Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oparty na tych samych okolicznościach jest niedopuszczalny i pozostawia się go w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności. To samo dotyczy pism związanych z jego wniesieniem. O pozostawieniu wniosku i pism związanych z jego wniesieniem w aktach sprawy zawiadamia się stronę wnoszącą tylko raz – przy złożeniu pierwszego pisma.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 108 Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 833 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. § 11. Przepisy art. 87 i art. 871 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do zasiłków dla bezrobotnych, dodatków aktywizacyjnych oraz stypendiów, wypłacanych na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620). § 2. Przepisy art. 87 i art. 871 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do uposażeń posłów i senatorów, należności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i ich domowników z tytułu pracy w spółdzielni, wynagrodzeń członków spółdzielni pracy. § 21. Przepisy art. 87 i art. 871 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną. § 3. Ograniczeń przewidzianych w § 2 i 21 nie stosuje się do wierzytelności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu udziału w dochodach spółdzielni przypadających im od wniesionych do spółdzielni wkładów. § 4. Świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. § 5. Do egzekucji z rent przysługujących z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej i z rent zasądzonych przez sąd lub ustalonych umową za utratę zdolności do pracy albo za śmierć żywiciela lub wypłacanych z dobrowolnego ubezpieczenia rentowego oraz do egzekucji ze świadczeń pieniężnych przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa stosuje się przepisy o egzekucji ze świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. § 6. Nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów, świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia integracyjne, świadczenie wychowawcze, świadczenie dobry start, jednorazowe świadczenie, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2020 r. poz. 1329 oraz z 2022 r. poz. 2140), dodatek osłonowy, o którym mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 759), dodatek węglowy, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141, 295 i 1234), dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła i dodatek dla niektórych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła, o których mowa w ustawie z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967, z późn. zm.), dodatek elektryczny, o którym mowa w ustawie z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 269, 295 i 1234), refundacja podatku VAT, o której mowa w art. 18 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. poz. 2687 oraz z 2023 r. poz. 295, 556 i 1234), bon energetyczny, o którym mowa w ustawie z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. poz. 859), świadczenie wspierające, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 i 2760), a także świadczenia „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. 858), oraz bon ciepłowniczy, o którym mowa w ustawie z dnia 12 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej (Dz. U. poz. 1302). § 7. Nie podlegają egzekucji świadczenia, dodatki i inne kwoty, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej. § 8. Nie podlegają egzekucji dodatki mieszkaniowe wypłacone na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 oraz z 2021 r. poz. 11) oraz dodatki energetyczne wypłacone na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 833, 843, 1086, 1378 i 1565). § 9. Nie podlegają egzekucji zapomogi udzielone na podstawie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o kasach zapomogowo-pożyczkowych (Dz. U. poz. 1666).

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 87 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności intelektualnej także rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. § 2. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca, na podstawie odrębnych przepisów, obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego – w imieniu podmiotu, którego obsługę prawną prowadzi – adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli została do tego upoważniona przez ten podmiot. § 3. W sprawach o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka i o roszczenia alimentacyjne pełnomocnikiem może być również przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie. § 4. W sprawach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pełnomocnikiem rolnika może być również przedstawiciel organizacji zrzeszającej rolników indywidualnych, której rolnik jest członkiem. § 5. W sprawach związanych z ochroną praw konsumentów pełnomocnikiem może być przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów. § 6. W sprawach związanych z ochroną własności przemysłowej pełnomocnikiem twórcy projektu wynalazczego może być również przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należą sprawy popierania własności przemysłowej i udzielania pomocy twórcom projektów wynalazczych. § 6. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 168 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. § 2. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie pociąga za sobą ujemnych dla strony skutków procesowych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 505 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Od nakazu zapłaty pozwany może wnieść sprzeciw. § 2. Nakaz zapłaty traci moc w części zaskarżonej sprzeciwem. Sprzeciw jednego tylko ze współpozwanych o to samo roszczenie oraz co do jednego lub niektórych uwzględnionych roszczeń powoduje utratę mocy nakazu jedynie co do nich. § 3. Na wniosek strony sąd wydaje postanowienie stwierdzające utratę mocy nakazu zapłaty w całości lub części.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 477 Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu wszczętym z powództwa pracownika wezwania do udziału w sprawie, o którym mowa w art. 194 § 1 i § 3, sąd może dokonać również z urzędu. Przewodniczący poucza pracownika o roszczeniach wynikających z przytoczonych przez niego faktów.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 58 Kodeks cywilny

§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. § 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. § 3. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 535 Kodeks cywilny

§ 1. Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. § 2. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 556 Kodeks cywilny

Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę (rękojmia).

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 385 Kodeks cywilny

§ 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. § 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.