Spadki

Kwestionowanie ważności testamentu notarialnego: analiza sprawy spadkowej

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Sprawa spadkowa po zmarłym J. M. K. stanowi klasyczny przykład złożonego sporu o majątek, gdzie kluczowe staje się ustalenie ważności testamentów i rozliczenie majątku. Nasza Klientka, A. K. N., musi zmierzyć się z niejasnościami dotyczącymi rzekomego testamentu notarialnego oraz nieuprawnionymi wypłatami z konta spadkodawcy.

  • Jak udowodnić nieważność testamentu?
  • Co zrobić, gdy notariusz nie ma oryginału testamentu?
  • Czy bank odpowiada za wypłaty po śmierci właściciela konta?
  • Jak rozliczyć darowiznę w spadku?

Szybka odpowiedź

W celu zakwestionowania ważności testamentu notarialnego, dla którego brakuje oryginału, należy złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ważnego testamentu własnoręcznego, jednocześnie sprzeciwiając się rzekomemu testamentowi notarialnemu i wnioskując o zabezpieczenie dowodów.

  • Testament własnoręczny z 2017 roku na rzecz A. K. N. spełnia wymogi formalne i jest podstawą do dziedziczenia.
  • Ważność rzekomego testamentu notarialnego z 2023 roku jest podważana z uwagi na brak jego oryginału u notariusza.
  • Nieuprawnione wypłaty 25 000 złotych z konta bankowego spadkodawcy po jego śmierci stanowią bezpodstawne wzbogacenie, podlegające zwrotowi.
  • Darowizna nieruchomości o wartości 450 000 złotych na rzecz P. K. podlega zaliczeniu na schedę spadkową lub zachowek.
  • Kluczowe działania to zabezpieczenie dowodów i roszczeń oraz skuteczne zaskarżenie rzekomego testamentu notarialnego w sądzie.

Jak wyglądała sprawa?

Sprawa dotyczy sporu o spadek po zmarłym J. M. K., gdzie kluczowe jest ustalenie, który z dwóch testamentów – własnoręczny czy rzekomy notarialny – jest ważny i skuteczny.

Spadkodawca J. M. K. zmarł 14 marca 2025 roku, pozostawiając testament własnoręczny z 1 lutego 2017 roku, w którym cały swój majątek przekazał córce A. K. N. Ten dokument zawierał również klauzulę dotyczącą zaliczenia darowizny na rzecz syna P. K. na poczet jego udziału w spadku lub zachowku.

Komplikacje pojawiły się, gdy notariusz otworzył testamenty i odnaleziono również kopię rzekomego testamentu notarialnego z 15 września 2023 roku, który wskazywał D. R. M. jako spadkobiercę. Notariusz oświadczył, że nie posiada oryginału tego dokumentu. Dodatkowo po śmierci spadkodawcy z jego konta bankowego dokonano nieuprawnionych wypłat na łączną kwotę 25 000 złotych, w tym 20 000 złotych na rzecz D. R. M.

Klientka A. K. N., wspierana przez brata P. K., dąży do zakwestionowania ważności testamentu notarialnego, potwierdzenia testamentu własnoręcznego, odzyskania bezprawnie wypłaconych środków oraz prawidłowego rozliczenia darowizny nieruchomości dokonanej na rzecz P. K. w 2022 roku.

Czy testament własnoręczny jest ważny i skuteczny?

Testament własnoręczny sporządzony 1 lutego 2017 roku na rzecz A. K. N. spełnia wymogi formalne i jest ważny, o ile nie został skutecznie odwołany przez późniejszy, prawidłowo sporządzony testament.

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, testament własnoręczny jest ważny, gdy spadkodawca napisał go w całości pismem ręcznym, podpisał i opatrzył datą. W przedstawionej sprawie testament J. M. K. z 2017 roku spełnia te warunki, co czyni go w zasadzie dokumentem ważnym i skutecznym.

Treść testamentu jasno wskazuje A. K. N. jako jedyną spadkobierczynię całego majątku spadkodawcy, obejmującego zarówno składniki rzeczowe, jak i środki pieniężne. Ważne jest, że w testamencie znajduje się klauzula odnosząca się do ewentualnego zaliczenia darowizny na rzecz P. K., co będzie istotne przy ewentualnych rozliczeniach spadkowych lub zachowkowych.

Jak ocenić rzekomy testament notarialny?

Rzekomy testament notarialny z 15 września 2023 roku budzi poważne wątpliwości co do jego ważności i autentyczności, głównie z powodu braku oryginału w aktach notariusza, który go otworzył.

Notariusz E. B., dokonując otwarcia testamentów, przedstawiła jedynie kopię dokumentu rzekomo będącego testamentem notarialnym, jednocześnie oświadczając, że nie posiada jego oryginału w swoich aktach. Zgodnie z Prawem o notariacie, notariusz jest zobowiązany do przechowywania oryginałów aktów notarialnych.

Brak oryginału aktu notarialnego w kancelarii notarialnej, która dokonała jego otwarcia, stanowi kluczowy argument do podważenia jego autentyczności i ważności. W postępowaniu sądowym D. R. M., jako osoba powołująca się na ten testament, będzie musiał udowodnić jego istnienie, autentyczność i ważność. Bez przedstawienia i weryfikacji oryginału, sąd może uznać testament za nieważny.

Jeśli D. R. M. przedstawi rzekomy oryginał, konieczne będzie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa w celu weryfikacji podpisu spadkodawcy, a także sprawdzenie repertorium notarialnego, aby ustalić, czy taki akt notarialny faktycznie został sporządzony i przez którego notariusza.

Co z wypłatami z konta bankowego po śmierci spadkodawcy?

Wypłaty 25 000 złotych z konta bankowego spadkodawcy po jego śmierci są nielegalne, ponieważ bank nie posiadał ważnego pełnomocnictwa uprawniającego do dysponowania rachunkiem po zgonie właściciela.

Po śmierci J. M. K. 14 marca 2025 roku, środki zgromadzone na jego rachunku bankowym weszły w skład masy spadkowej. Dysponowanie nimi po tej dacie wymagało prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku lub istnienia ważnego pełnomocnictwa, które nie wygasło z chwilą śmierci spadkodawcy.

Bank P. B. S.A. potwierdził, że nie posiadał pełnomocnictwa do dyspozycji rachunkiem po zgonie właściciela. W związku z tym, przelew 20 000 złotych na rzecz D. R. M. (18 marca 2025) oraz wypłata gotówkowa 5 000 złotych (20 marca 2025) były nieuprawnione. Środki te zostały uzyskane bez podstawy prawnej i stanowią bezpodstawne wzbogacenie beneficjentów.

Spadkobiercy, w tym A. K. N., przysługuje roszczenie o zwrot tych środków wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od daty każdej wypłaty. Roszczenie to powinno być skierowane do D. R. M. oraz do osoby, która dokonała wypłaty gotówkowej, a także ewentualnie do banku za naruszenie jego obowiązków.

W jaki sposób rozliczyć darowiznę nieruchomości?

Darowizna mieszkania o wartości 450 000 złotych, dokonana na rzecz P. K., podlega zaliczeniu na schedę spadkową lub na należny mu zachowek.

W 2022 roku J. M. K. darował synowi P. K. mieszkanie o wartości 450 00otych, zastrzegając jednocześnie prawo do dożywotniego użytkowania oraz wyraźnie wskazując, że darowizna ma charakter zaliczenia na przyszły zachowek i będzie potrącona z udziału w spadku. To zastrzeżenie jest wiążące i ma kluczowe znaczenie w postępowaniu spadkowym.

Zgodnie z przepisami, darowizny dokonane przez spadkodawcę na rzecz spadkobierców ustawowych podlegają zaliczeniu na schedę spadkową, chyba że spadkodawca zwolnił obdarowanego z tego obowiązku. W tym przypadku, nie tylko nie zwolniono, ale wręcz wyraźnie wskazano na zaliczenie darowizny na spadek/zachowek.

Wartość darowizny będzie doliczona do wartości spadku (tzw. substratu zachowku) przy obliczaniu ewentualnych roszczeń o zachowek, co ma bezpośredni wpływ na to, czy P. K. będzie mógł dochodzić jakiegokolwiek zachowku od A. K. N., jeśli zostanie ona jedynym spadkobiercą.

Jakie kroki prawne należy podjąć w tej sytuacji?

Należy niezwłocznie podjąć działania przedsądowe w postaci wezwań, a następnie sądowe, obejmujące zabezpieczenie dowodów i roszczeń oraz złożenie sprzeciwu wobec wniosku D. R. M. i własnego wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

Pierwszym krokiem jest wysłanie wezwań przedsądowych do notariusza E. B. z żądaniem okazania oryginału testamentu notarialnego lub wyjaśnienia jego braku, a także do D. R. M. z żądaniem okazania oryginału testamentu oraz zwrotu bezprawnie wypłaconych 20 000 złotych.

Równolegle należy złożyć w sądzie wniosek o zabezpieczenie dowodów, aby uzyskać kompletną dokumentację z kancelarii notarialnej (repertoria, protokoły) i banku (historia rachunku, logi autoryzacyjne, oświadczenia o braku pełnomocnictwa po śmierci spadkodawcy). Ponadto kluczowe jest złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia, mającego na celu zakaz dalszych wypłat z konta spadkodawcy oraz zajęcie majątku D. R. M. na poczet zwrotu nieuprawnionych środków.

Głównym działaniem sądowym będzie złożenie sprzeciwu wobec wniosku D. R. M. o stwierdzenie nabycia spadku, wraz z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu własnoręcznego A. K. N. W ramach tego postępowania należy powołać wszystkie niezbędne dowody, w tym przesłuchanie świadków (notariuszy, pracowników banku) oraz ewentualnie opinię biegłego grafologa.

Jakie są możliwe roszczenia finansowe?

Wysokość roszczeń finansowych zależy od ostatecznego rozstrzygnięcia ważności testamentów, obejmując zwrot bezprawnie wypłaconych 25 000 złotych oraz potencjalne roszczenia zachowkowe.

W przypadku uznania testamentu własnoręcznego A. K. N. za ważny, przysługuje jej roszczenie o zwrot bezprawnie wypłaconych 25 000 złotych wraz z odsetkami od daty wypłat. P. K., który otrzymał darowiznę o wartości 450 000 złotych, nie będzie miał roszczenia o zachowek, ponieważ wartość darowizny znacznie przekracza należny mu zachowek (1/4 substratu zachowku, czyli około 118 750 złotych).

Gdyby jednak testament notarialny D. R. M. został uznany za ważny, A. K. N. i P. K. mieliby roszczenie o zachowek od D. R. M. w wysokości 118 750 złotych każdy. Nadal przysługiwałoby im również roszczenie o zwrot 25 000 złotych do masy spadkowej. Klientka A. K. N. powinna dążyć do uznania testamentu własnoręcznego, co jest dla niej najkorzystniejsze finansowo.

Należy pamiętać, że podane kwoty są szacunkowe i nie uwzględniają ewentualnych innych składników masy spadkowej oraz kosztów postępowania, które mogą znacząco wpłynąć na ostateczne rozliczenia. Wycena mieszkania na dzień otwarcia spadku również wpłynie na precyzyjne obliczenie substratu zachowku.

  • Wypłaty z banku: 25 000 zł (20 000 zł od D. R. M. + 5 000 zł wypłata gotówkowa), plus odsetki.
  • Wariant 1 (testament własnoręczny ważny): A. K. N. dziedziczy całość. P. K. nie ma zachowku (darowizna 450 000 zł przewyższa 118 750 zł należnego zachowku).
  • Wariant 2 (testament notarialny ważny): D. R. M. dziedziczy całość. A. K. N. przysługuje zachowek 118 750 zł. P. K. nie ma zachowku.

Jakie ryzyka i szanse niesie spór spadkowy?

Sprawa charakteryzuje się dużymi szansami na korzystne rozstrzygnięcie dla Klientki ze względu na brak oryginału testamentu notarialnego, ale niesie też ryzyko kosztownych postępowań dowodowych i potencjalnego przedstawienia rzekomego oryginału przez stronę przeciwną.

Szanse: Istnienie prawidłowego testamentu własnoręcznego na rzecz A. K. N. stanowi solidną podstawę roszczeń. Kluczowym elementem jest brak oryginału rzekomego testamentu notarialnego w aktach notariusza, co znacząco ułatwia jego podważenie. Dodatkowo, nieuprawnione wypłaty z konta bankowego po śmierci spadkodawcy są jasno udokumentowane, a bank potwierdza brak pełnomocnictwa, co wzmacnia roszczenie o zwrot tych środków. Współpraca Klientki z bratem P. K. również jest korzystna, eliminując wewnętrzne spory.

Ryzyka: Głównym ryzykiem jest możliwość przedstawienia przez D. R. M. 'oryginału' testamentu notarialnego, co wiązałoby się z koniecznością przeprowadzenia kosztownych i czasochłonnych ekspertyz grafologicznych. Proces sądowy może być długotrwały i generować wysokie koszty, zwłaszcza w przypadku licznych wniosków dowodowych. Istnieje też ryzyko, że mimo braku oryginału u notariusza, sąd może uznać testament notarialny za ważny, jeśli D. R. M. przekonująco przedstawi jego oryginalną wersję i udowodni jego autentyczność. Dodatkowo, brak pełnej wiedzy o wszystkich składnikach spadku może wpłynąć na końcowe rozliczenia.

Najczęstsze pytania

Kiedy można podważyć testament notarialny?

Testament notarialny można podważyć wyłącznie przed sądem przy wykazaniu wad woli: braku świadomości/swobody, błędu lub groźby z art. 945 KC. [ŻÓŁTY HIGHLIGHT]

Ile wynosi termin na podważenie testamentu notarialnego?

Termin wynosi 3 lata od dnia powzięcia wiadomości o przyczynie nieważności, nie później jednak niż 10 lat od otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). [ŻÓŁTY HIGHLIGHT]

Czy sam fakt sporządzenia testamentu u notariusza gwarantuje jego bezwzględną ważność?

Nie. Notariusz ocenia stan psychiczny tylko powierzchownie, a sąd może unieważnić akt notarialny na podstawie opinii biegłych lekarzy. [ŻÓŁTY HIGHLIGHT]

Jaki jest najważniejszy dowód w sprawie o unieważnienie testamentu notarialnego?

Najważniejszym dowodem jest opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii lub neurologii sporządzona w oparciu o pełną dokumentację medyczną testatora. [ŻÓŁTY HIGHLIGHT]

Co się dzieje ze spadkiem po unieważnieniu testamentu notarialnego przez sąd?

Po unieważnieniu testamentu następuje dziedziczenie ustawowe, a spadek przypada spadkobiercom ustawowym z uwzględnieniem ewentualnego rozliczenia darowizn i zachowku. [ŻÓŁTY HIGHLIGHT]

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 926 Kodeks cywilny

§ 1. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. § 2. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. § 3. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, dziedziczenie ustawowe co do części spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał do tej części spadkobiercy albo gdy którakolwiek z kilku osób, które powołał do całości spadku, nie chce lub nie może być spadkobiercą.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 941 Kodeks cywilny

Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 946 Kodeks cywilny

Odwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 949 Kodeks cywilny

§ 1. Spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. § 2. Jednakże brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 950 Kodeks cywilny

Testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 958 Kodeks cywilny

Testament sporządzony z naruszeniem przepisów rozdziału niniejszego jest nieważny, chyba że przepisy te stanowią inaczej.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 991 Kodeks cywilny

§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). § 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, bądź w postaci świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 993 Kodeks cywilny

§ 1. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. § 2. Przy obliczaniu zachowku dolicza się także do spadku, stosownie do przepisów poniższych, fundusz założycielski fundacji rodzinnej wniesiony przez spadkodawcę, w przypadku gdy fundacja ta nie jest ustanowiona w testamencie. § 3. Przy obliczaniu zachowku dolicza się także do spadku, stosownie do przepisów poniższych, mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, o wartości nie większej niż wysokość funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej wniesionego przez spadkodawcę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 994 Kodeks cywilny

§ 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. § 2. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego. § 3. Przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed zawarciem z nim małżeństwa.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 996 Kodeks cywilny

§ 1. Zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego. § 2. Świadczenie od fundacji rodzinnej i mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej przekazane na rzecz uprawnionego do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także świadczenie od fundacji rodzinnej i mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej na rzecz jego wstępnego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 1007 Kodeks cywilny

§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu. § 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku. § 3. Roszczenie przeciwko fundacji rodzinnej obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanego funduszu założycielskiego przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku. § 4. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanego mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 1039 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. § 2. Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia darowizny lub zapisu windykacyjnego na schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego niewymienionego w paragrafie poprzedzającym. § 3. Nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 1044 Kodeks cywilny

Na żądanie dwóch lub więcej spadkobierców sąd może wydzielić im schedy spadkowe w całości lub w części w taki sposób, że przyzna im pewien przedmiot lub pewne przedmioty należące do spadku jako współwłasność w określonych częściach ułamkowych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 405 Kodeks cywilny

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 646 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza. § 2. Kto bezzasadnie uchyla się od wykonania powyższego obowiązku, ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Ponadto sąd spadku może nałożyć na uchylającego się grzywnę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 669 Kodeks postępowania cywilnego

Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy testamentowi i jako spadkobiercy ustawowi zgodnie z kolejnością dziedziczenia. Spośród spadkobierców ustawowych wzywa się małżonka, zstępnych, osoby pozostające w stosunku przysposobienia, rodziców i rodzeństwo. Pozostałych spadkobierców ustawowych wzywa się, jeżeli są sądowi znani.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 310 Kodeks postępowania cywilnego

Przed wszczęciem postępowania na wniosek, a w toku postępowania również z urzędu, można zabezpieczyć dowód, gdy zachodzi obawa, że jego przeprowadzenie stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione, albo gdy z innych przyczyn zachodzi potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 227 Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 205³ Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności w sprawach zawiłych lub obrachunkowych, przewodniczący może zarządzić wymianę przez strony pism przygotowawczych, oznaczając porządek składania pism, terminy, w których pisma należy złożyć, i okoliczności, które mają być wyjaśnione. § 2. Przewodniczący może zobowiązać stronę, by w piśmie przygotowawczym podała wszystkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. W takim przypadku twierdzenia i dowody zgłoszone z naruszeniem tego obowiązku podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich powołanie w piśmie przygotowawczym nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. § 3. Późniejsze wyznaczenie posiedzenia przygotowawczego nie powoduje otwarcia terminu do zgłaszania nowych twierdzeń i dowodów. § 4. Stronę zastępowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej przewodniczący może zobowiązać do wskazania w piśmie przygotowawczym także podstaw prawnych jej żądań i wniosków, w miarę potrzeby ograniczając zakres tego wskazania. § 5. Przewodniczący zarządza zwrot pisma przygotowawczego złożonego z uchybieniem terminu albo bez zarządzenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 79 Prawo o notariacie

Notariusz dokonuje następujących czynności: 1) sporządza akty notarialne; 1a) sporządza akty poświadczenia dziedziczenia; 1b) podejmuje czynności dotyczące europejskiego poświadczenia spadkowego; 1c) podejmuje czynności związane z zarządem sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i z tymczasowym przedstawicielem w zakresie udziału małżonka przedsiębiorcy w przedsiębiorstwie, na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. poz. 1629 oraz z 2019 r. poz. 1495); 2) sporządza poświadczenia; 3) (uchylony) 4) spisuje protokoły; 5) sporządza protesty weksli i czeków; 6) przyjmuje na przechowanie pieniądze, papiery wartościowe, dokumenty, dane na informatycznym nośniku danych, o którym mowa w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne; 6a) prowadzi rejestry akcjonariuszy prostych spółek akcyjnych oraz podejmuje związane z tym czynności; 7) sporządza wypisy, odpisy i wyciągi dokumentów; 8) sporządza, na żądanie stron, projekty aktów, oświadczeń i innych dokumentów; 8a) składa wnioski o wpis w księdze wieczystej wraz z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu w księdze wieczystej; 9) sporządza inne czynności wynikające z odrębnych przepisów.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 81 Prawo o notariacie

Notariusz odmówi dokonania czynności notarialnej sprzecznej z prawem.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.