Spadki

Unieważnienie testamentu: choroba, wpływ, kolizja dat

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Sprawa spadkowa po H. K. jest złożona z powodu istnienia dwóch testamentów: własnoręcznego i notarialnego. Kluczowe jest ustalenie, który z nich jest ważny i czy testament notarialny może zostać unieważniony z powodu choroby spadkodawczyni lub wpływu osób trzecich.

Szybka odpowiedź

Testament notarialny może zostać unieważniony, jeśli spadkodawczyni sporządziła go w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie decyzji, np. z powodu choroby Alzheimera, lub pod wpływem groźby. Kluczowe jest także ustalenie faktycznej daty testamentu własnoręcznego, gdyż późniejszy testament odwołuje wcześniejszy.

  • Testament notarialny może być nieważny, jeśli spadkodawczyni sporządziła go w stanie wyłączającym świadomość (np. choroba Alzheimera) lub pod wpływem groźby.
  • Data sporządzenia testamentu własnoręcznego jest kluczowa; jeśli jest późniejsza niż notarialnego, może go odwołać.
  • Do podważenia ważności testamentu wymagane są opinie biegłych: grafologa (do daty i pisma) oraz psychiatry/neurologa (do oceny zdolności testowania).
  • Ważne jest natychmiastowe zabezpieczenie oryginałów obu testamentów oraz pełnej dokumentacji medycznej spadkodawczyni.
  • Roszczenie o stwierdzenie nieważności testamentu nie ulega przedawnieniu, co pozwala na dochodzenie praw w dowolnym czasie.
  • Wartość masy spadkowej netto po H. K. wynosi 530 300,45 PLN, a podział zależy od ostatecznej ważności testamentów.

Jak wyglądała sprawa dziedziczenia po H. K.?

Sprawa dotyczy konfliktu między dwoma testamentami – własnoręcznym i notarialnym – po zmarłej H. K., z których każdy inaczej reguluje kwestie dziedziczenia, a ich ważność jest kwestionowana.

Spadkodawczyni, H. K., zmarła 15 stycznia 2025 roku w Nowym Mieście. Pozostawiła dwóch synów, Z. K. (klient) i P. K., oraz konkubinę A. N. W skład majątku H. K. wchodziły m.in. lokal mieszkalny, środki na rachunku bankowym oraz samochód, obciążone hipoteką.

H. K. sporządziła testament własnoręczny, datowany na „22.03.2020”, w którym cały swój majątek przekazała synowi Z. K., z wyjątkiem kwoty 20 000 PLN dla M. G. Klient twierdzi, że faktyczna data sporządzenia tego dokumentu to 22.03.2024, na co wskazują m.in. różnice w atramentach i przekreślenia.

W dniu 10 września 2023 roku H. K. sporządziła testament notarialny u notariusza J. M. W tym testamencie odwołała wszystkie wcześniejsze rozrządzenia, ustanowiła legat pieniężny (120 000 PLN) oraz prawo dożywotniego zamieszkiwania w mieszkaniu dla A. N., a resztę majątku podzieliła po równo między synów, Z. K. i P. K.

Czy testament notarialny może być nieważny?

Testament notarialny może zostać unieważniony, jeśli H. K. sporządziła go w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli, lub pod wpływem groźby.

Podstawa: Art. 945 § 1 KC

Klient podnosi zarzut, że H. K. w chwili sporządzania testamentu notarialnego (10 września 2023 r.) mogła nie mieć pełnej świadomości lub swobody z uwagi na zdiagnozowaną w 2022 roku chorobę Alzheimera. Stan wyłączający świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli skutkuje nieważnością testamentu, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.

Dodatkowo, klient wskazuje na możliwość wywarcia wpływu na H. K. przez A. N. Takie działanie, jeśli miało charakter groźby, również mogłoby podważyć ważność oświadczenia woli spadkodawczyni. Udowodnienie wywarcia wpływu jest jednak zazwyczaj trudne i wymaga szczegółowego wykazania okoliczności towarzyszących sporządzeniu testamentu.

Mimo że akt notarialny korzysta z domniemania ważności, a notariusz powinien zbadać zdolność testowania, diagnoza choroby Alzheimera jest istotną okolicznością, która może to domniemanie podważyć. Konieczne będzie przedstawienie dokumentacji medycznej H. K. oraz opinii biegłego psychiatry lub neurologa.

Który testament jest ważniejszy w przypadku kolizji dat?

W przypadku kolizji testamentów, ważność zależy od faktycznej daty ich sporządzenia, ponieważ późniejszy testament odwołuje wcześniejszy, chyba że wynika z niego co innego.

Podstawa: Art. 946 KC, Art. 949 § 1 KC

Testament notarialny z 10 września 2023 r. zawiera wyraźne oświadczenie H. K. o odwołaniu „wszystkich dotychczasowych testamentów”. Zatem, jeśli testament własnoręczny został sporządzony przed tą datą, zostałby skutecznie odwołany przez testament notarialny.

Kluczowe jest jednak twierdzenie klienta, że testament własnoręczny, choć oznaczony datą „22.03.2020”, faktycznie powstał 22 marca 2024 roku. Jeżeli ta późniejsza data zostanie udowodniona, testament własnoręczny jako nowszy mógłby skutecznie odwołać testament notarialny, niezależnie od treści oświadczenia o odwołaniu zawartego w testamencie notarialnym.

Dla ustalenia faktycznej daty sporządzenia testamentu własnoręcznego niezbędna będzie ekspertyza grafologiczna. Biegły zbada m.in. różnice w atramentach użytych do datowania i przekreślenia, na które wskazuje klient, w celu określenia rzeczywistego czasu powstania dokumentu. Testament własnoręczny musi być w całości napisany, podpisany i opatrzony datą przez spadkodawcę.

Jakie dowody są potrzebne w sprawie o unieważnienie testamentu?

Skuteczne podważenie testamentu notarialnego oraz ustalenie faktycznej daty testamentu własnoręcznego wymaga zgromadzenia dowodów takich jak oryginały testamentów, dokumentacja medyczna, opinie biegłych oraz zeznania świadków.

Podstawa: Art. 310 KPC, Art. 232 KPC, Art. 233 § 1 KPC

Niezbędne jest zabezpieczenie oryginału testamentu własnoręcznego, jeśli klient go posiada, oraz oryginału testamentu notarialnego od notariusza J. M. Dokumenty te stanowią podstawę do dalszych ekspertyz i muszą być chronione przed zniszczeniem lub utratą.

Kluczowym dowodem będzie pełna dokumentacja medyczna H. K. z okresu od 2022 roku do dnia jej śmierci, zwłaszcza dotycząca diagnozy i przebiegu choroby Alzheimera. Na jej podstawie biegły psychiatra lub neurolog oceni zdolność H. K. do świadomego testowania w dniu sporządzenia testamentu notarialnego.

Dowód z opinii biegłego grafologa będzie miał decydujące znaczenie dla ustalenia autentyczności podpisu H. K. na testamencie własnoręcznym oraz, co najważniejsze, określenia faktycznej daty jego sporządzenia. Ponadto, zeznania świadków, w tym notariusza, świadków testamentu notarialnego oraz osób z otoczenia H. K., dostarczą informacji o jej stanie zdrowia, zachowaniu i relacjach.

Czy roszczenia spadkowe się przedawniają?

Roszczenie o stwierdzenie nieważności testamentu nie ulega przedawnieniu, natomiast roszczenia z tytułu zapisu pieniężnego przedawniają się z upływem pięciu lat od dnia wymagalności.

Podstawa: Art. 118 KC, Art. 968 § 1 KC

Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku oraz roszczenie o stwierdzenie nieważności testamentu z powodu wad oświadczenia woli nie są ograniczone żadnymi terminami przedawnienia ani terminami zawitymi. Oznacza to, że klient może dochodzić tych roszczeń w dowolnym czasie po śmierci spadkodawcy.

W odniesieniu do roszczeń wynikających z zapisu, takich jak zapis pieniężny dla A. N. w wysokości 120 000 PLN, przedawniają się one z upływem pięciu lat od dnia wymagalności zapisu. Zapis staje się wymagalny z chwilą otwarcia spadku, czyli w dniu śmierci spadkodawcy, tj. 15 stycznia 2025 r.

Szybkie podjęcie działań prawnych, w tym zabezpieczenie roszczeń, jest zatem istotne dla zablokowania realizacji zapisu z testamentu notarialnego i zapobieżenia nieuprawnionym wypłatom środków spadkowych. Termin przedawnienia zapisu oznacza, że klient ma ograniczone ramy czasowe na skuteczne podważenie roszczeń A. N. w tym zakresie.

Jaka jest szacowana wartość spadku i potencjalne udziały?

Wartość netto masy spadkowej po H. K. wynosi 530 300,45 PLN, a podział tej kwoty zależy od tego, który testament zostanie uznany za ważny.

Całkowita wartość aktywów spadkowych H. K., obejmująca lokal mieszkalny (wartość rynkowa 520 000 PLN brutto), środki na rachunku bankowym (85 300,45 PLN) oraz samochód (45 000 PLN), wynosi łącznie 650 300,45 PLN. Po odjęciu obciążenia hipotecznego w wysokości 120 000 PLN, wartość netto masy spadkowej to 530 300,45 PLN.

W scenariuszu, w którym testament własnoręczny (z datą 2024 r.) zostanie uznany za ważny, Z. K. otrzymałby całość masy spadkowej z wyłączeniem legatu 20 000 PLN dla M. G., co daje 510 300,45 PLN. W tym przypadku, roszczenia A. N. o 120 000 PLN i dożywotnie zamieszkiwanie byłyby bezskuteczne.

Jeśli testament notarialny okaże się ważny, po odjęciu legatu pieniężnego dla A. N. (120 000 PLN) oraz ustanowionego na jej rzecz prawa dożywotniego zamieszkiwania w mieszkaniu, pozostała część majątku (410 300,45 PLN) zostałaby podzielona po równo między synów: Z. K. i P. K., co dałoby każdemu z nich po 205 150,22 PLN. W przypadku nieważności obu testamentów, dziedziczenie ustawowe podzieliłoby masę spadkową na pół między Z. K. i P. K., co wyniosłoby 265 150,22 PLN dla każdego.

Jakie kroki prawne należy podjąć w tej sprawie?

Należy podjąć kompleksowe działania obejmujące zabezpieczenie dowodów, wysłanie wezwań przedsądowych oraz złożenie pozwu do sądu o stwierdzenie nieważności testamentu notarialnego lub uznanie ważności testamentu własnoręcznego.

Podstawa: Art. 310 KPC, Art. 730 § 1 KPC, Art. 730¹ § 1 KPC, Art. 736 § 1 KPC, Art. 187 § 1 pkt 2 KPC, Art. 187 § 1 pkt 3 KPC

W pierwszej kolejności, kluczowe jest złożenie do Sądu Rejonowego w Nowym Mieście wniosku o zabezpieczenie dowodów, obejmującego oryginały obu testamentów oraz pełną dokumentację medyczną H. K. Działanie to ma zapobiec ich zniszczeniu, utracie lub manipulacji, co jest niezbędne dla rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Równolegle, należy wysłać wezwania przedsądowe do A. N., wzywające do wstrzymania wszelkich działań związanych z realizacją zapisu, oraz do banku, z żądaniem zablokowania wypłaty środków z rachunku H. K. na rzecz A. N. do czasu sądowego rozstrzygnięcia sporu. Można także złożyć do sądu wniosek o zabezpieczenie roszczeń, który wstrzyma wypłaty.

Głównym krokiem procesowym będzie złożenie pozwu o stwierdzenie nieważności testamentu notarialnego lub, alternatywnie, powództwa o stwierdzenie nabycia spadku z żądaniem uznania testamentu własnoręcznego za obowiązujący. Pozew powinien zawierać wszystkie wnioski dowodowe, w tym o przeprowadzenie opinii biegłych grafologa oraz psychiatry/neurologa, a także o przesłuchanie świadków.

Najczęstsze pytania

Czy choroba Alzheimera automatycznie unieważnia testament?

Nie, sama diagnoza choroby Alzheimera nie powoduje automatycznej nieważności testamentu. Należy udowodnić, że w chwili sporządzania testamentu spadkodawczyni była w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Wymaga to opinii biegłego psychiatry/neurologa.

Jakie są konsekwencje istnienia dwóch testamentów?

Konsekwencją istnienia dwóch testamentów jest konieczność sądowego ustalenia, który z nich jest ważny i skuteczny. Zasadniczo testament późniejszy, jeśli spełnia wymogi formalne i nie został odwołany, odwołuje testament wcześniejszy. Kluczowe jest udowodnienie faktycznej daty sporządzenia każdego z nich.

Czy notariusz ponosi odpowiedzialność za sporządzenie nieważnego testamentu?

Notariusz ma obowiązek zbadać zdolność testowania spadkodawcy i upewnić się, że oświadczenie woli jest świadome i swobodne. Udowodnienie jego odpowiedzialności wymaga jednak wykazania rażącego niedbalstwa lub naruszenia obowiązków w ocenie stanu świadomości spadkodawcy, co jest trudne ze względu na domniemanie prawidłowości aktu notarialnego.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 945 Kodeks cywilny

§ 1. Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony: 1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli; 2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści; 3) pod wpływem groźby. § 2. Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 946 Kodeks cywilny

Odwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 949 Kodeks cywilny

§ 1. Spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. § 2. Jednakże brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 310 Kodeks postępowania cywilnego

Przed wszczęciem postępowania na wniosek, a w toku postępowania również z urzędu, można zabezpieczyć dowód, gdy zachodzi obawa, że jego przeprowadzenie stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione, albo gdy z innych przyczyn zachodzi potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 233 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. § 2. Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 968 Kodeks cywilny

§ 1. Spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły). § 2. Spadkodawca może obciążyć zapisem zwykłym także zapisobiercę (dalszy zapis).

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730¹ Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. § 1[1]. W sprawach wymienionych w art. 479[89] sąd w ramach oceny, czy uprawdopodobniono roszczenie, bierze pod uwagę prawdopodobieństwo unieważnienia prawa wyłącznego w innym toczącym się postępowaniu. Okoliczność tę ustala się w oparciu o informacje pochodzące od stron, chyba że jest ona znana sądowi z urzędu. § 2. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. § 2[1]. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uważa się za uprawdopodobniony, gdy żądającym zabezpieczenia jest powód dochodzący należności zapłaty z tytułu transakcji handlowej w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w przypadku gdy wartość tej transakcji nie przekracza siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych, a dochodzona należność nie została uregulowana i od dnia upływu terminu jej płatności upłynęły co najmniej trzy miesiące § 3. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 926 Kodeks cywilny

§ 1. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. § 2. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. § 3. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, dziedziczenie ustawowe co do części spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał do tej części spadkobiercy albo gdy którakolwiek z kilku osób, które powołał do całości spadku, nie chce lub nie może być spadkobiercą.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 941 Kodeks cywilny

Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 944 Kodeks cywilny

§ 1. Sporządzić i odwołać testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. § 2. Testamentu nie można sporządzić ani odwołać przez przedstawiciela.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 950 Kodeks cywilny

Testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 205³ Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności w sprawach zawiłych lub obrachunkowych, przewodniczący może zarządzić wymianę przez strony pism przygotowawczych, oznaczając porządek składania pism, terminy, w których pisma należy złożyć, i okoliczności, które mają być wyjaśnione. § 2. Przewodniczący może zobowiązać stronę, by w piśmie przygotowawczym podała wszystkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. W takim przypadku twierdzenia i dowody zgłoszone z naruszeniem tego obowiązku podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich powołanie w piśmie przygotowawczym nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. § 3. Późniejsze wyznaczenie posiedzenia przygotowawczego nie powoduje otwarcia terminu do zgłaszania nowych twierdzeń i dowodów. § 4. Stronę zastępowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej przewodniczący może zobowiązać do wskazania w piśmie przygotowawczym także podstaw prawnych jej żądań i wniosków, w miarę potrzeby ograniczając zakres tego wskazania. § 5. Przewodniczący zarządza zwrot pisma przygotowawczego złożonego z uchybieniem terminu albo bez zarządzenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 328 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Pisemne uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony o doręczenie wyroku z uzasadnieniem zgłoszony w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku. § 2. W przypadkach gdy wyrok doręcza się z urzędu, termin, o którym mowa w § 1, liczy się od dnia doręczenia wyroku. § 3. We wniosku należy wskazać, czy pisemne uzasadnienie ma dotyczyć całości wyroku czy jego części, w szczególności poszczególnych objętych nim rozstrzygnięć. § 4. Sąd odrzuca wniosek niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony lub dotknięty brakami, których nie usunięto mimo wezwania.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.