Ubezpieczenia i odszkodowania

Odmowa Odszkodowania z Ubezpieczenia Turystycznego po Urazie na Via Ferrata

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Uraz doznany podczas wycieczki w Dolomitach i wynikająca z niego odmowa wypłaty odszkodowania przez towarzystwo ubezpieczeń to częsty scenariusz, zwłaszcza gdy ubezpieczyciel powołuje się na klauzule dotyczące 'sportów wysokiego ryzyka' lub 'zatajenia chorób przewlekłych'. Poniższa analiza skupia się na ocenie zasadności argumentów ubezpieczyciela oraz możliwych krokach prawnych w podobnych sytuacjach.

Szybka odpowiedź

Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania tylko w oparciu o precyzyjne i jednoznaczne klauzule zawarte w umowie, a w przypadku konsumentów, niejednoznaczności interpretuje się na ich korzyść, szczególnie gdy zarzuty dotyczą sportów wysokiego ryzyka, zatajenia choroby czy uszkodzenia bagażu.

  • Definicja 'sportów wysokiego ryzyka' w OWU musi być precyzyjna, aby była skuteczna.
  • Ciężar dowodu zatajenia choroby przewlekłej lub wpływu alkoholu spoczywa na ubezpieczycielu.
  • Sprzęt turystyczny może być objęty ubezpieczeniem bagażu, nawet jeśli nie wykupiono rozszerzenia na 'sprzęt sportowy', jeśli jego użycie jest standardowe dla danej aktywności.
  • Konsument ma prawo do interpretacji niejasnych klauzul na jego korzyść.

Jak wyglądała sprawa M. K. z towarzystwem ubezpieczeń?

P. M. K. zawarł z towarzystwem ubezpieczeń umowę ubezpieczenia turystycznego, a następnie, podczas wycieczki w Dolomitach, doznał urazów kolana i barku, co doprowadziło do odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.

P. M. K. wykupił ubezpieczenie turystyczne obejmujące koszty leczenia za granicą, assistance medyczny, transport oraz bagaż. Podczas wyjazdu do Włoch, w trakcie aktywności na via ferrata, z użyciem uprzęży i lin, upadł z niewielkiej wysokości i doznał skręcenia kolana oraz złamania obojczyka.

Po powrocie do Polski, P. M. K. zgłosił roszczenie o zwrot kosztów leczenia, transportu medycznego i odszkodowanie za uszkodzony bagaż. Towarzystwo ubezpieczeń odmówiło wypłaty świadczeń, powołując się na klauzule zawarte w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU), w tym na uprawianie sportów wysokiego ryzyka, rzekome zatajenie choroby przewlekłej oraz brak rozszerzenia polisy o 'sprzęt sportowy'.

Czy ubezpieczyciel słusznie powołał się na wyłączenie odpowiedzialności z tytułu uprawiania sportów wysokiego ryzyka?

Ocena zasadności powołania się na wyłączenie odpowiedzialności z tytułu uprawiania sportów wysokiego ryzyka wymaga szczegółowej analizy precyzji definicji zawartej w OWU oraz charakteru aktywności wykonywanej przez Klienta.

Ubezpieczyciel powołał się na § 4 pkt 3 OWU, wyłączający odpowiedzialność za szkody powstałe podczas wspinaczki skałkowej lub górskiej z użyciem lin i sprzętu asekuracyjnego. P. M. K. twierdził, że brał udział w zabezpieczonym odcinku via ferrata, dostępnym dla turystów, co nie stanowiło 'wspinaczki górskiej' w rozumieniu OWU.

W umowach zawieranych z konsumentami, takich jak ubezpieczenia turystyczne, klauzule wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela muszą być sformułowane w sposób jednoznaczny i precyzyjny. Wszelkie niejasności lub niejednoznaczności interpretuje się na korzyść ubezpieczonego. Ponadto, towarzystwo ubezpieczeń ma obowiązek udowodnić, że dana aktywność faktycznie kwalifikuje się jako sport wysokiego ryzyka objęty wyłączeniem.

Jeżeli definicja 'wspinaczki' w OWU jest zbyt ogólna lub może obejmować standardowe aktywności turystyczne z elementami asekuracji, to istnieje podstawa do kwestionowania jej skuteczności jako klauzuli niedozwolonej, która kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących klauzul niedozwolonych, art. 385 § 1).

Czy zarzut zatajenia choroby przewlekłej przez Klienta był uzasadniony?

Zarzut zatajenia choroby przewlekłej przez Klienta jest wątpliwy, ponieważ opiera się na niejednoznacznym zapisie w dokumentacji medycznej i wymaga od ubezpieczyciela udowodnienia faktu zatajenia.

Towarzystwo ubezpieczeń argumentuje, że P. M. K. naruszył obowiązek ujawnienia chorób przewlekłych, powołując się na zapis 'chronic left knee pain' w dokumentacji medycznej z włoskiego szpitala. Klient natomiast wyjaśnia, że wzmianka o 'dolegliwościach kolanowych' odnosiła się do objawów ostrego urazu doznanego podczas zdarzenia, a nie do wcześniejszej, niezgłoszonej choroby przewlekłej.

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (art. 815), ubezpieczony ma obowiązek podania wszystkich znanych mu okoliczności, o które zakład ubezpieczeń zapytywał. Jednak ciężar udowodnienia, że ubezpieczony zataił istotne informacje o stanie zdrowia, spoczywa na ubezpieczycielu. Brak dostatecznych dowodów na to, że wspomniane dolegliwości kolanowe stanowiły chorobę przewlekłą istniejącą przed zawarciem umowy, osłabia argumentację towarzystwa ubezpieczeń.

Jakie znaczenie ma brak wyników badań toksykologicznych dla odmowy wypłaty odszkodowania?

Brak wyników badań toksykologicznych sam w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy wypłaty odszkodowania, jeśli ubezpieczyciel nie wykaże innych uzasadnionych poszlak wpływu alkoholu lub środków odurzających.

Ubezpieczyciel podniósł, że brak wyników badań toksykologicznych uniemożliwia wykluczenie wpływu alkoholu lub środków odurzających, co zgodnie z § 4 pkt 3 i § 6 pkt 2 OWU wyłącza odpowiedzialność. Jednakże, ciężar dowodu istnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela spoczywa na nim samym (zasada z art. 6 Kodeksu cywilnego).

P. M. K. oświadczył, że nie był pod wpływem alkoholu i jest gotów poddać się badaniu toksykologicznemu. Sam brak dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie takiego badania w placówce medycznej, bez innych dowodów wskazujących na spożycie alkoholu czy środków odurzających, nie może być automatyczną podstawą do odmowy świadczenia.

Czy uszkodzony sprzęt turystyczny był objęty polisą ubezpieczenia bagażu?

Roszczenie dotyczące uszkodzonego sprzętu turystycznego jest częściowo zasadne, ale jego pełne zaspokojenie zależy od interpretacji definicji 'sprzętu sportowego' w OWU oraz okoliczności zdarzenia.

Towarzystwo ubezpieczeń uznało jedynie część roszczenia za uszkodzony bagaż (1 200 PLN za drobne rzeczy osobiste), odmawiając wypłaty za sprzęt turystyczny (uprząż, lonża, kask) z powodu braku rozszerzenia polisy o 'sprzęt sportowy' (§ 9 pkt 2 i § 9 pkt 4 OWU). Klient twierdzi, że uszkodzony sprzęt był elementem zwykłego bagażu turystycznego, niezbędnego do bezpiecznego pokonywania tras via ferrata.

Podobnie jak w przypadku 'sportów wysokiego ryzyka', kluczowa jest precyzja definicji 'sprzętu sportowego' w OWU. Jeśli OWU nie definiuje jednoznacznie, co wchodzi w zakres 'sprzętu sportowego' a co jest 'sprzętem turystycznym', to niejasność ta powinna być interpretowana na korzyść konsumenta. Zabezpieczenia na via ferrata są często traktowane jako wyposażenie turystyczne, a nie sprzęt do uprawiania ekstremalnego sportu, dlatego wyłączenie odpowiedzialności za bagaż może być nieuzasadnione.

Jakie są szanse i ryzyka w sporze z ubezpieczycielem?

Istnieją mocne podstawy do kwestionowania decyzji towarzystwa ubezpieczeń, ale spór sądowy wiąże się z ryzykiem interpretacji OWU na niekorzyść Klienta oraz dodatkowymi kosztami.

Mocne strony Klienta to status konsumenta, który umożliwia powołanie się na przepisy o klauzulach niedozwolonych (art. 385 § 1-3 Kodeksu cywilnego) oraz na zasadę interpretacji niejasnych postanowień OWU na korzyść ubezpieczonego. Ciężar dowodu istnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela spoczywa na towarzystwie ubezpieczeń.

Ryzyka obejmują możliwość, że sąd zinterpretuje 'via ferrata' jako 'sport wysokiego ryzyka' lub sprzęt jako 'sportowy' zgodnie z intencją ubezpieczyciela, a także ryzyko, że dokumentacja medyczna z Włoch faktycznie potwierdziłaby wcześniejsze dolegliwości kolanowe. Ponadto, postępowanie sądowe wiąże się z kosztami, takimi jak opłaty sądowe i koszty zastępstwa procesowego.

Jakie kroki należy podjąć w celu dochodzenia roszczeń?

W pierwszej kolejności zaleca się wysłanie wezwania przedsądowego do towarzystwa ubezpieczeń oraz złożenie skargi do Rzecznika Finansowego, a w przypadku braku ugody, skierowanie sprawy na drogę sądową.

Po uzyskaniu pełnomocnictwa, należy sporządzić i wysłać szczegółowe wezwanie przedsądowe do towarzystwa ubezpieczeń, przedstawiając argumentację prawną obalającą zarzuty odmowne i precyzyjnie wyliczając wysokość roszczenia. Jednocześnie, warto złożyć skargę do Rzecznika Finansowego z prośbą o mediację lub wszczęcie postępowania interwencyjnego, co może wywrzeć dodatkową presję na ubezpieczyciela i zwiększyć szanse na ugodowe rozwiązanie sporu.

Równolegle kluczowe jest gromadzenie i tłumaczenie dokumentacji medycznej z włoskiej lecznicy, zbieranie dowodów zdjęciowych z wyjazdu oraz pozyskanie zeznań świadków lub przewodnika. W przypadku niepowodzenia na etapie przedsądowym, należy przygotować pozew cywilny i złożyć go do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania Klienta lub siedziby ubezpieczyciela, dochodząc pełnej kwoty roszczenia wraz z odsetkami i kosztami postępowania.

Jaka jest ostateczna kwota roszczenia i termin przedawnienia?

Ostateczna kwota roszczenia P. M. K. wynosi 29 534,00 PLN, a roszczenie z umowy ubezpieczenia przedawnia się z upływem trzech lat od daty wymagalności świadczenia.

Roszczenie Klienta składa się z kosztów leczenia (18 834,00 PLN – przeliczenie 4 380,00 EUR), kosztów transportu medycznego (6 500,00 PLN) oraz odszkodowania za uszkodzony bagaż (4 200,00 PLN), co łącznie daje kwotę 29 534,00 PLN.

Zgodnie z art. 819 § 1 Kodeksu cywilnego, roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego). W przypadku ubezpieczenia, towarzystwo ubezpieczeń jest zobowiązane spełnić świadczenie w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku (art. 817 § 1 Kodeksu cywilnego). Mając na uwadze datę zdarzenia (13.02.2025) i zgłoszenia szkody, roszczenie P. M. K. nie jest zagrożone przedawnieniem.

Najczęstsze pytania

Czym jest via ferrata i czy zawsze jest to sport wysokiego ryzyka?

Via ferrata to ubezpieczona droga górska wyposażona w stalowe liny, drabinki i mosty, mająca na celu ułatwienie przejścia w trudnym terenie. Kwalifikacja jako 'sport wysokiego ryzyka' zależy od konkretnego OWU ubezpieczyciela i stopnia trudności trasy. Niejasności w definicji powinny być interpretowane na korzyść ubezpieczonego.

Czy muszę zgłaszać ubezpieczycielowi każdą dolegliwość zdrowotną?

Ubezpieczony ma obowiązek podania wszystkich istotnych informacji o stanie zdrowia, o które zakład ubezpieczeń zapytywał w formularzu. Niejednoznaczne wzmianki w dokumentacji medycznej, które nie świadczą o wcześniejszej chorobie przewlekłej, mogą nie być podstawą do odmowy świadczenia.

Czy mogę domagać się odsetek od opóźnienia w wypłacie odszkodowania?

Tak, zgodnie z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, poszkodowanemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty należnego odszkodowania, liczone od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli zazwyczaj po upływie 30 dni od zgłoszenia szkody.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny

§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 120 Kodeks cywilny

§ 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. § 2. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 385 Kodeks cywilny

§ 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. § 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 805 Kodeks cywilny

§ 1. Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. § 2. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie: 1) przy ubezpieczeniu majątkowym – określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku; 2) przy ubezpieczeniu osobowym – umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej. § 3. Do renty z umowy ubezpieczenia nie stosuje się przepisów kodeksu niniejszego o rencie. § 4. Przepisy art. 3851–3853 stosuje się odpowiednio, jeżeli ubezpieczającym jest osoba fizyczna zawierająca umowę związaną bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 806 Kodeks cywilny

§ 1. Umowa ubezpieczenia jest nieważna, jeżeli zajście przewidzianego w umowie wypadku nie jest możliwe. § 2. Objęcie ubezpieczeniem okresu poprzedzającego zawarcie umowy jest bezskuteczne, jeżeli w chwili zawarcia umowy którakolwiek ze stron wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że wypadek zaszedł lub że odpadła możliwość jego zajścia w tym okresie.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 807 Kodeks cywilny

§ 1. Postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia lub postanowienia umowy ubezpieczenia sprzeczne z przepisami niniejszego tytułu są nieważne, chyba że dalsze przepisy przewidują wyjątki. § 2. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 808 Kodeks cywilny

§ 1. Ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony może nie być imiennie wskazany w umowie, chyba że jest to konieczne do określenia przedmiotu ubezpieczenia. § 2. Roszczenie o zapłatę składki przysługuje ubezpieczycielowi wyłącznie przeciwko ubezpieczającemu. Zarzut mający wpływ na odpowiedzialność ubezpieczyciela może on podnieść również przeciwko ubezpieczonemu. § 3. Ubezpieczony jest uprawniony do żądania należnego świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela, chyba że strony uzgodniły inaczej; jednakże uzgodnienie takie nie może zostać dokonane, jeżeli wypadek już zaszedł. § 4. Ubezpieczony może żądać by ubezpieczyciel udzielił mu informacji o postanowieniach zawartej umowy oraz ogólnych warunków ubezpieczenia w zakresie, w jakim dotyczą praw i obowiązków ubezpieczonego. § 5. Jeżeli umowa ubezpieczenia nie wiąże się bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową ubezpieczonej osoby fizycznej, art. 3851–3853 stosuje się odpowiednio w zakresie, w jakim umowa dotyczy praw i obowiązków ubezpieczonego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 809 Kodeks cywilny

§ 1. Ubezpieczyciel zobowiązany jest potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia. § 2. Z zastrzeżeniem wyjątku przewidzianego w art. 811, w razie wątpliwości umowę uważa się za zawartą z chwilą doręczenia ubezpieczającemu dokumentu ubezpieczenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 811 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli w odpowiedzi na złożoną ofertę ubezpieczyciel doręcza ubezpieczającemu dokument ubezpieczenia zawierający postanowienia, które odbiegają na niekorzyść ubezpieczającego od treści złożonej przez niego oferty, ubezpieczyciel obowiązany jest zwrócić ubezpieczającemu na to uwagę na piśmie przy doręczeniu tego dokumentu, wyznaczając mu co najmniej 7-dniowy termin do zgłoszenia sprzeciwu. W razie niewykonania tego obowiązku zmiany dokonane na niekorzyść ubezpieczającego nie są skuteczne, a umowa jest zawarta zgodnie z warunkami oferty. § 2. W braku sprzeciwu umowa dochodzi do skutku zgodnie z treścią dokumentu ubezpieczenia następnego dnia po upływie terminu wyznaczonego do złożenia sprzeciwu.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 813 Kodeks cywilny

§ 1. Składkę oblicza się za czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela. W przypadku wygaśnięcia stosunku ubezpieczenia przed upływem okresu na jaki została zawarta umowa, ubezpieczającemu przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej. § 2. Jeżeli nie umówiono się inaczej, składka powinna być zapłacona jednocześnie z zawarciem umowy ubezpieczenia, a jeżeli umowa doszła do skutku przed doręczeniem dokumentu ubezpieczenia – w ciągu czternastu dni od jego doręczenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 814 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli nie umówiono się inaczej, odpowiedzialność ubezpieczyciela rozpoczyna się od dnia następującego po zawarciu umowy, nie wcześniej jednak niż od dnia następnego po zapłaceniu składki lub jej pierwszej raty. § 2. Jeżeli ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność jeszcze przed zapłaceniem składki lub jej pierwszej raty, a składka lub jej pierwsza rata nie została zapłacona w terminie, ubezpieczyciel może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym i żądać zapłaty składki za okres, przez który ponosił odpowiedzialność. W braku wypowiedzenia umowy wygasa ona z końcem okresu, za który przypadała niezapłacona składka. § 3. W razie opłacania składki w ratach niezapłacenie w terminie kolejnej raty składki może powodować ustanie odpowiedzialności ubezpieczyciela, tylko wtedy, gdy skutek taki przewidywała umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia, a ubezpieczyciel po upływie terminu wezwał ubezpieczającego do zapłaty z zagrożeniem, że brak zapłaty w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje ustanie odpowiedzialności.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 815 Kodeks cywilny

§ 1. Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Jeżeli ubezpieczający zawiera umowę przez przedstawiciela, obowiązek ten ciąży również na przedstawicielu i obejmuje ponadto okoliczności jemu znane. W razie zawarcia przez ubezpieczyciela umowy ubezpieczenia mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne. § 2. Jeżeli w umowie ubezpieczenia zastrzeżono, że w czasie jej trwania należy zgłaszać zmiany okoliczności wymienionych w paragrafie poprzedzającym, ubezpieczający obowiązany jest zawiadamiać o tych zmianach ubezpieczyciela niezwłocznie po otrzymaniu o nich wiadomości. Przepisu tego nie stosuje się do ubezpieczeń na życie. § 21. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiązki określone w paragrafach poprzedzających spoczywają zarówno na ubezpieczającym, jak i na ubezpieczonym, chyba że ubezpieczony nie wiedział o zawarciu umowy na jego rachunek. § 3. Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem paragrafów poprzedzających nie zostały podane do jego wiadomości. Jeżeli do naruszenia paragrafów poprzedzających doszło z winy umyślnej, w razie wątpliwości przyjmuje się, że wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 816 Kodeks cywilny

W razie ujawnienia okoliczności, która pociąga za sobą istotną zmianę prawdopodobieństwa wypadku, każda ze stron może żądać odpowiedniej zmiany wysokości składki, poczynając od chwili, w której zaszła ta okoliczność, nie wcześniej jednak niż od początku bieżącego okresu ubezpieczenia. W razie zgłoszenia takiego żądania druga strona może w terminie 14 dni wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym. Przepisu tego nie stosuje się do ubezpieczeń na życie.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 817 Kodeks cywilny

§ 1. Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. § 2. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1. § 3. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą zawierać postanowienia korzystniejsze dla uprawnionego niż określone w paragrafach poprzedzających.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 818 Kodeks cywilny

§ 1. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą przewidywać, że ubezpieczający ma obowiązek w określonym terminie powiadomić ubezpieczyciela o wypadku. § 2. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiązkiem określonym w paragrafie poprzedzającym można obciążyć zarówno ubezpieczającego, jak i ubezpieczonego, chyba że ubezpieczony nie wie o zawarciu umowy na jego rachunek. § 3. W razie naruszenia z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa obowiązków określonych w paragrafach poprzedzających ubezpieczyciel może odpowiednio zmniejszyć świadczenie, jeżeli naruszenie przyczyniło się do zwiększenia szkody lub uniemożliwiło ubezpieczycielowi ustalenie okoliczności i skutków wypadku. § 4. Skutki braku zawiadomienia ubezpieczyciela o wypadku nie następują, jeżeli ubezpieczyciel w terminie wyznaczonym do zawiadomienia otrzymał wiadomość o okolicznościach, które należało podać do jego wiadomości.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 819 Kodeks cywilny

§ 1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. § 2. (uchylony) § 3. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. § 4. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 820 Kodeks cywilny

Przepisów tytułu niniejszego nie stosuje się do ubezpieczeń morskich oraz do ubezpieczeń pośrednich (reasekuracji).

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 821 Kodeks cywilny

Przedmiotem ubezpieczenia majątkowego może być każdy interes majątkowy, który nie jest sprzeczny z prawem i daje się ocenić w pieniądzu.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 822 Kodeks cywilny

§ 1. Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. § 2. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia. § 3. Strony mogą postanowić, że umowa będzie obejmować szkody powstałe, ujawnione lub zgłoszone w okresie ubezpieczenia. § 4. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. § 5. Ubezpieczyciel nie może przeciwko uprawnionemu do odszkodowania podnieść zarzutu naruszenia obowiązków wynikających z umowy lub ogólnych warunków ubezpieczenia przez ubezpieczającego lub ubezpieczonego, jeżeli nastąpiło ono po zajściu wypadku.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 823 Kodeks cywilny

§ 1. W razie zbycia przedmiotu ubezpieczenia prawa z umowy ubezpieczenia mogą być przeniesione na nabywcę przedmiotu ubezpieczenia. Przeniesienie tych praw wymaga zgody ubezpieczyciela, chyba że umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej. § 2. W razie przeniesienia praw, o których mowa w § 1, na nabywcę przedmiotu przechodzą także obowiązki, które ciążyły na zbywcy, chyba że strony za zgodą ubezpieczyciela umówiły się inaczej. Pomimo tego przejścia obowiązków zbywca odpowiada solidarnie z nabywcą za zapłatę składki przypadającej za czas do chwili przejścia przedmiotu ubezpieczenia na nabywcę. § 3. Jeżeli prawa, o których mowa w § 1, nie zostały przeniesione na nabywcę przedmiotu ubezpieczenia, stosunek ubezpieczenia wygasa z chwilą przejścia przedmiotu ubezpieczenia na nabywcę. § 4. Przepisów § 1–3 nie stosuje się przy przenoszeniu wierzytelności, jakie powstały lub mogą powstać wskutek zajścia przewidzianego w umowie wypadku.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 824 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli nie umówiono się inaczej, suma ubezpieczenia ustalona w umowie stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela. § 2. Jeżeli po zawarciu umowy wartość ubezpieczonego mienia uległa zmniejszeniu, ubezpieczający może żądać odpowiedniego zmniejszenia sumy ubezpieczenia. Zmniejszenia sumy ubezpieczenia może także z tej samej przyczyny dokonać jednostronnie ubezpieczyciel, zawiadamiając o tym jednocześnie ubezpieczającego. § 3. Zmniejszenie sumy ubezpieczenia pociąga za sobą odpowiednie zmniejszenie składki począwszy od dnia pierwszego tego miesiąca, w którym ubezpieczający zażądał zmniejszenia sumy ubezpieczenia lub w którym ubezpieczyciel zawiadomił ubezpieczającego o jednostronnym zmniejszeniu tej sumy.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 826 Kodeks cywilny

§ 1. W razie zajścia wypadku ubezpieczający obowiązany jest użyć dostępnych mu środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów. § 2. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą przewidywać, że w razie zajścia wypadku ubezpieczający obowiązany jest zabezpieczyć możność dochodzenia roszczeń odszkodowawczych wobec osób odpowiedzialnych za szkodę. § 3. Jeżeli ubezpieczający umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa nie zastosował środków określonych w § 1, ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności za szkody powstałe z tego powodu. § 4. Ubezpieczyciel obowiązany jest, w granicach sumy ubezpieczenia, zwrócić koszty wynikłe z zastosowania środków, o których mowa w § 1, jeżeli środki te były celowe, chociażby okazały się bezskuteczne. Umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą zawierać postanowienia korzystniejsze dla ubezpieczającego. § 5. W razie ubezpieczenia na cudzy rachunek przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się również do ubezpieczonego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 23 Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

1. W umowie ubezpieczenia na życie, jeżeli jest związana z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, o której mowa w dziale I w grupie 3 załącznika do ustawy, zakład ubezpieczeń określa: 1) wykaz oferowanych w ramach umowy ubezpieczenia ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych; 2) zasady ustalania wartości świadczeń z umowy ubezpieczenia z tytułu śmierci ubezpieczonego i dożycia ubezpieczonego do końca okresu ochrony ubezpieczeniowej, a także zasady ustalania wartości całkowitego i częściowego wykupu ubezpieczenia; 3) regulamin lokowania środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego; 4) zasady i terminy wyceny jednostek uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego; 5) tytuły i wysokość opłat pobieranych ze składek ubezpieczeniowych, z aktywów ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych lub przez umorzenie jednostek uczestnictwa ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych, a w przypadku ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych będących funduszami zdefiniowanej daty, o których mowa w art. 38 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, tytuły i wysokość opłat pobieranych z aktywów ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych zgodnie z zasadami określonymi w art. 49 ust. 1–3 oraz art. 50 ust. 1, 7 i 8 tej ustawy; 6) zasady alokacji środków pochodzących ze składek ubezpieczeniowych w jednostki uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, terminy zamiany składek ubezpieczeniowych na jednostki uczestnictwa oraz zasady umorzenia jednostek uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego i ich zamiany na środki pieniężne; 7) sposób postępowania zakładu ubezpieczeń w odniesieniu do ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego będącego funduszem zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, który osiągnął swoją zdefiniowaną datę, w przypadku gdy aktywa netto tego funduszu spadną poniżej 2 000 000 zł. 2. Regulamin lokowania środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego określa: 1) cel inwestycyjny ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego; 2) typy i rodzaje papierów wartościowych i innych praw majątkowych będących przedmiotem lokat ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego; 3) charakterystykę aktywów wchodzących w skład ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, kryteria doboru aktywów oraz zasady ich dywersyfikacji i inne ograniczenia inwestycyjne; 4) informację o ryzyku inwestycyjnym ubezpieczającego lub ubezpieczonego. 3. Zakład ubezpieczeń w umowie ubezpieczenia na życie, jeżeli jest związana z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, określa terminy, w jakich najpóźniej nastąpi: 1) alokacja w jednostki uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego po dokonaniu wpłaty składek ubezpieczeniowych; 2) umorzenie jednostek uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego po złożeniu wniosku o wypłatę świadczenia z umowy ubezpieczenia i wypłata świadczenia, a także wniosku o wypłatę wartości całkowitego lub częściowego wykupu ubezpieczenia i wypłata wartości całkowitego lub częściowego wykupu ubezpieczenia. 4. W zakresie umowy ubezpieczenia na życie, jeżeli jest związana z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, zakład ubezpieczeń: 1) dokonuje wyceny jednostek uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego nie rzadziej niż raz w miesiącu; 2) ogłasza, nie rzadziej niż raz w roku, na stronie internetowej zakładu ubezpieczeń, wartość jednostki uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego ustaloną w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym jest ogłaszana; 3) sporządza i publikuje roczne i półroczne sprawozdania ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego. 5. W umowie ubezpieczenia na życie, jeżeli jest związana z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, zawartej na okres nie dłuższy niż 5 lat zakład ubezpieczeń w zakresie wynagrodzenia pośrednika ubezpieczeniowego kieruje się zasadą równomiernego rozłożenia w czasie wydatków z tytułu prowizji pośrednika ubezpieczeniowego w okresie ubezpieczenia określonym w umowie ubezpieczenia. 6. W umowie ubezpieczenia na życie, jeżeli jest związana z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, zawartej na okres dłuższy niż 5 lat lub na czas nieokreślony zakład ubezpieczeń w zakresie wynagrodzenia pośrednika ubezpieczeniowego kieruje się zasadą równomiernego rozłożenia w czasie wydatków z tytułu prowizji pośrednika ubezpieczeniowego w okresie nie krótszym niż 5 lat. 7. Przepisów ust. 5 i 6 nie stosuje się do umowy ubezpieczenia, w której gwarantowana wysokość świadczenia z tytułu śmierci ubezpieczonego z dowolnej przyczyny jest wyższa niż dziesięciokrotność rocznej składki należnej z tytułu tej umowy w każdym z pierwszych 5 lat ubezpieczenia. 7a. W okresie, w którym wartość aktywów netto ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego będącego funduszem zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, jest niższa niż 2 000 000 zł, zakład ubezpieczeń nie może pobierać z aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego kosztów tego funduszu, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5, 6, 8 i 9 tej ustawy. 8. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych wykazywanych w sprawozdaniach, o których mowa w ust. 4 pkt 3, a także formę i sposób sporządzania oraz termin i sposób publikowania tych sprawozdań, uwzględniając konieczność właściwego i pełnego poinformowania ubezpieczających, ubezpieczonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, o ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 24 Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

1. W umowie ubezpieczenia na życie, w której wysokość świadczenia jest ustalana w oparciu o określone indeksy lub inne wartości bazowe, o której mowa w dziale I w grupie 3 załącznika do ustawy, zakład ubezpieczeń informuje o: 1) aktywach, w które jest lub będzie inwestowana składka ubezpieczeniowa, oraz proporcji, w jakiej części składki inwestowane są lub będą w poszczególne aktywa; 2) indeksach lub innych wartościach bazowych, w oparciu o które jest ustalana wysokość świadczeń, w sposób pozwalający na ich identyfikację; 3) zasadach ustalania wartości świadczeń z umowy ubezpieczenia z tytułu śmierci ubezpieczonego i dożycia ubezpieczonego do końca okresu ochrony ubezpieczeniowej, a także zasadach ustalania wartości całkowitego i częściowego wykupu ubezpieczenia; 4) gwarantowanej wysokości świadczeń z umowy ubezpieczenia, jeżeli warunki umowy ubezpieczenia przewidują gwarantowaną wysokość świadczeń; 5) terminach, w których są ustalane wartości indeksów lub inne wartości bazowe stosowane do ustalania wartości świadczeń z umowy ubezpieczenia; 6) źródłach informacji o wartościach indeksów lub innych wartościach bazowych stosowanych do ustalania wartości świadczeń z umowy ubezpieczenia; 7) tytułach oraz wysokości opłat pobieranych przez zakład ubezpieczeń; 8) sposobie rozliczania się stron umowy ubezpieczenia, w przypadku gdy: a) ustalenie wartości świadczenia nie jest możliwe z powodu niemożliwości ustalenia w czasie trwania umowy ubezpieczenia wartości indeksu lub innej wartości bazowej, albo b) w ocenie zakładu ubezpieczeń w czasie trwania umowy ubezpieczenia istotnie została zmieniona metoda ustalania wartości indeksu lub innej wartości bazowej; 9) terminach i sposobie udostępniania informacji o wartościach indeksów lub innych wartościach bazowych, w oparciu o które jest ustalana wysokość świadczeń. 2. W przypadku umowy ubezpieczenia na życie, w której wysokość świadczenia jest ustalana w oparciu o określone indeksy lub inne wartości bazowe, zawieranej na cudzy rachunek, w szczególności ubezpieczenia grupowego, ubezpieczający przekazuje osobie zainteresowanej przed przystąpieniem do takiej umowy, na piśmie lub, jeżeli ubezpieczający wyrazi na to zgodę, na innym trwałym nośniku, informacje, o których mowa w ust. 1. 3. W umowie ubezpieczenia na życie, w której wysokość świadczenia jest ustalana w oparciu o określone indeksy lub inne wartości bazowe, zawartej na okres nie dłuższy niż 5 lat zakład ubezpieczeń w zakresie wynagrodzenia pośrednika ubezpieczeniowego kieruje się zasadą równomiernego rozłożenia w czasie wydatków z tytułu prowizji pośrednika ubezpieczeniowego w okresie ubezpieczenia określonym w umowie ubezpieczenia. 4. W umowie ubezpieczenia na życie, w której wysokość świadczenia jest ustalana w oparciu o określone indeksy lub inne wartości bazowe, zawartej na okres dłuższy niż 5 lat lub na czas nieokreślony zakład ubezpieczeń w zakresie wynagrodzenia pośrednika ubezpieczeniowego kieruje się zasadą równomiernego rozłożenia w czasie wydatków z tytułu prowizji pośrednika ubezpieczeniowego w okresie nie krótszym niż 5 lat.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.