Ubezpieczenia i odszkodowania
Odmowa wypłaty ubezpieczenia na życie po wypadku: alkohol i zatajenie choroby
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Pani A. K. stanęła przed wyzwaniem po odmowie wypłaty świadczenia z polisy na życie jej zmarłego męża. Ubezpieczyciel powołał się na stan nietrzeźwości oraz zatajenie informacji o stanie zdrowia. Artykuł przedstawia analizę prawną tej skomplikowanej sytuacji.
Szybka odpowiedź
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia z ubezpieczenia na życie, powołując się na prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu oraz zatajenie informacji o stanie zdrowia ubezpieczonego, co wymaga szczegółowej analizy pod kątem ważności klauzul OWU i zgromadzonych dowodów.
- Ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia z ubezpieczenia na życie.
- Powody odmowy to prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i zatajenie choroby serca.
- Rodzina kwestionuje prawidłowość pomiaru alkoholu oraz zrozumienie pytań w ankiecie medycznej.
- Kluczowe jest wykazanie braku związku przyczynowego między zarzutami a zgonem.
- Istotne jest również sprawdzenie obowiązków informacyjnych agenta ubezpieczeniowego.
- Strategia wymaga złożenia pozwu z wnioskami o powołanie biegłych i zabezpieczenie dowodów.
Jak wyglądała sprawa?
Pani A. K. wnioskuje o wypłatę świadczenia z tytułu ubezpieczenia na życie jej zmarłego męża, M. K., którego zgon nastąpił w wypadku komunikacyjnym.
Podstawa: 1
M. K. zawarł indywidualną polisę ubezpieczeniową na życie z ubezpieczycielem, określającą sumę ubezpieczenia na 200 000,00 zł. Pani A. K. została wskazana jako uposażona w razie jego śmierci. Niestety, M. K. zmarł 25 maja 2024 roku wskutek wypadku komunikacyjnego.
Po zgłoszeniu roszczenia przez Panią A. K., ubezpieczyciel wydał decyzję odmowną, którą podtrzymał również po rozpatrzeniu reklamacji. Odmowa wypłaty świadczenia opiera się na dwóch głównych przesłankach: prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości przez M. K. oraz zatajeniu przez niego istotnych informacji o stanie zdrowia w ankiecie medycznej.
Dlaczego ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia?
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia, powołując się na wyłączenia odpowiedzialności z Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące nietrzeźwości ubezpieczonego oraz zatajenia informacji o stanie zdrowia.
Podstawa: 1
W decyzji odmownej, ubezpieczyciel wskazał, że zgon M. K. był następstwem prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, co potwierdził wynik badania alkomatem (0,7‰). Zgodnie z §12 pkt 3 OWU, stan nietrzeźwości (definiowany w §1 pkt 8 OWU jako zawartość alkoholu we krwi równa lub wyższa 0,5‰) wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela.
Drugim powodem odmowy było rzekome zatajenie przez M. K. istotnych informacji o stanie zdrowia. Ubezpieczyciel twierdzi, że w ankiecie medycznej ubezpieczony nie ujawnił dolegliwości w klatce piersiowej z 2019 roku, co zgodnie z §4 pkt 2 oraz §19 OWU uprawnia ubezpieczyciela do odmowy wypłaty świadczenia z powodu zatajenia istotnych okoliczności mających wpływ na ocenę ryzyka.
Czy zarzut nietrzeźwości ubezpieczonego jest zasadny?
Zarzut nietrzeźwości formalnie spełnia kryteria OWU, jednak jego zasadność można kwestionować poprzez podważenie dowodów pomiaru alkoholu oraz związku przyczynowego ze zgonem.
Podstawa: 1
W protokole policji z miejsca zdarzenia odnotowano wynik badania alkomatem na poziomie 0,7‰, co formalnie przekracza próg 0,5‰ alkoholu we krwi, uznawany przez OWU za stan nietrzeźwości. Pani A. K. sugeruje jednak, że w pomiarze mógł wystąpić błąd metryczny, wskazując na możliwość, że prawidłowy wynik wynosił 0,07‰.
Kluczowe dla podważenia tego zarzutu będzie nie tylko kwestionowanie samego pomiaru, ale również wykazanie, że nawet jeśli M. K. był w stanie nietrzeźwości, nie istniał bezpośredni związek przyczynowy między tym stanem a wypadkiem komunikacyjnym, który doprowadził do jego zgonu. W tym celu konieczne będzie powołanie biegłych toksykologa i specjalisty ds. metrologii urządzeń pomiarowych.
Jak ocenić zarzut zatajenia informacji o stanie zdrowia?
Zarzut zatajenia informacji o stanie zdrowia wymaga oceny, czy zatajone informacje były istotne dla oceny ryzyka, czy istniał ich związek przyczynowy ze zgonem oraz czy agent ubezpieczeniowy prawidłowo dopełnił swoich obowiązków informacyjnych.
Podstawa: 1
Ubezpieczyciel zarzuca M. K. zatajenie epizodów bólu w klatce piersiowej z 2019 roku oraz obecność "blizn po przebytym incydencie niedokrwiennym" serca, stwierdzonych w autopsji. Pani A. K. twierdzi, że jej mąż mógł błędnie zrozumieć pytanie w ankiecie medycznej, myląc dolegliwości z bólem mięśniowym, a agent ubezpieczeniowy nie wyjaśnił mu w pełni konsekwencji udzielanych odpowiedzi.
W sporze sądowym należy wykazać, że zatajone informacje nie były istotne dla oceny ryzyka ubezpieczeniowego lub że zatajenie nie nastąpiło z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa M. K. Co więcej, zgon nastąpił wskutek wypadku komunikacyjnego, co osłabia argument ubezpieczyciela o związku przyczynowym między stanem zdrowia a śmiercią. Weryfikacja obowiązków informacyjnych agenta jest w tym kontekście niezwykle istotna.
Jakie są terminy dochodzenia roszczeń?
Roszczenie o wypłatę świadczenia z umowy ubezpieczenia przedawnia się z upływem trzech lat od dnia jego wymagalności, a dotychczasowe działania w sprawie nie spowodowały jego przedawnienia.
Podstawa: 1
Zgon M. K. nastąpił 25 maja 2024 roku, a Pani A. K. złożyła wniosek o wypłatę świadczenia 1 czerwca 2024 roku. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty decyzją z 2 lipca 2024 roku, a na reklamację odpowiedział 12 sierpnia 2024 roku. Bieg terminu przedawnienia roszczenia rozpoczyna się zazwyczaj od dnia, w którym uposażony dowiedział się o odmowie wypłaty świadczenia, czyli od daty ostatecznej odpowiedzi na reklamację.
Wniesienie wezwania przedsądowego, a następnie pozwu, skutecznie przerwie bieg terminu przedawnienia. Biorąc pod uwagę daty zdarzeń, roszczenie Pani A. K. nie uległo jeszcze przedawnieniu.
Jakie dowody są kluczowe w postępowaniu sądowym?
W postępowaniu sądowym kluczowe będzie zgromadzenie i przedstawienie dowodów w postaci dokumentacji medycznej, protokołów policyjnych, zeznań świadków oraz opinii biegłych z zakresu toksykologii, metrologii i kardiologii.
Podstawa: 1, 2
W celu podważenia zarzutu nietrzeźwości konieczne jest powołanie biegłego toksykologa, który oceni prawidłowość badania stężenia alkoholu i jego związek przyczynowy z wypadkiem. Dodatkowo, specjalista ds. metrologii urządzeń pomiarowych zweryfikuje sprawność alkomatu i ewentualne błędy pomiarowe, takie jak sugerowany błąd metryczny 0,07‰ zamiast 0,7‰.
W kontekście zarzutu zatajenia informacji o stanie zdrowia, niezbędne będą kopie ankiety medycznej, dokumentacji medycznej M. K. sprzed zawarcia umowy oraz zeznania Pani A. K. i agenta ubezpieczeniowego. Biegły kardiolog oceni istotność "blizn po przebytym incydencie niedokrwiennym" serca oraz ich potencjalny związek przyczynowy ze zgonem w wypadku komunikacyjnym.
Jakie roszczenia można dochodzić i jak je obliczyć?
Głównym roszczeniem jest suma ubezpieczenia w wysokości 200 000,00 zł, do której należy doliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie, liczone od dnia wymagalności świadczenia.
Podstawa: 1, 2
Pani A. K. może dochodzić wypłaty pełnej sumy ubezpieczenia w kwocie 200 000,00 zł. Oprócz kwoty głównej, przysługują jej odsetki ustawowe za opóźnienie, które zgodnie z żądaniem klientki, powinny być naliczane od dnia 1 czerwca 2024 roku, tj. od dnia zgłoszenia wniosku o wypłatę świadczenia.
Odsetki naliczane są za każdy dzień opóźnienia do dnia zapłaty. Ich wysokość jest zmienna i ustalana na podstawie przepisów prawa. Przykładowo, jeśli pozew zostanie wniesiony 31 grudnia 2024 roku, okres opóźnienia wyniesie 214 dni, a odsetki za ten okres, przy założeniu rocznej stopy procentowej, zostaną dodane do głównej kwoty roszczenia.
Jakie są ryzyka i szanse w sporze z ubezpieczycielem?
Szansę na wygraną zwiększa brak bezpośredniego związku przyczynowego zatajonej choroby ze zgonem i możliwość podważenia dowodów nietrzeźwości, choć ryzyko stanowi formalne przekroczenie progu alkoholu w krwi.
Podstawa: 1
Mocne strony sprawy to brak bezpośredniego związku przyczynowego między zatajoną chorobą serca a zgonem, który nastąpił w wypadku komunikacyjnym, oraz możliwość podważenia prawidłowości pomiaru alkoholu (sugerowany błąd metryczny). Dodatkowo, argumentacja o niedopełnieniu obowiązków informacyjnych przez agenta ubezpieczeniowego wzmacnia pozycję klientki jako konsumenta, chronionego przez prawo. Ciężar dowodu w zakresie zarzutów spoczywa na ubezpieczycielu.
Ryzyka obejmują formalne przekroczenie progu nietrzeźwości (0,7‰ w protokole policji) oraz stwierdzone w autopsji "blizny po przebytym incydencie niedokrwiennym", które ubezpieczyciel może wykorzystać. Udowodnienie błędu metrycznego lub niedopełnienia obowiązków informacyjnych przez agenta może być trudne bez solidnych dowodów. Strategia powinna obejmować negocjacje, postępowanie przed Rzecznikiem Finansowym, a w ostateczności postępowanie sądowe z wnioskami o powołanie biegłych i zabezpieczenie roszczenia.
Najczęstsze pytania
Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty świadczenia, jeśli ubezpieczony prowadził pojazd pod wpływem alkoholu?
Tak, Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU) często zawierają klauzule wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela, jeśli zgon nastąpił w następstwie prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Kluczowe jest jednak sprawdzenie, czy faktycznie istniał bezpośredni związek przyczynowy między stanem nietrzeźwości a wypadkiem, oraz czy dowody na nietrzeźwość są wiarygodne.
Co zrobić, jeśli ubezpieczyciel zarzuca zatajenie informacji o stanie zdrowia?
Należy dokładnie przeanalizować ankietę medyczną i dokumentację zdrowotną, aby ocenić, czy zatajone informacje były istotne dla oceny ryzyka oraz czy istniał związek przyczynowy między zatajoną chorobą a zgonem. Ważne jest również, aby sprawdzić, czy agent ubezpieczeniowy w pełni dopełnił swoich obowiązków informacyjnych przy zawieraniu umowy, wyjaśniając znaczenie pytań w ankiecie.
Jakie kroki podjąć po otrzymaniu odmownej decyzji ubezpieczyciela?
Po otrzymaniu odmownej decyzji warto złożyć reklamację do ubezpieczyciela, a następnie, w razie jej podtrzymania, rozważyć złożenie skargi do Rzecznika Finansowego lub bezpośrednie dochodzenie roszczeń na drodze sądowej. Istotne jest gromadzenie wszelkich dowodów i ewentualne powołanie biegłych.
Czy odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczenia są naliczane automatycznie?
Odsetki ustawowe za opóźnienie przysługują uposażonemu w przypadku, gdy ubezpieczyciel nie wypłaci świadczenia w terminie. Są one naliczane od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli zazwyczaj od dnia, w którym ubezpieczyciel powinien był wypłacić świadczenie, ale tego nie zrobił, najczęściej po upływie terminu na rozpatrzenie roszczenia i po bezskutecznej reklamacji.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 202 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 18 KB
- Sprawa 202 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 24 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- Kodeks cywilny: art. 353¹
- Kodeks cywilny: art. 385
- Kodeks cywilny: art. 386
- Kodeks cywilny: art. 387
- Kodeks cywilny: art. 819 § 1
- Kodeks postępowania cywilnego: art. 187 § 2 pkt 4
- Kodeks postępowania cywilnego: art. 730 § 1
- Kodeks postępowania cywilnego: art. 730¹ § 1
- Kodeks postępowania cywilnego: art. 736 § 3
Brzmienie: Art. 353¹ Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Brzmienie: Art. 385 Kodeks cywilny
§ 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. § 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Brzmienie: Art. 387 Kodeks cywilny
§ 1. Umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna. § 2. Strona, która w chwili zawarcia umowy wiedziała o niemożliwości świadczenia, a drugiej strony z błędu nie wyprowadziła, obowiązana jest do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o niemożliwości świadczenia.
Brzmienie: Art. 819 Kodeks cywilny
§ 1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. § 2. (uchylony) § 3. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. § 4. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.
Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.
Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.
Brzmienie: Art. 730¹ Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. § 1[1]. W sprawach wymienionych w art. 479[89] sąd w ramach oceny, czy uprawdopodobniono roszczenie, bierze pod uwagę prawdopodobieństwo unieważnienia prawa wyłącznego w innym toczącym się postępowaniu. Okoliczność tę ustala się w oparciu o informacje pochodzące od stron, chyba że jest ona znana sądowi z urzędu. § 2. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. § 2[1]. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uważa się za uprawdopodobniony, gdy żądającym zabezpieczenia jest powód dochodzący należności zapłaty z tytułu transakcji handlowej w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w przypadku gdy wartość tej transakcji nie przekracza siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych, a dochodzona należność nie została uregulowana i od dnia upływu terminu jej płatności upłynęły co najmniej trzy miesiące § 3. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.
Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.