Ubezpieczenia i odszkodowania

Odmowa ubezpieczenia turystycznego: sporty ryzyka a trekking

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

A. K. doznała urazu kolana podczas wycieczki w Alpach, mając wykupione ubezpieczenie turystyczne na "trekking niespecjalistyczny". Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, twierdząc, że uprawiała sport wysokiego ryzyka i zataiła informacje. Niniejszy artykuł analizuje zasadność tej odmowy i przedstawia możliwe ścieżki dochodzenia roszczeń.

Szybka odpowiedź

Ubezpieczyciel odmawia wypłaty świadczenia za uraz podczas wycieczki, powołując się na uprawianie sportu wysokiego ryzyka i zatajenie informacji, jednak niedookreśloność klauzul w OWU i obowiązek informacyjny ubezpieczyciela mogą uzasadniać roszczenie klientki.

  • Klientka doznała urazu kolana w Alpach, miała ubezpieczenie na "trekking niespecjalistyczny".
  • Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania w kwocie 18 420,00 PLN, zarzucając uprawianie sportów wysokiego ryzyka (§3.2 OWU) oraz zatajenie istotnych informacji (§2.1 OWU).
  • Klientka kwestionuje odmowę, twierdząc, że uprawiała trekking niespecjalistyczny, nie zataiła informacji, a klauzula wyłączenia jest niedookreślona.
  • Niejednoznaczność klauzul w umowach konsumenckich jest interpretowana na korzyść konsumenta (art. 385 § 2 Kodeksu cywilnego).
  • Na ubezpieczycielu spoczywa ciężar udowodnienia, że aktywność była sportem wysokiego ryzyka i że doszło do zatajenia.
  • Zaleca się wezwanie przedsądowe, skargę do Rzecznika Finansowego oraz ewentualnie pozew sądowy z wnioskiem o opinię biegłego.

Jak wyglądała sprawa?

Klientka A. K. doznała urazu kolana w Alpach francuskich, a jej ubezpieczyciel odmówił pokrycia kosztów transportu medycznego w wysokości 18 420,00 PLN, argumentując, że uprawiała sport wysokiego ryzyka i zataiła istotne informacje.

W czerwcu 2025 roku, podczas wycieczki w Alpach francuskich, 39-letnia A. K. doznała urazu kolana, który uniemożliwił jej kontynuowanie podróży i wymagał transportu medycznego do Polski. Na dzień 15.06.2025 r. pomoc medyczna i transport do Warszawy zostały zorganizowane, a ich koszt wyniósł 18 420,00 PLN.

A. K. posiadała umowę ubezpieczenia turystycznego, zawartą telefonicznie, z okresem ochrony od 10.06.2025 r. do 24.06.2025 r. W formularzu zgłoszeniowym wskazała "trekking niespecjalistyczny" jako planowaną aktywność, opisując ją jako "piesze wycieczki po oznakowanych szlakach w Pirenejach i Alpach; bez użycia asekuracji sprzętowej; trasy turystyczne".

Ubezpieczyciel T.U. "A-S" S.A. dwukrotnie odmówił wypłaty świadczenia (decyzja z 01.07.2025 r. i utrzymanie decyzji z 05.08.2025 r.) powołując się na §3.2 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU), który wyłącza odpowiedzialność za szkody powstałe podczas uprawiania sportów wysokiego ryzyka (w tym alpinizmu), oraz na §2.1 OWU, zarzucając klientce zatajenie istotnych okoliczności w formularzu zgłoszeniowym. Klientka zgłosiła sprawę do kancelarii 25.08.2025 r., kwestionując zasadność odmowy.

  • 05.06.2025 r.: Zawarcie umowy ubezpieczenia turystycznego na 15 dni.
  • 15.06.2025 r.: Uraz kolana A. K. w Alpach, konieczność transportu medycznego (18 420,00 PLN).
  • 01.07.2025 r.: Ubezpieczyciel wydaje pierwszą decyzję odmowną.
  • 05.08.2025 r.: Ubezpieczyciel utrzymuje decyzję odmowną po reklamacji.
  • 25.08.2025 r.: A. K. zgłasza sprawę do kancelarii.

Czy klauzula "sportów wysokiego ryzyka" jest jasno określona?

Klauzula wyłączająca odpowiedzialność za sporty wysokiego ryzyka, w tym alpinizm, może być uznana za niedookreśloną, co w umowach konsumenckich powinno skutkować interpretacją na korzyść ubezpieczonego.

Ubezpieczyciel powołuje się na §3.2 OWU, który wyłącza odpowiedzialność za szkody powstałe podczas uprawiania sportów wysokiego ryzyka, w szczególności alpinizmu, wspinaczki wysokogórskiej z użyciem sprzętu asekuracyjnego, skialpinizmu, heliskiingu oraz innych aktywności wymagających umiejętności specjalistycznych. A. K. twierdzi, że jej aktywność mieściła się w deklarowanym "trekkingu niespecjalistycznym", który jest zdefiniowany w §7 OWU jako wędrówka po oznakowanych szlakach turystycznych, bez konieczności użycia sprzętu asekuracyjnego.

W przypadku umów konsumenckich, niejasne lub niedookreślone postanowienia umowne, w tym dotyczące wyłączeń odpowiedzialności, są interpretowane na korzyść konsumenta (zasada in dubio pro consumere). Zgodnie z art. 385 § 2 Kodeksu cywilnego, nieuzgodnione indywidualnie postanowienia wzorca umowy, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, nie wiążą go. Nawet bez uznania klauzuli za abuzywną, zasady wykładni oświadczeń woli (art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego) nakazują tłumaczyć je z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów, co w relacjach z konsumentem oznacza ochronę jego interesów.

Ubezpieczyciel ma obowiązek udzielić ubezpieczającemu wszelkich informacji o umowie, zwłaszcza jeśli zawiera ona wyłączenia odpowiedzialności, które powinny być sformułowane jasno i zrozumiale. Jeśli OWU nie definiuje precyzyjnie "alpinizmu" czy "wspinaczki wysokogórskiej" w sposób zrozumiały dla przeciętnego konsumenta, istnieje uzasadniona podstawa, by twierdzić, że A. K. miała prawo interpretować zakres swojego ubezpieczenia szerzej, a wyłączenie odpowiedzialności było dla niej niezrozumiałe. Ciężar udowodnienia, że klientka faktycznie uprawiała sport wyłączony z zakresu ubezpieczenia i że była świadoma tego wyłączenia oraz jego zakresu, spoczywa na Ubezpieczycielu.

Czy doszło do zatajenia istotnych informacji przez klientkę?

Ubezpieczyciel zarzuca klientce zatajenie istotnych informacji, jednak to na nim spoczywa ciężar dowodu, że deklaracja "trekkingu niespecjalistycznego" była niezgodna z rzeczywistym charakterem aktywności i że doszło do umyślnego zatajenia.

Ubezpieczyciel zarzuca A. K. zatajenie istotnych okoliczności, powołując się na §2.1 OWU oraz §5 pkt 2 OWU, które nakładają na ubezpieczającego obowiązek wskazania charakteru planowanej podróży i aktywności sportowych. W formularzu zgłoszeniowym klientka wybrała opcję "trekking niespecjalistyczny" i opisała "piesze wycieczki po oznakowanych szlakach w Pirenejach i Alpach; bez użycia asekuracji sprzętowej; trasy turystyczne".

Zgodnie z art. 815 § 1 Kodeksu cywilnego, ubezpieczający ma obowiązek podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał. Jeżeli ubezpieczający zataił istotne okoliczności, ubezpieczyciel może odstąpić od umowy w terminie trzech lat. Kluczowe będzie udowodnienie, że zakres deklarowanej aktywności był zgodny z faktycznie wykonywaną lub że klientka nie miała świadomości, iż jej aktywność wykracza poza definicję "trekkingu niespecjalistycznego".

Zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że to Ubezpieczyciel musi udowodnić, że A. K. zataiła istotne okoliczności lub że jej aktywność faktycznie była sportem wysokiego ryzyka. Musi on również wykazać, że zatajenie to było istotne i miało wpływ na zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Jakie są terminy dochodzenia roszczenia?

Roszczenie z umowy ubezpieczenia przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne, a złożenie reklamacji do ubezpieczyciela przerwało bieg tego terminu.

Zgodnie z art. 819 § 1 Kodeksu cywilnego, roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W przypadku A. K., zdarzenie ubezpieczeniowe miało miejsce 15.06.2025 r.

Roszczenie klientki stało się wymagalne najpóźniej z datą doręczenia ostatecznej odmowy wypłaty świadczenia po rozpatrzeniu reklamacji, czyli po 05.08.2025 r. Warto również argumentować, że roszczenie stało się wymagalne wcześniej, np. po upływie 30 dni od zgłoszenia szkody.

Złożenie reklamacji przez A. K. w dniu 10.07.2025 r. do Ubezpieczyciela przerwało bieg przedawnienia. W chwili obecnej termin przedawnienia nie upłynął, co daje klientce czas na dochodzenie swoich roszczeń.

Jakie dowody są kluczowe w tej sprawie?

Kluczowe dowody to dane GPS trasy, zdjęcia, nagrania wideo z miejsca zdarzenia, korespondencja z biurem podróży oraz opinia biegłego z zakresu turystyki górskiej, które pozwolą ustalić rzeczywisty charakter aktywności klientki.

Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe będzie udowodnienie rzeczywistego charakteru aktywności górskiej A. K. Dotychczasowe dowody to: raport medyczny, faktura za transport, oświadczenie przewodnika oraz zdjęcia z miejsca wypadku. Ubezpieczyciel kwestionuje oświadczenie przewodnika jako tendencyjne, a zdjęcia jako niewystarczająco jednoznaczne.

Ważne jest zebranie dodatkowych dowodów, takich jak dane GPS trasy, korespondencja e-mailowa z biurem podróży dotycząca charakteru wycieczki i tras, a także wszelkie inne dostępne zdjęcia i nagrania wideo z podróży. Zgodnie z art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego, strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.

Niezbędny może okazać się wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu turystyki górskiej lub instruktora wysokogórskiego. Biegły oceni, czy charakter aktywności A. K. odpowiadał "trekkingowi niespecjalistycznemu" czy też kwalifikował się jako "alpinizm" lub "wspinaczka wysokogórska" w rozumieniu przeciętnego turysty, co jest kluczowe dla obalenia twierdzeń Ubezpieczyciela.

Jak wyliczyć roszczenie i odsetki?

Roszczenie główne wynosi 18 420,00 PLN, do którego należy doliczyć ustawowe odsetki za opóźnienie od dnia 16 czerwca 2025 r. do dnia zapłaty, oraz zwrot kosztów procesu.

Główne żądanie A. K. to zwrot kosztów transportu medycznego w kwocie 18 420,00 PLN. Oprócz tego, klientka domaga się odsetek ustawowych za opóźnienie, naliczanych od tej kwoty.

Podstawą prawną naliczania odsetek jest art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, jeśli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. W sprawie A. K. odsetki te powinny być naliczane od dnia 16.06.2025 r. do dnia zapłaty.

Dodatkowo, w przypadku skierowania sprawy na drogę sądową, A. K. będzie mogła domagać się zwrotu kosztów procesu, które obejmują opłatę sądową od pozwu (5% wartości przedmiotu sporu), koszty zastępstwa procesowego (według stawek minimalnych) oraz koszty związane z ewentualnym powołaniem biegłego sądowego.

Jaka strategia działania jest rekomendowana?

Rekomendowana strategia obejmuje wezwanie przedsądowe, złożenie skargi do Rzecznika Finansowego lub skorzystanie z ADR, a w razie braku porozumienia – wniesienie pozwu do sądu wraz z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia i dowodów.

Pierwszym krokiem jest wysłanie formalnego wezwania przedsądowego do Ubezpieczyciela, przedstawiającego stanowisko klientki, podważającego argumenty odmowne i wskazującego konsekwencje braku zapłaty. Równolegle lub po bezskutecznym wezwaniu, warto rozważyć złożenie skargi do Rzecznika Finansowego lub skorzystanie z alternatywnych metod rozwiązywania sporów (ADR), które często prowadzą do ugody w szybszy i mniej kosztowny sposób.

W przypadku braku pozytywnego rozwiązania na etapie przedsądowym, konieczne będzie wniesienie pozwu do właściwego sądu rejonowego. Pozew powinien szczegółowo uzasadniać roszczenie, załączać wszystkie posiadane dowody oraz zawierać wnioski o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków i opinii biegłego z zakresu turystyki górskiej.

Warto również rozważyć złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia w trybie art. 730 Kodeksu postępowania cywilnego. Skutecznym zabezpieczeniem w sprawach o zapłatę może być zajęcie wierzytelności przysługujących Ubezpieczycielowi od jego dłużników. Dodatkowo, niezbędne jest jak najszybsze zabezpieczenie dowodów, takich jak dane GPS trasy, korespondencja z biurem podróży, zdjęcia i nagrania wideo.

Najczęstsze pytania

Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania, jeśli moja aktywność nie jest precyzyjnie zdefiniowana w OWU?

W umowach konsumenckich, niejasne lub niedookreślone klauzule, zwłaszcza dotyczące wyłączeń odpowiedzialności, są interpretowane na korzyść konsumenta (zasada in dubio pro consumere). Jeśli Ubezpieczyciel nie zdefiniował precyzyjnie pojęć, mógł naruszyć swój obowiązek informacyjny.

Jaki jest termin przedawnienia roszczenia z umowy ubezpieczenia turystycznego?

Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Złożenie reklamacji do ubezpieczyciela przerywa bieg tego terminu.

Jakie dowody są najważniejsze, gdy ubezpieczyciel zarzuca uprawianie sportu wysokiego ryzyka?

Kluczowe są dowody potwierdzające faktyczny charakter aktywności, takie jak dane GPS przebytej trasy, zdjęcia i nagrania wideo z miejsca zdarzenia, korespondencja z organizatorem wyjazdu oraz opinia biegłego z zakresu turystyki górskiej, który oceni stopień trudności trasy i rodzaj aktywności.

Czy muszę udowodnić, że nie zataiłem informacji przy zawieraniu umowy?

Zgodnie z Kodeksem cywilnym, to na ubezpieczycielu spoczywa ciężar udowodnienia, że ubezpieczający zataił istotne okoliczności i że miało to wpływ na zakres jego odpowiedzialności. Ważne jest jednak posiadanie dowodów na zgodność deklaracji z rzeczywistością.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 65 Kodeks cywilny

§ 1. Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. § 2. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 385 Kodeks cywilny

§ 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. § 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 805 Kodeks cywilny

§ 1. Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. § 2. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie: 1) przy ubezpieczeniu majątkowym – określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku; 2) przy ubezpieczeniu osobowym – umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej. § 3. Do renty z umowy ubezpieczenia nie stosuje się przepisów kodeksu niniejszego o rencie. § 4. Przepisy art. 3851–3853 stosuje się odpowiednio, jeżeli ubezpieczającym jest osoba fizyczna zawierająca umowę związaną bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 815 Kodeks cywilny

§ 1. Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Jeżeli ubezpieczający zawiera umowę przez przedstawiciela, obowiązek ten ciąży również na przedstawicielu i obejmuje ponadto okoliczności jemu znane. W razie zawarcia przez ubezpieczyciela umowy ubezpieczenia mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne. § 2. Jeżeli w umowie ubezpieczenia zastrzeżono, że w czasie jej trwania należy zgłaszać zmiany okoliczności wymienionych w paragrafie poprzedzającym, ubezpieczający obowiązany jest zawiadamiać o tych zmianach ubezpieczyciela niezwłocznie po otrzymaniu o nich wiadomości. Przepisu tego nie stosuje się do ubezpieczeń na życie. § 21. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiązki określone w paragrafach poprzedzających spoczywają zarówno na ubezpieczającym, jak i na ubezpieczonym, chyba że ubezpieczony nie wiedział o zawarciu umowy na jego rachunek. § 3. Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem paragrafów poprzedzających nie zostały podane do jego wiadomości. Jeżeli do naruszenia paragrafów poprzedzających doszło z winy umyślnej, w razie wątpliwości przyjmuje się, że wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 819 Kodeks cywilny

§ 1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. § 2. (uchylony) § 3. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. § 4. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.