Ubezpieczenia i odszkodowania

Odmowa wypłaty ubezpieczenia na życie: Co robić, gdy ubezpieczyciel odmawia?

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Gdy ubezpieczyciel odmawia wypłaty świadczenia z polisy na życie, często powołuje się na zatajenie informacji lub okoliczności wyłączające odpowiedzialność. Czy zawsze ma rację? Przeanalizujmy przypadek odmowy wypłaty świadczeń po tragicznym wypadku drogowym.

  • Jakie kroki podjąć, gdy ubezpieczyciel na życie odmawia wypłaty?
  • Czy alkohol w organizmie poszkodowanego zawsze wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela?
  • Jakie dowody są kluczowe w sporze z ubezpieczycielem o wypłatę świadczenia?

Szybka odpowiedź

W przypadku odmowy wypłaty świadczenia z ubezpieczenia na życie lub NNW należy dokładnie przeanalizować postanowienia polisy oraz uzasadnienie ubezpieczyciela, a następnie kwestionować jego stanowisko, zwłaszcza gdy brak jest związku przyczynowego między podnoszonymi okolicznościami a zdarzeniem ubezpieczeniowym. Równolegle można dochodzić odszkodowania od sprawcy wypadku i jego ubezpieczyciela OC.

  • Ubezpieczyciel na życie może odmówić wypłaty świadczenia, powołując się na zatajenie informacji o stanie zdrowia.
  • Kluczowe jest wykazanie braku związku przyczynowego między zatajonymi informacjami, stanem po użyciu alkoholu czy wykonywaną pracą a przyczyną śmierci.
  • Oprócz roszczeń z polisy na życie, można dochodzić zadośćuczynienia i odszkodowania od sprawcy wypadku i jego ubezpieczyciela OC.
  • Zawsze należy dokładnie sprawdzić treść polisy oraz argumentację ubezpieczyciela.
  • W sporze z ubezpieczycielem pomocne są opinie biegłych, np. z zakresu medycyny czy rekonstrukcji wypadków.

Jak wyglądała sprawa?

Klientka, A. M. K., dochodzi wypłaty świadczenia z polisy na życie i NNW po śmierci męża, J. T. K., który zginął w wypadku drogowym.

J. T. K. był objęty polisą na życie i następstwa nieszczęśliwych wypadków (NNW) zawartą z ubezpieczycielem na życie. Polisa przewidywała wypłatę 200 000 PLN w razie śmierci oraz dodatkowe 100 000 PLN w razie śmierci wskutek NNW, a także zwrot kosztów pogrzebu do 15 000 PLN.

Do zdarzenia doszło 15 czerwca 2025 roku, gdy J. T. K. został potrącony przez pojazd prowadzony przez M. N., co skutkowało jego śmiercią.

A. M. K. zgłosiła roszczenie do ubezpieczyciela na życie o wypłatę łącznej kwoty 309 450 PLN (sumy ubezpieczenia i zwrot kosztów pogrzebu w wysokości 9 450 PLN). Ubezpieczyciel na życie odmówił wypłaty.

Dlaczego ubezpieczyciel na życie odmówił wypłaty świadczenia?

Ubezpieczyciel na życie odmówił wypłaty, powołując się na zatajenie informacji o stanie zdrowia, obecność alkoholu w organizmie zmarłego oraz wykonywanie niezgłoszonej działalności zawodowej.

W uzasadnieniu decyzji odmownej, ubezpieczyciel na życie wskazał, że przy zawieraniu umowy J. T. K. złożył nieprawdziwe oświadczenia dotyczące stanu zdrowia, zatajając leczenie na nadciśnienie tętnicze i wcześniejszą hospitalizację. Postępowanie to uzasadnił naruszeniem paragrafu 9 polisy.

Ponadto, ubezpieczyciel na życie powołał się na paragraf 12 polisy, wskazując, że w chwili wypadku J. T. K. znajdował się pod wpływem alkoholu (0,62‰ w wydychanym powietrzu) oraz wykonywał niezgłoszoną działalność zawodową jako kurier, co stanowiło podstawę do wyłączenia odpowiedzialności.

A. M. K. kwestionuje te argumenty, wskazując na brak wiedzy męża o wadze objawów oraz brak związku przyczynowego między podnoszonymi przez ubezpieczyciela okolicznościami a śmiercią J. T. K.

Czy zatajenie informacji o zdrowiu i alkohol zawsze wyłączają odpowiedzialność ubezpieczyciela?

Nie zawsze, kluczowe jest ustalenie, czy zatajone informacje lub stan po użyciu alkoholu miały bezpośredni wpływ na zaistnienie zdarzenia ubezpieczeniowego.

W kwestii zatajenia informacji o stanie zdrowia (nadciśnienie, hospitalizacja), ubezpieczyciel musi wykazać, że te okoliczności były istotne dla oceny ryzyka oraz miały związek przyczynowy ze zdarzeniem. W przypadku śmierci wskutek potrącenia przez pojazd, związek przyczynowy między nadciśnieniem a wypadkiem jest wątpliwy i wymaga szczegółowej analizy.

Odnośnie obecności alkoholu (0,62‰), samo stwierdzenie jego obecności nie wystarcza do automatycznego wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela. Należy zbadać, czy stan nietrzeźwości J. T. K. faktycznie przyczynił się do zdarzenia, czy też był on wyłącznie ofiarą czynu niedozwolonego sprawcy, M. N.

Podobnie z wykonywaniem niezgłoszonej działalności zawodowej – ubezpieczyciel musi udowodnić, że rodzaj tej działalności znacząco zwiększał ryzyko i miał wpływ na zdarzenie.

Jakie roszczenia przysługują poszkodowanym po śmierci bliskiego?

Po śmierci bliskiej osoby poszkodowani mogą dochodzić zarówno świadczeń z polisy na życie zmarłego, jak i zadośćuczynienia oraz odszkodowania od sprawcy wypadku i jego ubezpieczyciela OC.

Wobec ubezpieczyciela na życie, A. M. K. ma prawo do sumy ubezpieczenia z tytułu śmierci (200 000 PLN) i dodatkowego świadczenia za śmierć wskutek NNW (100 000 PLN), a także zwrotu udokumentowanych kosztów pogrzebu (9 450 PLN). Łączne roszczenie wynosi 309 450 PLN.

Niezależnie od roszczeń z polisy na życie, A. M. K. może dochodzić zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (ból, cierpienie, utrata więzi rodzinnych) oraz odszkodowania od sprawcy M. N. i jego ubezpieczyciela OC sprawcy.

Odszkodowanie może obejmować zwrot ewentualnych pozostałych kosztów pogrzebu oraz utratę przyszłego wsparcia materialnego (renta), jeśli zmarły był żywicielem rodziny.

Jakie dowody są kluczowe w procesie dochodzenia roszczeń?

W procesie dochodzenia roszczeń kluczowe jest zgromadzenie dokumentacji medycznej, protokołów policyjnych, faktur za pogrzeb oraz pozyskanie opinii biegłych sądowych.

W celu podważenia argumentów ubezpieczyciela na życie dotyczących stanu zdrowia, niezbędna będzie szczegółowa dokumentacja medyczna J. T. K. oraz opinia biegłego lekarza (np. kardiologa), która oceni wpływ zatajonych schorzeń na zdarzenie.

Dla zakwestionowania związku przyczynowego między alkoholem a wypadkiem, kluczowa okaże się opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków. Biegły ustali, czy stężenie 0,62‰ alkoholu miało wpływ na zdarzenie, czy też było ono wyłączną winą kierującego pojazdem.

W odniesieniu do roszczeń od ubezpieczyciela OC sprawcy, konieczne będą dokumenty potwierdzające zarobki zmarłego (do wyliczenia utraconego wsparcia materialnego), faktury za pogrzeb oraz dowody na rozmiar krzywdy i siłę więzi rodzinnych (np. zeznania świadków).

Jakie kroki należy podjąć w celu dochodzenia roszczeń?

Należy równolegle prowadzić postępowanie przedsądowe oraz przygotować się do postępowania sądowego zarówno przeciwko ubezpieczycielowi na życie, jak i ubezpieczycielowi OC sprawcy.

W pierwszej kolejności zaleca się wysłanie formalnego wezwania przedsądowego do ubezpieczyciela na życie, przedstawiając szczegółowe uzasadnienie bezzasadności odmowy i wskazując brak związku przyczynowego. Należy wyznaczyć krótki termin na wypłatę świadczenia i zagrozić skierowaniem sprawy na drogę sądową z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia.

W przypadku braku pozytywnej odpowiedzi, konieczne jest złożenie pozwu o zapłatę świadczeń z polisy na życie, wraz z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia.

Równolegle należy skierować wezwanie do zapłaty (lub pozew) do ubezpieczyciela OC sprawcy o wypłatę zadośćuczynienia i odszkodowania, gromadząc wcześniej wszystkie niezbędne dowody.

Czy świadczenia z ubezpieczenia na życie podlegają opodatkowaniu?

Świadczenia z ubezpieczeń osobowych i majątkowych co do zasady są zwolnione z podatku od spadków i darowizn, ale szczegóły zależą od obowiązujących przepisów.

Zgodnie z ogólnymi zasadami polskiego prawa podatkowego, kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń na życie zazwyczaj nie podlegają podatkowi od spadków i darowizn, ani podatkowi dochodowemu. Wynika to z faktu, że są one świadczeniem z umowy ubezpieczenia, a nie częścią spadku.

Należy jednak zawsze zweryfikować aktualne przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, aby upewnić się co do ewentualnych wyjątków lub zmian.

Otrzymane świadczenia, w tym sumy ubezpieczenia i zwrot kosztów pogrzebu, są zazwyczaj traktowane jako bezpośrednie świadczenie na rzecz uposażonego lub spadkobierców, nie jako składnik masy spadkowej podlegającej dziedziczeniu w rozumieniu prawa spadkowego.

Najczęstsze pytania

Co to jest przyczynienie się poszkodowanego do wypadku?

Przyczynienie się poszkodowanego do wypadku oznacza, że jego działanie lub zaniechanie miało wpływ na powstanie lub rozmiar szkody, co może skutkować zmniejszeniem należnego mu odszkodowania lub zadośćuczynienia.

Czy można jednocześnie dochodzić roszczeń z polisy na życie i od ubezpieczyciela OC sprawcy?

Tak, są to odrębne podstawy odpowiedzialności – umowna w przypadku polisy na życie i deliktowa w przypadku OC sprawcy – i roszczenia mogą być dochodzone równolegle.

Jakie znaczenie ma opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków?

Opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków jest kluczowa dla ustalenia dynamiki zdarzenia, przyczyn wypadku, roli poszczególnych uczestników oraz ewentualnego związku przyczynowego między konkretnymi okolicznościami (np. stanem nietrzeźwości) a zaistnieniem szkody.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 387 Kodeks cywilny

§ 1. Umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna. § 2. Strona, która w chwili zawarcia umowy wiedziała o niemożliwości świadczenia, a drugiej strony z błędu nie wyprowadziła, obowiązana jest do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o niemożliwości świadczenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 442¹ Kodeks cywilny

§ 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. § 2. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 3. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 4. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 444 Kodeks cywilny

§ 1. W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. § 2. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. § 3. Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 445 Kodeks cywilny

§ 1. W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. § 2. Przepis powyższy stosuje się również w wypadku pozbawienia wolności oraz w wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu. ⇓ § 3. Roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie albo gdy powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 446 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł. § 2. Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego. § 3. Sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. § 4. Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 448 Kodeks cywilny

§ 1. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę albo zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. § 2. W przypadkach określonych w art. 445 § 1 i 2 oraz art. 4462 ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone, może obok zadośćuczynienia pieniężnego żądać zasądzenia odpowiedniej sumy na wskazany przez niego cel społeczny. § 3. Do roszczeń, o których mowa w § 1 i 2, przepis art. 445 § 3 stosuje się.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 815 Kodeks cywilny

§ 1. Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Jeżeli ubezpieczający zawiera umowę przez przedstawiciela, obowiązek ten ciąży również na przedstawicielu i obejmuje ponadto okoliczności jemu znane. W razie zawarcia przez ubezpieczyciela umowy ubezpieczenia mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne. § 2. Jeżeli w umowie ubezpieczenia zastrzeżono, że w czasie jej trwania należy zgłaszać zmiany okoliczności wymienionych w paragrafie poprzedzającym, ubezpieczający obowiązany jest zawiadamiać o tych zmianach ubezpieczyciela niezwłocznie po otrzymaniu o nich wiadomości. Przepisu tego nie stosuje się do ubezpieczeń na życie. § 21. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiązki określone w paragrafach poprzedzających spoczywają zarówno na ubezpieczającym, jak i na ubezpieczonym, chyba że ubezpieczony nie wiedział o zawarciu umowy na jego rachunek. § 3. Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem paragrafów poprzedzających nie zostały podane do jego wiadomości. Jeżeli do naruszenia paragrafów poprzedzających doszło z winy umyślnej, w razie wątpliwości przyjmuje się, że wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 126 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Każde pismo procesowe powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane; 2) imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 3) oznaczenie rodzaju pisma; 4) osnowę wniosku lub oświadczenia; 5) w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenie, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; 6) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 7) wymienienie załączników. § 11. Do pisma procesowego dołącza się załączniki wymienione w tym piśmie. § 2. Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu oraz: 1) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron albo, w przypadku gdy strona jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – adres do doręczeń wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; 11) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron; 2) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku lub 3) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania. § 21. Dalsze pisma procesowe, poza elementami określonymi w § 1, powinny zawierać sygnaturę akt. § 3. Do pisma procesowego należy dołączyć pełnomocnictwo albo jego uwierzytelniony odpis, jeżeli pismo to wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa. Jeżeli pełnomocnik wnosi pismo procesowe za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo portalu informacyjnego, pełnomocnictwo udzielone w postaci elektronicznej albo jego elektronicznie uwierzytelniony odpis wnosi się wraz z tym pismem. W piśmie tym podaje się numer wpisu pełnomocnika na właściwą listę, w przypadku gdy pismo to jest wnoszone przez pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym. § 31. Przepisu § 3 nie stosuje się do pism wnoszonych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. § 4. Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. § 5. Pismo procesowe wniesione za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo portalu informacyjnego opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a w przypadku prokuratora – także zaawansowanym podpisem elektronicznym wydawanym przez właściwe jednostki organizacyjne prokuratury. § 6. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, tryb zakładania i udostępniania konta w systemie teleinformatycznym, za pomocą którego można wnosić pisma procesowe, z uwzględnieniem sprawności postępowania, ochrony praw stron postępowania oraz możliwości składania jednorazowo wielu pism.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 127 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W piśmie procesowym mającym na celu przygotowanie sprawy do rozstrzygnięcia (pismo przygotowawcze) strona powinna zwięźle podać stan sprawy, wyszczególnić, które fakty przyznaje, a którym zaprzecza, oraz wypowiedzieć się co do twierdzeń i dowodów zgłoszonych przez stronę przeciwną. § 2. W piśmie przygotowawczym strona może także wskazać podstawy prawne swoich żądań lub wniosków.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 205³ Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności w sprawach zawiłych lub obrachunkowych, przewodniczący może zarządzić wymianę przez strony pism przygotowawczych, oznaczając porządek składania pism, terminy, w których pisma należy złożyć, i okoliczności, które mają być wyjaśnione. § 2. Przewodniczący może zobowiązać stronę, by w piśmie przygotowawczym podała wszystkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. W takim przypadku twierdzenia i dowody zgłoszone z naruszeniem tego obowiązku podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich powołanie w piśmie przygotowawczym nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. § 3. Późniejsze wyznaczenie posiedzenia przygotowawczego nie powoduje otwarcia terminu do zgłaszania nowych twierdzeń i dowodów. § 4. Stronę zastępowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej przewodniczący może zobowiązać do wskazania w piśmie przygotowawczym także podstaw prawnych jej żądań i wniosków, w miarę potrzeby ograniczając zakres tego wskazania. § 5. Przewodniczący zarządza zwrot pisma przygotowawczego złożonego z uchybieniem terminu albo bez zarządzenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730¹ Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. § 1[1]. W sprawach wymienionych w art. 479[89] sąd w ramach oceny, czy uprawdopodobniono roszczenie, bierze pod uwagę prawdopodobieństwo unieważnienia prawa wyłącznego w innym toczącym się postępowaniu. Okoliczność tę ustala się w oparciu o informacje pochodzące od stron, chyba że jest ona znana sądowi z urzędu. § 2. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. § 2[1]. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uważa się za uprawdopodobniony, gdy żądającym zabezpieczenia jest powód dochodzący należności zapłaty z tytułu transakcji handlowej w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w przypadku gdy wartość tej transakcji nie przekracza siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych, a dochodzona należność nie została uregulowana i od dnia upływu terminu jej płatności upłynęły co najmniej trzy miesiące § 3. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.