Ubezpieczenia i odszkodowania
Odmowa wypłaty świadczenia z ubezpieczenia na życie: Co zrobić, gdy ubezpieczyciel zarzuca zatajenie choroby?
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Odmowa wypłaty świadczenia z ubezpieczenia na życie to sytuacja trudna dla uposażonych. Często ubezpieczyciele powołują się na rzekome zatajenie informacji o stanie zdrowia przez ubezpieczonego. W takich przypadkach kluczowa jest dokładna analiza dokumentacji i strategia prawna, mająca na celu obronę praw klienta.
Szybka odpowiedź
W sytuacji odmowy wypłaty świadczenia z ubezpieczenia na życie z powodu zarzutu zatajenia choroby, należy dokładnie przeanalizować dokumentację medyczną i postanowienia umowy, a następnie rozważyć drogę sądową lub interwencję Rzecznika Finansowego.
- Ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia z ubezpieczenia na życie z powodu rzekomego zatajenia choroby niedokrwiennej serca przez ubezpieczonego.
- Kluczowa rozbieżność dotyczy interpretacji zapisu medycznego – czy był to podejrzenie choroby, czy jej zdiagnozowanie.
- Ciężar dowodu w zakresie zatajenia informacji spoczywa na ubezpieczycielu.
- Roszczenie o wypłatę świadczenia ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia wymagalności.
- W postępowaniu sądowym niezbędna jest opinia biegłego kardiologa.
- Możliwe strategie to mediacja, interwencja Rzecznika Finansowego lub pozew sądowy o zapłatę.
Jak wyglądała sprawa odmowy wypłaty ubezpieczenia na życie?
Opis sprawy dotyczy odmowy wypłaty świadczenia z ubezpieczenia na życie dla uposażonej M. K. z powodu rzekomego zatajenia choroby przez ubezpieczonego A. K.
M. K., uposażona z umowy ubezpieczenia na życie zawartej przez jej męża, A. K., z ubezpieczycielem, złożyła wniosek o wypłatę świadczenia w wysokości 200 000,00 zł po śmierci A. K. w marcu 2025 roku. Przyczyną zgonu była ostra niewydolność serca na tle choroby niedokrwiennej.
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia, powołując się na zapis § 6 ust. 3 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU), który wyłącza odpowiedzialność w przypadku zatajenia przez ubezpieczającego informacji o chorobach zdiagnozowanych przed zawarciem umowy, mających wpływ na ocenę ryzyka.
Odmowę oparto na karcie szpitalnej A. K. z 2019 roku, zawierającej zapis „zespół bólowy w klatce piersiowej, DGN niedokrwienie – wymaga dalszej diagnostyki”, oraz na odpowiedzi „Nie” w kwestionariuszu zdrowotnym na pytanie o diagnozowanie chorób serca w ciągu ostatnich pięciu lat.
Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty świadczenia z powodu zatajenia choroby?
Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty świadczenia, jeśli udowodni, że ubezpieczony zataił istotne informacje o chorobie zdiagnozowanej przed zawarciem umowy, co miało wpływ na ocenę ryzyka.
Podstawa: § 6 ust. 3 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU)
Zgodnie z Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia (§ 6 ust. 3 OWU), ubezpieczyciel nie wypłaci świadczenia, jeśli ubezpieczający zataił przed zawarciem umowy informacje o chorobach przewlekłych zdiagnozowanych i zapisanych w dokumentacji medycznej, o ile zatajone informacje miały wpływ na zwiększenie oceny ryzyka.
W niniejszej sprawie, ubezpieczyciel twierdzi, że A. K. zataił chorobę niedokrwienną serca, opierając się na wewnętrznej opinii lekarza konsultanta. Obowiązek wypełnienia kwestionariusza zdrowotnego z oświadczeniem o prawdziwości informacji wynika z § 8 ust. 1 OWU.
Kwestią kluczową jest wykazanie, czy zatajenie informacji zostało udowodnione w sposób wystarczający i czy domniemane zatajenie dotyczyło faktycznej diagnozy, a nie jedynie podejrzenia choroby.
Jakie są kluczowe rozbieżności w interpretacji stanu zdrowia ubezpieczonego?
Kluczowa rozbieżność dotyczy interpretacji zapisu medycznego z 2019 roku, wskazującego na „podejrzenie niedokrwienia – wymaga dalszej diagnostyki”, a nie jednoznaczną diagnozę choroby serca.
Ubezpieczyciel interpretuje zapis „zespół bólowy w klatce piersiowej, DGN niedokrwienie – wymaga dalszej diagnostyki” z karty szpitalnej z 2019 roku jako dowód na zdiagnozowanie choroby niedokrwiennej serca przed zawarciem umowy. Argumentuje, że A. K. celowo zataił te informacje w kwestionariuszu zdrowotnym, odpowiadając „Nie” na pytanie o diagnozy sercowe.
M. K. kwestionuje to stanowisko, wskazując, że sformułowanie „wymaga dalszej diagnostyki” jasno wskazuje na brak ostatecznej diagnozy. W jej ocenie, A. K., odpowiadając na pytanie, nie zataił zdiagnozowanej choroby, ponieważ takiej diagnozy nie posiadał.
Różnica w interpretacji pojęć „diagnoza” a „podejrzenie” oraz „wymaga dalszej diagnostyki” jest fundamentalna dla rozstrzygnięcia, czy doszło do zatajenia informacji przez ubezpieczonego, zgodnie z wymogami prawnymi i umownymi.
Jakie terminy obowiązują w sprawie roszczeń ubezpieczeniowych?
Roszczenie z umowy ubezpieczenia staje się wymagalne w ciągu 30 dni od zgłoszenia, a termin przedawnienia wynosi trzy lata od tej daty.
Roszczenie o wypłatę świadczenia z ubezpieczenia na życie zostało zgłoszone przez M. K. 12 marca 2025 roku, a zatem jego wymagalność nastąpiła 11 kwietnia 2025 roku, po upływie 30 dni od zgłoszenia.
Termin przedawnienia roszczeń z umowy ubezpieczenia wynosi trzy lata od dnia wymagalności roszczenia. W tym przypadku, termin na wniesienie pozwu sądowego upłynie 11 kwietnia 2028 roku.
Wewnętrzne terminy OWU dotyczące zgłoszenia roszczenia i złożenia reklamacji zostały przez M. K. zachowane, co jest istotne dla dalszego dochodzenia praw.
Jakie dowody są kluczowe w sporze z ubezpieczycielem?
Kluczowe dowody obejmują pełną dokumentację medyczną ubezpieczonego sprzed zawarcia umowy oraz opinię niezależnego biegłego kardiologa.
Po stronie M. K. niezbędne jest zgromadzenie pełnej dokumentacji medycznej A. K. z okresu poprzedzającego zawarcie umowy ubezpieczenia (szczególnie z lat 2017–2019), w celu wykazania, że nie było jednoznacznej diagnozy choroby niedokrwiennej serca.
Kluczowe znaczenie będzie miała opinia niezależnego kardiologa, która przeanalizuje zapisy medyczne z 2019 roku i jednoznacznie określi, czy stanowiły one diagnozę choroby, czy jedynie podejrzenie. W postępowaniu sądowym dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu kardiologii będzie miał decydujące znaczenie.
Ciężar dowodu w zakresie zatajenia informacji oraz wpływu tego zatajenia na ocenę ryzyka spoczywa na ubezpieczycielu. Ubezpieczyciel musi udowodnić, że A. K. zataił faktyczną diagnozę, a nie jedynie objawy czy podejrzenia.
Jakie kwoty roszczeń można dochodzić w takiej sprawie?
Można dochodzić sumy ubezpieczenia w wysokości 200 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz zwrotu kosztów procesu.
Roszczenie główne obejmuje pełną sumę ubezpieczenia w wysokości 200 000,00 zł. Dodatkowo, M. K. przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie, naliczane od dnia wymagalności roszczenia (12 kwietnia 2025 roku) do dnia faktycznej zapłaty.
W przypadku postępowania sądowego, można dochodzić zwrotu kosztów procesu, które obejmują opłatę sądową od pozwu (5% wartości przedmiotu sporu), koszty zastępstwa procesowego oraz ewentualne zaliczki na opinie biegłych.
Wartość przedmiotu sporu, wynosząca 200 000,00 zł, kwalifikuje sprawę do rozpatrzenia przez sąd okręgowy. Opłata sądowa od tej kwoty wynosi 10 000,00 zł.
Jakie ryzyka i strategie należy rozważyć w sporze z ubezpieczycielem?
Należy rozważyć strategię przedsądową (Rzecznik Finansowy, mediacje) oraz sądową, pamiętając o ryzykach związanych z interpretacją medyczną i kosztami postępowania.
Mocne strony sprawy to istnienie uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy zapis medyczny z 2019 roku stanowił pełną diagnozę choroby, a także fakt, że ciężar dowodu spoczywa na ubezpieczycielu. M. K. jako konsumentka może liczyć na szczególną ochronę prawną.
Potencjalne ryzyka obejmują możliwość niekorzystnej dla M. K. interpretacji medycznej przez biegłego sądowego, co mogłoby podważyć argumentację o braku zatajenia. Ponadto, postępowanie sądowe jest czasochłonne i generuje znaczne koszty, które w przypadku przegranej mogą obciążyć M. K.
Rekomendowane działania to w pierwszej kolejności złożenie wniosku o interwencję do Rzecznika Finansowego, co może prowadzić do polubownego rozwiązania. Jednocześnie należy zgromadzić pełną dokumentację medyczną i uzyskać prywatną opinię kardiologiczną. W przypadku braku satysfakcjonującego rozwiązania pozasądowego, należy złożyć pozew o zapłatę do sądu, wnioskując o opinię biegłego sądowego z zakresu kardiologii.
Najczęstsze pytania
Czy muszę udowodnić, że zmarły nie zataił choroby?
Nie, w sporze z ubezpieczycielem to na ubezpieczycielu spoczywa ciężar dowodu, że zmarły ubezpieczony zataił istotne informacje o chorobie, która była zdiagnozowana przed zawarciem umowy i miała wpływ na ryzyko ubezpieczeniowe.
Jaka jest rola Rzecznika Finansowego w takiej sprawie?
Rzecznik Finansowy może podjąć interwencję w sprawie, co jest bezpłatne i może prowadzić do mediacji z ubezpieczycielem lub wydania stanowiska, które, choć niewiążące, może być silnym argumentem w dalszych negocjacjach lub postępowaniu sądowym.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 196 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 196 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 23 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- Kodeks cywilny, art. 805
- Kodeks cywilny, art. 815
- Kodeks cywilny, art. 817
- Kodeks cywilny, art. 819
- Kodeks cywilny, art. 820
- Kodeks cywilny, art. 821
- Kodeks cywilny, art. 822
- Kodeks cywilny, art. 353(1)
- Kodeks cywilny, art. 118
- Ogólne Warunki Ubezpieczenia, § 6 ust. 3
Brzmienie: Art. 805 Kodeks cywilny
§ 1. Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. § 2. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie: 1) przy ubezpieczeniu majątkowym – określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku; 2) przy ubezpieczeniu osobowym – umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej. § 3. Do renty z umowy ubezpieczenia nie stosuje się przepisów kodeksu niniejszego o rencie. § 4. Przepisy art. 3851–3853 stosuje się odpowiednio, jeżeli ubezpieczającym jest osoba fizyczna zawierająca umowę związaną bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
Brzmienie: Art. 815 Kodeks cywilny
§ 1. Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Jeżeli ubezpieczający zawiera umowę przez przedstawiciela, obowiązek ten ciąży również na przedstawicielu i obejmuje ponadto okoliczności jemu znane. W razie zawarcia przez ubezpieczyciela umowy ubezpieczenia mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne. § 2. Jeżeli w umowie ubezpieczenia zastrzeżono, że w czasie jej trwania należy zgłaszać zmiany okoliczności wymienionych w paragrafie poprzedzającym, ubezpieczający obowiązany jest zawiadamiać o tych zmianach ubezpieczyciela niezwłocznie po otrzymaniu o nich wiadomości. Przepisu tego nie stosuje się do ubezpieczeń na życie. § 21. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiązki określone w paragrafach poprzedzających spoczywają zarówno na ubezpieczającym, jak i na ubezpieczonym, chyba że ubezpieczony nie wiedział o zawarciu umowy na jego rachunek. § 3. Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem paragrafów poprzedzających nie zostały podane do jego wiadomości. Jeżeli do naruszenia paragrafów poprzedzających doszło z winy umyślnej, w razie wątpliwości przyjmuje się, że wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym.
Brzmienie: Art. 817 Kodeks cywilny
§ 1. Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. § 2. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1. § 3. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą zawierać postanowienia korzystniejsze dla uprawnionego niż określone w paragrafach poprzedzających.
Brzmienie: Art. 819 Kodeks cywilny
§ 1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. § 2. (uchylony) § 3. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. § 4. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.
Brzmienie: Art. 820 Kodeks cywilny
Przepisów tytułu niniejszego nie stosuje się do ubezpieczeń morskich oraz do ubezpieczeń pośrednich (reasekuracji).
Brzmienie: Art. 821 Kodeks cywilny
Przedmiotem ubezpieczenia majątkowego może być każdy interes majątkowy, który nie jest sprzeczny z prawem i daje się ocenić w pieniądzu.
Brzmienie: Art. 822 Kodeks cywilny
§ 1. Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. § 2. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia. § 3. Strony mogą postanowić, że umowa będzie obejmować szkody powstałe, ujawnione lub zgłoszone w okresie ubezpieczenia. § 4. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. § 5. Ubezpieczyciel nie może przeciwko uprawnionemu do odszkodowania podnieść zarzutu naruszenia obowiązków wynikających z umowy lub ogólnych warunków ubezpieczenia przez ubezpieczającego lub ubezpieczonego, jeżeli nastąpiło ono po zajściu wypadku.
Brzmienie: Art. 353 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. § 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.