Umowy konsumenckie i podróże

Odstąpienie od umowy turystycznej: koszty rezygnacji i kredyt konsumencki

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Sprawa K. N. to klasyczny przykład konfliktu między konsumentem a organizatorem turystyki oraz instytucją finansującą, dotyczącego odstąpienia od umowy na wyjazd objazdowy i powiązanego z nim kredytu konsumenckiego. Centralnym punktem sporu jest zasadność naliczonych opłat za rezygnację oraz wpływ odstąpienia na zobowiązania kredytowe.

  • Jak odzyskać pieniądze za odwołaną wycieczkę?
  • Czy bank ma prawo zatrzymać prowizję po rezygnacji z usługi?
  • Co zrobić, gdy biuro podróży nalicza wysokie opłaty za rezygnację?
  • Jak sprawdzić, czy klauzula w umowie jest niedozwolona?

Szybka odpowiedź

Odstąpienie od umowy turystycznej z powodu nadzwyczajnych i nieuniknionych okoliczności gwarantuje pełen zwrot wpłat w terminie 14 dni bez opłat. Przy rezygnacji osobistej biuro potrąca uzasadnione koszty rzeczywiste. Przy kredycie wiązanym przysługuje zwrot prowizji.

  • Odstąpienie bez opłat przysługuje przy nieuniknionych okolicznościach w miejscu docelowym (art. 47 ust. 4 ustawy o imprezach turystycznych).
  • Biuro podróży ma obowiązek dokonać zwrotu wszystkich wpłaconych środków w ciągu 14 dni od odstąpienia.
  • Wysokość opłaty za rezygnację osobistą musi odpowiadać rzeczywistym i uzasadnionym kosztom poniesionym przez organizatora.
  • Odstąpienie od umowy turystycznej wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia powiązanej umowy o kredyt konsumencki.
  • Kredytobiorcy przysługuje proporcjonalny zwrot prowizji i kosztów kredytu za okres skróconego finansowania (art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim).

Jak wyglądała sprawa?

K. N. zawarła umowy na wyjazd turystyczny i kredyt konsumencki, następnie odstąpiła od umowy turystycznej, lecz organizator i bank naliczyli opłaty za rezygnację oraz prowizję i odsetki.

W dniu 2 lutego 2025 roku K. N. zawarła dwie umowy: jedną z organizatorem turystyki na wyjazd objazdowy do Hiszpanii o wartości 9 600,00 zł brutto, z planowanym terminem wyjazdu na 10 maja 2025 roku, oraz drugą – umowę o kredyt konsumencki z instytucją finansującą na tę samą kwotę, powiększoną o prowizję 480,00 zł, z terminem pierwszej raty na 15 marca 2025 roku. Obie umowy zostały zawarte na odległość.

20 marca 2025 roku K. N. wysłała oświadczenie o odstąpieniu od umowy o świadczenie usług turystycznych, powołując się na ustawowy termin 14 dni dla umów zawieranych na odległość. W oświadczeniu zażądała pełnego zwrotu wpłaconej kwoty i rozwiązania umowy kredytowej bez obciążeń. Organizator turystyki odmówił bezkosztowego odstąpienia, naliczając 2 400,00 zł (25% ceny wycieczki) jako 'koszty rezygnacji i opłatę administracyjną' i zwrócił do instytucji finansującej jedynie 7 200,00 zł.

Instytucja finansująca, po otrzymaniu pomniejszonej kwoty, potrąciła z niej swoją prowizję w wysokości 480,00 zł oraz odsetki do dnia wpływu środków, a pozostałą kwotę 6 720,00 zł przelała K. N. Jednocześnie bank wezwał K. N. do dalszego regulowania rat kredytu, grożąc windykacją. K. N. kwestionuje zasadność obu potrąceń i domaga się zwrotu pełnej kwoty oraz rozwiązania umowy kredytowej bez dalszych obciążeń.

Czy K. N. skutecznie odstąpiła od umowy o usługi turystyczne?

Prawdopodobnie K. N. nie przysługiwało ustawowe prawo do bezkosztowego odstąpienia od umowy turystycznej ze względu na oznaczony termin wyjazdu, a jej oświadczenie powinno być traktowane jako umowna rezygnacja.

Zgodnie z ogólnymi zasadami, konsument ma prawo odstąpić od umowy zawartej na odległość w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia w przypadku usług. K. N. zawarła umowę 2 lutego 2025 roku, a oświadczenie o odstąpieniu złożyła 20 marca 2025 roku, czyli po upływie 46 dni. Jest to termin znacznie przekraczający podstawowe 14 dni.

Kluczowe jest jednak wyłączenie prawa odstąpienia dla określonych rodzajów usług. Ustawa o prawach konsumenta przewiduje, że prawo to nie przysługuje w odniesieniu do umów o świadczenie usług związanych z wypoczynkiem, wydarzeniami rozrywkowymi, sportowymi lub kulturalnymi, jeżeli w umowie oznaczono dzień lub okres świadczenia usługi. W niniejszej sprawie wyjazd turystyczny miał odbyć się w konkretnym terminie – 10 maja 2025 roku.

W związku z powyższym, z dużym prawdopodobieństwem należy stwierdzić, że K. N. nie przysługiwało ustawowe prawo odstąpienia od umowy o świadczenie usług turystycznych. Jej oświadczenie z 20 marca 2025 roku powinno być zatem traktowane jako umowna rezygnacja z wycieczki. Oznacza to, że zastosowanie znajdą postanowienia umowy lub regulaminu organizatora turystyki dotyczące kosztów rezygnacji, a nie ustawowe bezkosztowe odstąpienie. Ewentualne przedłużenie terminu na odstąpienie (do 12 miesięcy i 14 dni w przypadku braku prawidłowego pouczenia) wymagałoby sprawdzenia, czy organizator spełnił obowiązki informacyjne, jednak taka informacja nie wynika wprost z analizowanego materiału.

Czy organizator mógł naliczyć 2 400 zł kosztów rezygnacji?

Zasadność naliczenia przez organizatora 2 400 zł jako 'kosztów rezygnacji' jest wysoce wątpliwa i może stanowić niedozwolone postanowienie umowne lub nadużycie prawa.

Skoro ustawowe prawo do bezkosztowego odstąpienia od umowy turystycznej prawdopodobnie nie przysługiwało K. N., należy ocenić, czy naliczona przez organizatora kwota 2 400 zł (25% ceny wycieczki) jako 'koszty rezygnacji i opłata administracyjna' jest zgodna z prawem. Postanowienia umowne, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, są niewiążące, czyli stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne).

Wysokość opłaty za rezygnację, zwłaszcza jeżeli stanowi znaczny procent ceny usługi i nie odpowiada rzeczywistej szkodzie poniesionej przez przedsiębiorcę, może być uznana za rażąco wygórowaną. Naliczenie 25% ceny za rezygnację zgłoszoną około 69-30 dni przed wyjazdem może być kwestionowane jako niewspółmierne do faktycznych kosztów, jakie w tym czasie poniósł organizator. Nawet jeśli klauzula jest formalnie w umowie, jej stosowanie może być ocenione jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jeżeli prowadzi do nieuzasadnionego wzbogacenia organizatora kosztem konsumenta.

Ciężar udowodnienia, że naliczone 2 400 zł odpowiada rzeczywistym i uzasadnionym kosztom lub utraconym korzyściom związanym z rezygnacją K. N., spoczywa na organizatorze. Brak przedstawienia rzetelnej kalkulacji poniesionych strat wzmacnia argumentację konsumenta o bezpodstawnym zatrzymaniu tej kwoty.

Jak odstąpienie od wycieczki wpływa na umowę kredytu konsumenckiego?

Prawdopodobnie odstąpienie od umowy turystycznej, potraktowane jako umowna rezygnacja, nie spowodowało automatycznego rozwiązania umowy kredytu konsumenckiego na warunkach ustawowych, ale zasadność potrąceń banku zależy od rozliczenia z organizatorem.

Umowa kredytu konsumenckiego zawarta z instytucją finansującą jest umową powiązaną z umową o świadczenie usług turystycznych. Zgodnie z warunkami umowy kredytowej K. N., przewidywała ona rozwiązanie w przypadku odstąpienia od umowy głównej 'na warunkach określonych w art. 54 ustawy o kredycie konsumenckim oraz w art. 38 ustawy o prawach konsumenta'.

Ponieważ K. N. odstąpienie od umowy turystycznej nie było prawdopodobnie 'odstąpieniem na warunkach ustawowych' w rozumieniu ustawy o prawach konsumenta (lecz umowną rezygnacją), klauzula o automatycznym rozwiązaniu umowy kredytowej prawdopodobnie nie została aktywowana. Oznacza to, że instytucja finansująca formalnie nadal może traktować umowę kredytową jako obowiązującą, dopóki nie nastąpi pełne rozliczenie.

Instytucja finansująca potrąciła z otrzymanej kwoty 7 200,00 zł swoją prowizję w wysokości 480,00 zł oraz odsetki. O ile naliczanie odsetek od faktycznie udostępnionej kwoty kredytu jest zasadne, o tyle kwestia prowizji jest bardziej złożona. Jeśli cel kredytu (pokrycie pełnej ceny wycieczki) nie został zrealizowany w całości z powodu zatrzymania części środków przez organizatora, można argumentować, że prowizja powinna zostać proporcjonalnie pomniejszona lub zwrócona. Jeśli organizator zostanie zobowiązany do zwrotu większej kwoty, instytucja finansująca będzie musiała skorygować swoje rozliczenia, w tym wysokość naliczonych odsetek, proporcjonalnie do nowej kwoty głównej kredytu do spłaty.

Jakie roszczenia przysługują K. N. i jak je obliczyć?

K. N. może dochodzić od organizatora zwrotu 2 400 zł, a od banku zwrotu prowizji 480 zł oraz ewentualnie nadpłaconych odsetek, powstałych w wyniku nieuzasadnionych potrąceń.

Roszczenie główne wobec organizatora turystyki: K. N. może żądać zwrotu kwoty 2 400,00 zł. Jest to kwota naliczona przez organizatora jako 'koszty rezygnacji i opłata administracyjna', której zasadność K. N. kwestionuje. Roszczenie to powinno być powiększone o odsetki ustawowe za opóźnienie, liczone od dnia następnego po upływie terminu wskazanego w wezwaniu przedsądowym do zapłaty (np. 14 dni od daty doręczenia wezwania) do dnia faktycznej zapłaty. Organizator będzie musiał udowodnić faktyczne poniesienie kosztów w tej wysokości.

Roszczenie główne wobec instytucji finansującej: K. N. może dochodzić zwrotu prowizji w wysokości 480,00 zł, argumentując, że w sytuacji, gdy kredyt nie został wykorzystany w pełnym zakresie zgodnie z przeznaczeniem (z winy organizatora), prowizja powinna zostać zwrócona lub pomniejszona. Dodatkowo, jeśli organizator zwróci do banku większą kwotę niż pierwotne 7 200,00 zł, K. N. będzie mogła domagać się zwrotu nadpłaconych odsetek naliczonych przez bank od pierwotnie wyższej kwoty. Odsetki ustawowe za opóźnienie będą naliczane od żądanych kwot od dnia następnego po upływie terminu z wezwania przedsądowego.

Do wykazania tych kwot kluczowe będą wszystkie dokumenty dotyczące zawarcia umów (o usługi turystyczne i kredytowe), oświadczenie o odstąpieniu, faktury, potwierdzenia przelewów oraz cała korespondencja z organizatorem i bankiem, w której strony przedstawiały swoje stanowiska i rozliczenia.

Jaka strategia działania jest zalecana i jakie są ryzyka?

Zaleca się podjęcie działań przedsądowych w postaci wezwań do zapłaty do obu stron, a w przypadku braku porozumienia – złożenie pozwu sądowego, rozważając jednocześnie wsparcie ze strony instytucji ochrony konsumentów.

1. Postępowanie przedsądowe: W pierwszej kolejności należy wysłać dwa odrębne wezwania przedsądowe. Do organizatora turystyki z żądaniem zwrotu 2 400,00 zł, kwestionując zasadność naliczonych kosztów rezygnacji jako klauzuli niedozwolonej lub sprzecznej z zasadami współżycia społecznego. Do instytucji finansującej z żądaniem rozwiązania umowy kredytowej (po skutecznym rozliczeniu z organizatorem), zwrotu prowizji 480,00 zł oraz nadpłaconych odsetek. W pismach należy zaznaczyć konsekwencje braku ugodowego rozwiązania, w tym skierowanie sprawy na drogę sądową.

2. Postępowanie sądowe: W przypadku bezskuteczności wezwań przedsądowych, rekomendowane jest złożenie pozwu o zapłatę do sądu rejonowego, przede wszystkim przeciwko organizatorowi turystyki. W pozwie należy podnieść zarzut abuzywności klauzuli dotyczącej kosztów rezygnacji i domagać się zwrotu pełnej kwoty 2 400,00 zł wraz z odsetkami. W zależności od rozstrzygnięcia wobec organizatora, może być konieczne sprecyzowanie lub rozszerzenie roszczeń wobec instytucji finansującej. Warto rozważyć również złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia (zajęcie rachunku bankowego pozwanego) w celu zwiększenia szans na odzyskanie należności.

3. Działania pozasądowe/administracyjne: Równolegle z działaniami prawnymi, wskazane jest złożenie skargi do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) lub do właściwego Rzecznika Praw Konsumentów. Instytucje te mogą podjąć interwencję lub wszcząć postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, co może wpłynąć na postawę przedsiębiorców.

Ryzyka i szanse: Największym ryzykiem jest prawdopodobne wyłączenie ustawowego prawa odstąpienia od umowy turystycznej. Szansą jest natomiast silna ochrona konsumenta w prawie polskim, co pozwala kwestionować wysokość i zasadność opłat rezygnacyjnych jako klauzul niedozwolonych. Ciężar udowodnienia rzeczywistej szkody spoczywa na organizatorze, co wzmacnia pozycję K. N..

Najczęstsze pytania

Ile może potrącić biuro podróży przy odstąpieniu od umowy o wycieczkę?

Biuro podróży może potrącić wyłącznie uzasadnione i rzeczywiste koszty poniesione w związku z rezygnacją. Potrącenia ryczałtowe bez wykazania kosztów są niedozwolone.

Kiedy można odstąpić od umowy turystycznej bez opłat?

Bez opłat można odstąpić przy wystąpieniu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności w miejscu docelowym wycieczki (np. klęski żywiołowe, wojna, epidemia).

W jakim terminie biuro podróży musi dokonać zwrotu pieniędzy?

Organizator turystyki ma bezwzględny obowiązek zwrócić wpłacone środki lub nadwyżkę w terminie 14 dni od dnia odstąpienia od umowy.

Czy przy odstąpieniu od wycieczki przysługuje zwrot prowizji za kredyt konsumencki?

Tak. Wygaśnięcie umowy turystycznej powoduje wygaśnięcie kredytu wiązanego, a bank ma obowiązek zwrócić proporcjonalną część prowizji i kosztów kredytu.

Co złożyć, aby skutecznie odstąpić od umowy o imprezę turystyczną?

Należy złożyć pisemne oświadczenie o odstąpieniu od umowy turystycznej i doręczyć je biuru podróży osobiście lub listem poleconym ZPO.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 27 Ustawa o prawach konsumenta

1. Konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35. 2. Jeżeli konsument zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa podczas nieumówionej wizyty przedsiębiorcy w miejscu zamieszkania lub zwykłego pobytu konsumenta albo wycieczki, termin do odstąpienia od umowy wynosi 30 dni.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 54 Ustawa o kredycie konsumenckim

1. Konsument nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy o kredyt konsumencki, z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty kredytu. 2. Konsument zwraca niezwłocznie kredytodawcy kwotę udostępnionego kredytu wraz z odsetkami, o których mowa w ust. 1, nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. 3. Dniem spłaty kredytu jest dzień przekazania środków pieniężnych kredytodawcy przez konsumenta. 4. W przypadku odstąpienia od umowy, o którym mowa w art. 53, kredytodawcy nie przysługują żadne inne opłaty, z wyjątkiem bezzwrotnych kosztów poniesionych przez niego na rzecz organów administracji publicznej.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 5 Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 385 Kodeks cywilny

§ 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. § 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.