Umowy konsumenckie i podróże

Jednostronna zmiana warunków imprezy turystycznej przez biuro – Prawa konsumenta

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Umowa o imprezę turystyczną jest szczególnym rodzajem zobowiązania, w którym konsument, jako słabsza strona, cieszy się wzmożoną ochroną prawną. Sytuacje, gdy organizator turystyki jednostronnie zmienia ustalone warunki, takie jak cena czy standard zakwaterowania, budzą wiele wątpliwości. Niniejszy artykuł analizuje prawa konsumenta w obliczu takich działań, wskazując na podstawy prawne i możliwe kroki działania.

Szybka odpowiedź

Konsument ma prawo do odstąpienia od umowy bez ponoszenia kosztów lub żądania obniżenia ceny, jeśli biuro podróży jednostronnie dokona istotnej zmiany warunków imprezy turystycznej, takich jak podwyższenie ceny o 12% czy zmiana hotelu z 4 na 3 gwiazdki.

  • Biuro podróży nie może jednostronnie zmieniać istotnych warunków umowy.
  • Klauzule umożliwiające jednostronne podwyższenie ceny lub obniżenie standardu zakwaterowania mogą być uznane za abuzywne.
  • Podwyżka ceny o 12% i zmiana hotelu z 4 na 3 gwiazdki to istotne zmiany uprawniające konsumenta do odstąpienia od umowy bez kosztów.
  • Konsument może żądać pełnego zwrotu wpłaconej kwoty z odsetkami lub obniżenia ceny wyjazdu.
  • Należy podjąć szybkie działania, w tym wezwanie przedsądowe i ewentualnie pozew z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia.

Jak wyglądała sprawa?

Sprawa dotyczyła konsumenta, P. N., który zawarł umowę o imprezę turystyczną z organizatorem turystyki, a następnie otrzymał informację o jednostronnej zmianie ceny i standardu zakwaterowania.

W dniu 5 stycznia 2025 roku, P. N. zawarł z organizatorem turystyki umowę o imprezę turystyczną, której cena wynosiła 6 400,00 zł brutto. Umowa przewidywała zakwaterowanie w hotelu o standardzie 4 gwiazdek. Całość kwoty została wpłacona przez P. N. w terminach do 19 marca 2025 roku.

8 maja 2025 roku, organizator turystyki poinformował P. N. o zmianie warunków imprezy. Zmiany te obejmowały podwyższenie ceny o 12% do 7 168,00 zł brutto oraz zmianę hotelu z 4 na 3 gwiazdki. Jako podstawę zmian wskazano klauzule umowne §9 ust. 3 i §11 ust. 2, powołując się na wzrost kosztów operacyjnych, opłat lotniczych, kursów walut oraz brak dostępności pierwotnego hotelu.

P. N. nie zgodził się na te zmiany i w dniach 14 maja oraz 28 maja 2025 roku złożył reklamacje, żądając utrzymania pierwotnych warunków lub odstąpienia od umowy i zwrotu pełnej wpłaconej kwoty. Organizator turystyki odmówił, oferując jedynie voucher o wartości 300,00 zł jako "gest dobrej woli", a termin rozpoczęcia imprezy turystycznej przypadał na 5 czerwca 2025 roku.

Czy biuro podróży może jednostronnie zmienić cenę imprezy?

Jednostronna zmiana ceny przez biuro podróży jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach i pod warunkiem, że umowa jasno określa przesłanki oraz mechanizm zmian, a także przewiduje prawo konsumenta do odstąpienia w razie istotnej podwyżki.

W przedstawionej sprawie umowa przewidywała, w §9 ust. 3, prawo organizatora turystyki do jednostronnej zmiany ceny do 20% w przypadku wzrostu kosztów przewoźników, opłat lotniczych, kursów walutowych lub innych kosztów operacyjnych. Taka klauzula, choć podpisana przez obie strony, może być uznana za niedozwolone postanowienie umowne (abuzywne) na podstawie art. 385(1) Kodeksu cywilnego.

Klauzule abuzywne to takie, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a nie zostały z nim indywidualnie uzgodnione. Wzrost kosztów operacyjnych jest ryzykiem działalności gospodarczej organizatora turystyki, którego nie powinien on w pełni przenosić na konsumenta bez jasnych i proporcjonalnych zasad rekompensaty lub możliwości odstąpienia.

Podwyższenie ceny o 12% (z 6 400,00 zł na 7 168,00 zł, czyli o 768,00 zł) stanowi istotną zmianę warunków ekonomicznych umowy. Należy również zweryfikować, czy organizator turystyki spełnił wymóg niezwłocznego poinformowania o przyczynach zmiany ceny, zgodnie z §9 ust. 2 umowy.

Czy organizator turystyki może zmienić zarezerwowany hotel?

Organizator turystyki może zmienić miejsce zakwaterowania na obiekt o niższym standardzie wyłącznie w przypadku braku dostępności pierwotnego obiektu i jest zobowiązany do zaproponowania proporcjonalnego obniżenia ceny lub umożliwienia odstąpienia od umowy.

Umowa w §11 ust. 2 przewidywała, że organizator turystyki może zmienić miejsce zakwaterowania na obiekt o niższym standardzie, jeśli pierwotny obiekt określony w §2 ust. 1 nie jest dostępny. W takim wypadku potrącenia lub zwroty miały być zgodne z Załącznikiem nr 3, który wskazywał jedynie procentowe oznaczenia różnic wartości (np. "Hotel 4* → 3*: różnica 15–25% wartości").

Zmiana hotelu z 4 gwiazdek na 3 gwiazdki, jak w tej sprawie, jest jednoznacznie obniżeniem jakości świadczenia i stanowi istotną modyfikację warunków umowy. Taka klauzula umowna, zwłaszcza w połączeniu z nieprecyzyjnym Załącznikiem nr 3, może być uznana za niedozwolone postanowienie umowne w świetle art. 385(1) Kodeksu cywilnego.

Organizacja turystyki powołuje się na "brak dostępności Hotelu Sun & Sea 4", co należy traktować jako ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Konsument nie powinien ponosić pełnych konsekwencji takiej zmiany bez odpowiedniej rekompensaty lub możliwości bezkosztowego odstąpienia od umowy.

Kiedy konsument ma prawo odstąpić od umowy bez kosztów?

Konsument ma prawo odstąpić od umowy bez ponoszenia kosztów w przypadku istotnej zmiany warunków umowy przez organizatora turystyki.

§14 umowy wyraźnie stanowi, że "W przypadku istotnej zmiany warunków umowy, uczestnik ma prawo odstąpić od umowy bez kosztów i otrzymać zwrot wpłaconych środków w terminie 14 dni." Mimo braku definicji "istotnej zmiany" w umowie, podwyższenie ceny o 12% oraz obniżenie standardu zakwaterowania z 4 na 3 gwiazdki z pewnością kwalifikują się jako zmiany istotne.

P. N. podjął działania w odpowiednim terminie po otrzymaniu informacji o zmianach (08.05.2025 r.), składając reklamację 14.05.2025 r. i kolejne wezwanie 28.05.2025 r. Zgodnie z art. 15-16 Ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (powołanej przez P. N.), konsument ma prawo do odstąpienia od umowy bezkosztowo, gdy organizator turystyki dokonuje istotnych zmian.

Odmowa organizatora turystyki w odpowiedzi na reklamację P. N., wraz z zaoferowaniem jedynie symbolicznego vouchera, jest sprzeczna z interesami konsumenta i rażąco narusza jego prawa wynikające z przepisów ochronnych.

Jakie roszczenia przysługują konsumentowi w przypadku zmian?

Konsumentowi przysługuje prawo do odstąpienia od umowy z żądaniem zwrotu całej wpłaconej kwoty wraz z odsetkami lub prawo do obniżenia ceny wyjazdu proporcjonalnie do obniżonego standardu świadczeń.

W wariancie odstąpienia od umowy, P. N. może domagać się zwrotu całej wpłaconej kwoty 6 400,00 zł brutto. Dodatkowo, ma prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie, zgodnie z art. 481 Kodeksu cywilnego, liczonych od dnia 28 maja 2025 roku (daty bezskutecznego wezwania do zwrotu) do dnia faktycznej zapłaty.

Jeśli P. N. zdecyduje się odbyć wyjazd, mimo zmian, może żądać obniżenia ceny. Kwota obniżenia powinna odpowiadać różnicy między wartością pierwotnej imprezy a wartością imprezy o obniżonym standardzie. Biorąc pod uwagę nieuzasadnioną podwyżkę o 12% (768,00 zł) oraz obniżenie standardu hotelu (z 4* na 3*, co zgodnie z Załącznikiem nr 3 oznacza różnicę 15-25% wartości), można przyjąć obniżenie wartości o co najmniej 15% z 6 400,00 zł, czyli 960,00 zł.

Łączna kwota do zwrotu/obniżenia ceny w wariancie akceptacji wyjazdu wynosiłaby 768,00 zł (podwyżka) + 960,00 zł (obniżenie standardu) = 1 728,00 zł. Do tej kwoty również przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od 28 maja 2025 roku. Ewentualne roszczenie o odszkodowanie za szkody niematerialne wymagałoby jednak szczegółowego udowodnienia, np. stresu i kosztów alternatywnych.

Jakie kroki powinien podjąć konsument?

Konsument powinien podjąć zdecydowane działania, począwszy od ostatecznego wezwania przedsądowego, a w razie braku reakcji, skierować sprawę na drogę sądową wraz z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia.

W pierwszej kolejności należy wysłać do organizatora turystyki ostateczne wezwanie przedsądowe, jasno formułując żądanie odstąpienia od umowy i zwrotu całości wpłaconej kwoty wraz z odsetkami, lub obniżenia ceny. W wezwaniu powinno się wskazać na abuzywność klauzul umownych oraz zagrozić skierowaniem sprawy na drogę sądową oraz zgłoszeniem jej do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) lub Rzecznika Praw Konsumenta.

Z uwagi na zbliżający się termin rozpoczęcia imprezy (5 czerwca 2025 roku), kluczowe jest przygotowanie i złożenie do sądu wniosku o zabezpieczenie roszczenia o zwrot środków. Pozwoli to na "zamrożenie" kwoty na rachunku organizatora turystyki, zabezpieczając tym samym wykonanie przyszłego wyroku sądowego.

W przypadku braku pozytywnej odpowiedzi na wezwanie przedsądowe, konieczne jest niezwłoczne wytoczenie powództwa cywilnego do sądu rejonowego, właściwego dla miejsca zamieszkania konsumenta. W pozwie można przedstawić żądanie odstąpienia od umowy i zwrotu pełnej kwoty (rekomendowany wariant) lub obniżenia ceny. Niezależnie od postępowania sądowego, warto rozważyć zgłoszenie sprawy do UOKiK lub lokalnego Rzecznika Praw Konsumenta, co może przyczynić się do szerszej kontroli praktyk organizatora.

Jakie są ryzyka i szanse w sporze z biurem podróży?

Konsument ma silną pozycję prawną jako chroniona strona, jednak musi być przygotowany na możliwe kontrargumenty organizatora turystyki i konieczność udowodnienia swoich roszczeń.

Szanse konsumenta: Pozycja prawna konsumenta jest silna dzięki ochronie wynikającej z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 385(1) k.c. dot. klauzul abuzywnych) oraz Ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Jednostronna zmiana ceny o 12% i obniżenie standardu zakwaterowania z 4 na 3 gwiazdki to bezsprzecznie istotne zmiany, co uprawnia P. N. do odstąpienia od umowy bezkosztowo. Terminowość podjętych działań reklamacyjnych dodatkowo wzmacnia jego pozycję.

Ryzyka dla konsumenta: Organizator turystyki będzie powoływał się na zapisy umowne (§9 ust. 3 i §11 ust. 2), twierdząc, że działał zgodnie z nimi. Może również próbować podważyć kwalifikację zmian jako "istotnych" z uwagi na brak ich definicji w umowie. Dodatkowo, wycena obniżenia wartości świadczenia w przypadku akceptacji wyjazdu może być przedmiotem sporu i wymagać szczegółowych dowodów. Istnieje również ryzyko braku uprawdopodobnienia roszczenia lub interesu prawnego w zabezpieczeniu w sądzie.

Dowody: Kluczowe będzie zgromadzenie wszelkich dowodów, takich jak umowa, korespondencja z organizatorem turystyki (pisma, e-maile), potwierdzenia wpłat, a także materiały promocyjne obu hoteli, które udokumentują różnicę w standardzie. Sąd wymaga od powoda dokładnego udowodnienia podstawy i wysokości roszczenia, dlatego szczegółowe przedstawienie wszystkich dostępnych dowodów jest niezbędne.

Najczęstsze pytania

Czy klauzule umowne pozwalające na jednostronne zmiany są zawsze ważne?

Nie, klauzule umowne w umowach konsumenckich, które pozwalają przedsiębiorcy na jednostronną zmianę istotnych warunków umowy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający interesy konsumenta, mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne) na podstawie art. 385(1) Kodeksu cywilnego i nie są wiążące dla konsumenta.

Jak długo mam czas na podjęcie działań prawnych?

Roszczenia wynikające z umów konsumenckich, w tym te dotyczące imprez turystycznych, podlegają ogólnemu trzyletniemu terminowi przedawnienia, liczonemu od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (np. od daty bezskutecznego wezwania do zapłaty). Wezwania przedsądowe mogą przerwać bieg tego terminu.

Co to jest istotna zmiana warunków umowy?

Istotna zmiana warunków umowy to taka modyfikacja, która w znaczący sposób wpływa na charakter, jakość lub cenę świadczenia, czyniąc je mniej atrakcyjnym lub bardziej kosztownym dla konsumenta niż pierwotnie uzgodniono. W tej sprawie podwyżka ceny o 12% i zmiana hotelu z 4 na 3 gwiazdki zostały uznane za istotne zmiany.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

  • ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, art. 14
  • ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, art. 15
  • ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, art. 16
  • ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, art. 17
  • ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, art. 18
  • Kodeks cywilny, art. 385(1)
  • Kodeks cywilny, art. 385(2)
  • Kodeks cywilny, art. 385(3)
  • Kodeks cywilny, art. 118
  • Kodeks cywilny, art. 471
  • Kodeks cywilny, art. 415
  • Kodeks cywilny, art. 481
  • Kodeks cywilny, art. 6
  • Kodeks postępowania cywilnego, art. 339 § 2
  • Kodeks postępowania cywilnego, art. 736
Brzmienie: Art. 14 Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych

1. W przypadku niewypłacalności organizatora turystyki lub przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych marszałek województwa lub upoważniona przez niego jednostka do wydawania dyspozycji wypłaty zaliczki na pokrycie kosztów kontynuacji imprezy turystycznej lub kosztów powrotu podróżnych do kraju prowadzi działania związane z organizacją powrotu podróżnych do kraju, jeżeli organizator turystyki lub przedsiębiorca ułatwiający nabywanie powiązanych usług turystycznych, wbrew obowiązkowi, nie zapewnia tego powrotu. 2. Treść gwarancji bankowej lub gwarancji ubezpieczeniowej lub umowy ubezpieczenia na rzecz podróżnych, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2, obejmuje upoważnienie dla marszałka województwa lub upoważnionej przez niego jednostki do wydawania dyspozycji wypłaty zaliczki na pokrycie kosztów kontynuacji imprezy turystycznej lub kosztów powrotu podróżnych do kraju.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 15 Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych

1. Podmiot udzielający zabezpieczeń finansowych, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2, po otrzymaniu każdorazowej dyspozycji marszałka województwa lub wskazanej przez niego jednostki, o której mowa w art. 14 ust. 1, bezwarunkowo, niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania dyspozycji, przekazuje wnioskowaną zaliczkę na pokrycie kosztów kontynuacji imprezy turystycznej lub kosztów powrotu podróżnych do kraju. 2. Marszałek województwa przedstawia podmiotowi udzielającemu zabezpieczeń finansowych, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2, pisemne rozliczenie otrzymanej zaliczki na pokrycie kosztów kontynuacji imprezy turystycznej lub kosztów powrotu podróżnych do kraju, w terminie 60 dni od dnia otrzymania wypłaty, pod rygorem obowiązku zwrotu tej zaliczki. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 7 ust. 2a, marszałek województwa lub upoważniona przez niego jednostka, o której mowa w art. 14 ust. 1, kieruje wydawaną dyspozycję do podmiotu, o którym mowa w art. 16 ust. 2, informując o tym podmioty, które udzieliły pozostałych gwarancji ubezpieczeniowych albo gwarancji bankowych. Przepis art. 19 ust. 3 stosuje się odpowiednio, z tym że przekazanie środków przez podmioty, które udzieliły pozostałych gwarancji ubezpieczeniowych albo gwarancji bankowych następuje w terminie nie dłuższym niż 2 dni robocze od dnia doręczenia wezwania.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 16 Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych

1. Podmiot udzielający zabezpieczeń finansowych, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2, w każdym przypadku niewypłacalności organizatora turystyki lub przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych, przyjmuje zgłoszenia od podróżnych, którzy nie otrzymali zwrotu: 1) wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną lub powiązane usługi turystyczne, w przypadku gdy impreza turystyczna lub powiązane usługi turystyczne nie zostały lub nie zostaną zrealizowane, 2) części wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną lub powiązane usługi turystyczne odpowiadające części imprezy turystycznej lub powiązanych usług turystycznych, które nie zostały lub nie zostaną zrealizowane, 3) kosztów powrotu do kraju, w przypadku samodzielnej organizacji tego powrotu przez podróżnych – z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych, lub osób, które działają w ich imieniu. 2. W przypadku, o którym mowa w art. 7 ust. 2a, podmiot udzielający gwarancji ubezpieczeniowej albo podmiot udzielający gwarancji bankowej, wskazany jako właściwy do przyjmowania zgłoszeń od podróżnych, jest obowiązany do obsługi zgłoszonych roszczeń, w tym do dokonywania wypłat, do wysokości własnej sumy gwarancyjnej oraz w imieniu pozostałych podmiotów udzielających gwarancji ubezpieczeniowej albo gwarancji bankowej, ze środków przez nich przekazanych zgodnie z wyliczeniem proporcjonalnego do wysokości udzielonego zabezpieczenia udziału w kwotach należnych podróżnym, do łącznej wysokości wszystkich gwarancji udzielonych na ten sam okres.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 17 Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych

1. Zgłoszenie, o którym mowa w art. 16, zawiera imię i nazwisko oraz adres do korespondencji podróżnego poszkodowanego w wyniku niewykonania w całości lub w części zobowiązań wynikających z umowy. 2. Do zgłoszenia, o którym mowa w art. 16, dołącza się: 1) kopię umowy o udział w imprezie turystycznej zawartej między podróżnym a organizatorem turystyki lub kopie dokumentów potwierdzających nabycie powiązanych usług turystycznych, za których realizację jest odpowiedzialny przedsiębiorca ułatwiający nabywanie powiązanych usług turystycznych; 2) kopię dowodu wpłaty na rzecz organizatora turystyki lub przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych należności za imprezę turystyczną lub usługi turystyczne, za których realizację jest odpowiedzialny przedsiębiorca ułatwiający nabywanie powiązanych usług turystycznych; 3) oświadczenie podróżnego: a) stwierdzające niewykonanie przez organizatora turystyki lub przedsiębiorcę ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych zobowiązań umownych o określonej wartości, b) zawierające wskazanie rachunku bankowego lub rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, na który ma nastąpić wypłata środków z zabezpieczenia finansowego, o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2, albo wskazanie innego sposobu wypłaty z tego zabezpieczenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 18 Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych

1. Podmiot udzielający zabezpieczeń finansowych, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2, niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania zgłoszenia podróżnego, dokonuje jego weryfikacji pod względem zgodności z wymaganiami określonymi w art. 17 oraz ze stanem faktycznym i przekazuje podróżnemu informację o szczegółowych wyliczeniach kwoty należnej podróżnemu albo informację o nieuwzględnieniu danego zgłoszenia w całości lub w części wraz ze wskazaniem przyczyny. W przypadku konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego termin udzielenia odpowiedzi ulega przedłużeniu, nie dłużej jednak niż do 90 dni od dnia otrzymania zgłoszenia. 2. W przypadku, o którym mowa w art. 7 ust. 2a, właściwy do dokonywania weryfikacji zgłoszenia podróżnego oraz przekazania mu informacji, o której mowa w ust. 1, jest podmiot, o którym mowa w art. 16 ust. 2. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 7 ust. 2a, podmiot, o którym mowa w art. 16 ust. 2, wraz z przekazaniem podróżnemu informacji, o której mowa w ust. 1, przekazuje tę informację do pozostałych podmiotów udzielających zabezpieczenia finansowego, wraz z wyliczeniem proporcjonalnego do wysokości udzielonego zabezpieczenia udziału w kwotach należnych podróżnym.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 385 Kodeks cywilny

§ 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. § 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 471 Kodeks cywilny

Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 415 Kodeks cywilny

Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 339 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. § 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.