Wyjście z umowy lub relacji
Kara umowna za rozwiązanie umowy telekomunikacyjnej: Prawa konsumenta
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
W dzisiejszych czasach umowy telekomunikacyjne często zawierane są na czas określony, a ich wcześniejsze rozwiązanie wiąże się z ryzykiem naliczenia kar umownych. Prawa konsumenta w takich sytuacjach są jednak szerokie, zwłaszcza gdy operator nie wywiązuje się należycie ze swoich zobowiązań. Niniejszy artykuł analizuje przypadek T. K., który zakwestionował zasadność naliczonej mu opłaty za przedterminowe wypowiedzenie umowy na usługi internetowe i telefoniczne.
Szybka odpowiedź
Konsument może kwestionować naliczenie kary umownej za przedterminowe rozwiązanie umowy telekomunikacyjnej, jeśli usługa była nienależycie świadczona, a także jeśli postanowienie o karze ma charakter klauzuli abuzywnej, naruszającej jego prawa.
- Konsument ma prawo wypowiedzieć umowę bez kary, jeśli operator nienależycie świadczy usługi.
- Postanowienie o karze umownej może być uznane za klauzulę abuzywną, jeśli rażąco narusza interesy konsumenta.
- Operator powinien wykazać należyte wykonanie usługi lub proporcjonalność naliczonych opłat.
- Należy zebrać dowody potwierdzające problemy z usługą, takie jak logi operatora czy testy prędkości.
- Sprawę można rozstrzygać polubownie (Rzecznik Konsumentów) lub sądownie, kwestionując zasadność opłat.
Jak wyglądała sprawa T. K.?
T. K., jako konsument, wypowiedział umowę na usługi telekomunikacyjne przed terminem z powodu nienależytego świadczenia usług przez operatora, co skutkowało naliczeniem przez spółkę kary umownej oraz dodatkowych opłat.
Podstawa: brak
T. K. zawarł z operatorem telekomunikacyjnym umowę na pakiet usług internetowych i telefonicznych na 24 miesiące, z promocyjną opłatą miesięczną. Od grudnia 2024 roku zaczął zgłaszać problemy z jakością połączenia internetowego, które, pomimo interwencji technika, utrzymywały się.
W lutym 2025 roku T. K. złożył reklamację, żądając rozwiązania umowy bez kary, wskazując na istotne naruszenie jakości usługi. Operator telekomunikacyjny odrzucił reklamację, twierdząc, że przerwy były krótkotrwałe, a T. K. może wypowiedzieć umowę, ale z obowiązkiem zapłaty kary umownej.
W odpowiedzi, T. K. wypowiedział umowę, powołując się na nienależyte wykonanie usługi. Operator telekomunikacyjny wystawił fakturę i wezwanie do zapłaty na kwotę 1 560,00 zł, obejmującą karę umowną, VAT, opłatę manipulacyjną i odsetki, którą T. K. w całości zakwestionował.
Czy postanowienie o karze umownej w umowie jest ważne?
Postanowienie o karze umownej w umowie konsumenckiej, zwłaszcza naliczanej w sytuacji nienależytego świadczenia usługi przez operatora, może być uznane za niedozwolone (abuzywne) i niewiążące dla konsumenta.
Podstawa: art. 353(1) k.c., art. 385(1)-385(3) k.c., art. 493 k.c., art. 491 k.c.
Umowa przewidywała, że w przypadku przedterminowego wypowiedzenia umowy, T. K. jest zobowiązany do zapłaty kary umownej równej iloczynowi liczby pozostałych miesięcy zobowiązania oraz różnicy między opłatą promocyjną a standardową stawką miesięczną. Jest to powszechna praktyka, mająca na celu rekompensatę "utraconych korzyści" operatora z tytułu udzielonej promocji.
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, postanowienia umowne, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, nie wiążą go, o ile nie zostały uzgodnione indywidualnie i nie dotyczą głównych świadczeń stron. Klauzula dotycząca kary umownej może być uznana za abuzywną, zwłaszcza jeśli jest naliczana w sytuacji, gdy to przedsiębiorca nienależycie wykonuje swoje zobowiązanie.
W sytuacji, gdy operator nienależycie wykonuje usługę (np. poprzez niestabilne łącze internetowe), konsument ma prawo do rozwiązania umowy. Naliczanie w takiej sytuacji kary umownej za wcześniejsze wypowiedzenie może być uznane za bezzasadne, ponieważ naruszenie umowy leży po stronie operatora.
Czy naliczona kara umowna i VAT są prawidłowe?
Kalkulacja kary umownej na kwotę 1 200,00 zł netto jest arytmetycznie poprawna według zapisu umowy, a doliczenie VAT do niej może być zgodne z przepisami podatkowymi, ale zasadność całej opłaty zależy od legalności jej podstawy.
Podstawa: Ustawa o VAT
Operator telekomunikacyjny naliczył karę umowną w wysokości 1 200,00 zł netto, co wynika z pomnożenia 10 pozostałych miesięcy zobowiązania przez różnicę w opłacie promocyjnej i standardowej (60,00 zł netto). Do tej kwoty doliczył 23% VAT, co dało 276,00 zł podatku.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, opłaty pobierane w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy, które stanowią rekompensatę za utratę przyszłych korzyści (jak np. różnica między ceną promocyjną a standardową), mogą być traktowane jako wynagrodzenie za usługę (lub jej część) i podlegać opodatkowaniu VAT. Oznacza to, że sam fakt doliczenia VAT do kary umownej może być zasadny z punktu widzenia przepisów ustawy o VAT, o ile sama kara umowna jest prawnie uzasadniona.
Kluczowe dla oceny prawidłowości całej kwoty (1 200,00 zł netto + VAT) jest ustalenie, czy operator telekomunikacyjny miał prawo do naliczenia kary umownej. Jeśli T. K. skutecznie wykaże, że miał prawo rozwiązać umowę z winy operatora z powodu nienależytego świadczenia usług, to cała naliczona kwota (netto i VAT) będzie nienależna.
Czy opłata manipulacyjna i odsetki są zasadne?
Zasadność naliczenia opłaty manipulacyjnej w wysokości 60,00 zł oraz odsetek w wysokości 24,00 zł zależy od transparentności i zgodności z prawem postanowień regulaminu operatora, a także od zasadności roszczenia głównego o karę umowną.
Podstawa: art. 481 §1 k.c., art. 492 k.c., art. 455 k.c.
Operator telekomunikacyjny doliczył opłatę manipulacyjną w kwocie 60,00 zł brutto oraz odsetki w wysokości 24,00 zł, uzasadniając to regulaminem usług (pkt 14 regulaminu). Aby ocenić zasadność tych opłat, niezbędne jest szczegółowe sprawdzenie regulaminu operatora.
Opłata manipulacyjna, podobnie jak kara umowna, musi być sformułowana w sposób jasny i zrozumiały, a także być proporcjonalna do rzeczywistych kosztów ponoszonych przez operatora. Jeśli opłata ta rażąco narusza interesy konsumenta lub nie jest uzasadniona rzeczywistymi kosztami, może zostać uznana za klauzulę abuzywną i tym samym być niewiążąca dla T. K.a.
Odsetki za opóźnienie należą się jedynie wtedy, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Jeśli roszczenie główne operatora (kara umowna i opłata manipulacyjna) zostanie uznane za bezzasadne, to roszczenie o odsetki również traci podstawę prawną. Wymagalność roszczeń, od której liczy się odsetki, reguluje Kodeks cywilny.
Jakie są terminy przedawnienia w tej sprawie?
Roszczenia operatora o zapłatę kary umownej oraz ewentualne roszczenia T. K.a o odszkodowanie lub obniżenie ceny przedawniają się z upływem trzech lat od dnia ich wymagalności.
Podstawa: art. 118 k.c.
Roszczenia wynikające z działalności gospodarczej, w tym roszczenia operatora telekomunikacyjnego o zapłatę kary umownej, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od daty, w której roszczenie stało się wymagalne. W tym przypadku, biorąc pod uwagę daty wypowiedzenia umowy (marzec 2025 r.) oraz wystawienia faktury i wezwania do zapłaty (marzec/kwiecień 2025 r.), roszczenie operatora na obecnym etapie nie jest przedawnione.
Analogicznie, ewentualne roszczenia T. K.a z tytułu nienależytego wykonania usługi, takie jak roszczenie o odszkodowanie za poniesioną szkodę (np. za brak dostępu do internetu) lub roszczenie o obniżenie ceny za usługę niskiej jakości, również podlegają trzyletniemu terminowi przedawnienia. Termin ten rozpoczyna bieg od momentu wymagalności roszczenia, np. od zakończenia okresu, w którym usługa była świadczona nienależycie.
W zgłoszonej sprawie problemy z łączem internetowym pojawiły się w grudniu 2024 roku, a reklamacja została złożona w lutym 2025 roku. Na tym etapie żadne z roszczeń nie wydaje się być przedawnione, ale istotne jest podejmowanie działań procesowych bez zbędnej zwłoki.
Jakie dowody są kluczowe w sporze z operatorem?
Kluczowe dowody w sporze z operatorem telekomunikacyjnym obejmują własną dokumentację konsumenta, dane techniczne operatora dotyczące jakości usługi oraz, w uzasadnionych przypadkach, opinię biegłego z zakresu telekomunikacji.
Podstawa: art. 6 k.c., art. 232 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c.
T. K. powinien zgromadzić wszelką posiadaną korespondencję z operatorem (e-maile, listy), w szczególności reklamację i odpowiedź na nią, wypowiedzenie umowy oraz faktury. Ważne są także wszelkie notatki, screeny testów prędkości internetu, czy nagrania rozmów z infolinią, które dokumentują problemy z usługą.
Niezbędne będą również dane od operatora, takie jak logi dotyczące świadczenia usługi (awarie, przerwy w dostawie, parametry łącza, np. prędkość, ping), protokoły napraw, czy zapisy dotyczące standardów usług (SLA). W przypadku postępowania sądowego, sąd może zobowiązać operatora do przedłożenia tych dokumentów.
W celu potwierdzenia nienależytego wykonania usługi i jego istotności, konieczne może być dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu telekomunikacji. Biegły, analizując zebrane dane, będzie mógł ocenić, czy jakość i parametry świadczonej usługi były zgodne z umową i powszechnie przyjętymi standardami.
Jaka strategia działania jest rekomendowana?
Rekomendowana strategia obejmuje etap polubowny, z wezwaniem przedsądowym i zgłoszeniem do Rzecznika Konsumentów, a w przypadku braku porozumienia – podjęcie działań sądowych mających na celu ustalenie braku obowiązku zapłaty lub zwrot nienależnych świadczeń.
Podstawa: art. 730(1) k.p.c.
Pierwszym krokiem powinno być wysłanie do operatora telekomunikacyjnego szczegółowego wezwania przedsądowego, precyzującego stanowisko T. K.a i żądającego cofnięcia faktury/wezwania do zapłaty. W wezwaniu można również zaproponować ugodę, co może pozwolić na uniknięcie długotrwałego i kosztownego postępowania sądowego.
Równolegle warto zgłosić sprawę do lokalnego Rzecznika Praw Konsumentów lub Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Instytucje te mogą udzielić wsparcia w mediacji z operatorem lub wydać opinię, która wzmocni pozycję T. K.a w sporze.
W przypadku braku pozytywnej odpowiedzi lub porozumienia w fazie przedsądowej, konieczne będzie złożenie pozwu cywilnego do sądu. Celem pozwu będzie ustalenie braku obowiązku zapłaty kary umownej i innych opłat, a jeśli T. K. już je uiścił, żądanie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Możliwe jest również złożenie wniosku o zabezpieczenie powództwa, aby operator nie mógł prowadzić dalszych działań windykacyjnych.
Jakie są ryzyka i szanse w sporze z operatorem?
Szanse konsumenta zwiększa ochrona prawna konsumentów oraz potencjalne uznanie postanowień umowy za abuzywne, natomiast ryzyka wiążą się z koniecznością udowodnienia nienależytego wykonania usługi oraz ewentualnymi kosztami postępowania sądowego.
Podstawa: brak
Szanse: Status konsumenta T. K.a zapewnia silną ochronę prawną, co ułatwia kwestionowanie klauzul umownych i nienależytego wykonania usług. Istnieje mocna podstawa do argumentowania, że T. K. miał prawo wypowiedzieć umowę bez kary ze względu na długotrwałe problemy z internetem. Postanowienie o karze umownej za przedterminowe rozwiązanie umowy, szczególnie gdy jest rekompensatą za utracone korzyści z promocji, może być oceniane jako klauzula abuzywna. Wsparcie Rzecznika Konsumentów lub UOKiK może wzmocnić pozycję konsumenta.
Ryzyka: Głównym ryzykiem jest konieczność udowodnienia nienależytego wykonania usługi przez operatora, co wymaga zebrania rzetelnych, często technicznych dowodów. Operator może przedstawić własne dowody, starając się podważyć twierdzenia T. K.a. Istnieje również ryzyko, że sąd uzna postanowienie o karze umownej za prawidłowe, jeśli nienależyte wykonanie usługi nie zostanie uznane za istotne lub jeśli T. K. nie przedstawi wystarczających dowodów. W przypadku przegranej w sądzie, T. K. poniesie koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego operatora.
Operator będzie argumentował, że kara umowna jest zgodna z umową i przepisami, stanowi ekwiwalent utraconych korzyści, a zgłaszane problemy z usługą nie były istotne. Będzie również twierdził, że opłata manipulacyjna i odsetki wynikają z regulaminu i są zgodne z prawem.
Najczęstsze pytania
Czy mogę wypowiedzieć umowę telekomunikacyjną, jeśli usługa jest źle świadczona?
Tak, konsument ma prawo wypowiedzieć umowę telekomunikacyjną bez ponoszenia kary, jeśli operator nienależycie świadczy usługi, co uniemożliwia korzystanie z nich zgodnie z przeznaczeniem. Należy jednak udokumentować problemy i zgłosić je operatorowi.
Co to jest klauzula abuzywna w umowie telekomunikacyjnej?
Klauzula abuzywna to postanowienie w umowie zawieranej z konsumentem, które nie było indywidualnie uzgodnione i kształtuje prawa oraz obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Przykładowo, kara umowna naliczana, gdy to operator odpowiada za nienależyte wykonanie umowy, może być uznana za abuzywną.
Jakie dowody są potrzebne, aby udowodnić nienależyte wykonanie usługi internetowej?
Do udowodnienia nienależytego wykonania usługi internetowej przydadzą się wszelkie dokumenty zgłoszeń problemów (e-maile, protokoły), testy prędkości łącza, logi awarii od operatora (o które można wystąpić do sądu), a także ewentualne nagrania rozmów z infolinią.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 249 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 249 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 26 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 353(1) k.c.
- art. 385(1) k.c.
- art. 385(2) k.c.
- art. 385(3) k.c.
- art. 481 k.c.
- art. 492 k.c.
- art. 494 k.c.
- art. 491 k.c.
- art. 355 k.c.
- art. 455 k.c.
- art. 118 k.c.
- art. 6 k.c.
- art. 483 k.c.
- art. 233 § 1 k.p.c.
- art. 232 k.p.c.
- art. 730(1) k.p.c.
- Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta
- Ustawa o VAT (ustawa z 11 marca 2004 r.)
- Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Brzmienie: Art. 353 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. § 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Brzmienie: Art. 385 Kodeks cywilny
§ 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. § 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Brzmienie: Art. 493 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność strona zobowiązana, druga strona może, według swego wyboru, albo żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania, albo od umowy odstąpić. § 2. W razie częściowej niemożliwości świadczenia jednej ze stron druga strona może od umowy odstąpić, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez tę stronę cel umowy, wiadomy stronie, której świadczenie stało się częściowo niemożliwe.
Brzmienie: Art. 491 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. § 2. Jeżeli świadczenia obu stron są podzielne, a jedna ze stron dopuszcza się zwłoki tylko co do części świadczenia, uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługujące drugiej stronie ogranicza się, według jej wyboru, albo do tej części, albo do całej reszty niespełnionego świadczenia. Strona ta może także odstąpić od umowy w całości, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce.
Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Brzmienie: Art. 492 Kodeks cywilny
Jeżeli uprawnienie do odstąpienia od umowy wzajemnej zostało zastrzeżone na wypadek niewykonania zobowiązania w terminie ściśle określonym, strona uprawniona może w razie zwłoki drugiej strony odstąpić od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego. To samo dotyczy wypadku, gdy wykonanie zobowiązania przez jedną ze stron po terminie nie miałoby dla drugiej strony znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce.
Brzmienie: Art. 455 Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.
Brzmienie: Art. 233 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. § 2. Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu.
Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.
Brzmienie: Art. 494 Kodeks cywilny
§ 1. Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. § 2. Zwrot świadczenia na rzecz konsumenta powinien nastąpić niezwłocznie.
Brzmienie: Art. 355 Kodeks cywilny
§ 1. Dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). § 2. Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
Brzmienie: Art. 483 Kodeks cywilny
§ 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). § 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.