Wyjście z umowy lub relacji
Zwrot dwukrotności zadatku po odstąpieniu od umowy o roboty budowlane
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Niniejszy artykuł analizuje przypadek sporu wynikłego z umowy o roboty budowlane, gdzie Zamawiająca odstąpiła od umowy z powodu opóźnień Wykonawcy i domaga się zwrotu dwukrotności wpłaconego zadatku. Przedstawiamy kluczowe aspekty prawne, ocenę dowodów oraz strategię działania.
Szybka odpowiedź
Zamawiająca ma silne podstawy do żądania zwrotu dwukrotności zadatku, jeśli udowodni, że odstąpienie od umowy było skuteczne i nastąpiło z winy Wykonawcy, który nie wywiązał się z terminów i zasad staranności.
- Klauzula zadatku w umowie jest zgodna z zasadą swobody umów i art. 394 Kodeksu cywilnego.
- Kluczowe dla roszczenia jest udowodnienie winy Wykonawcy w opóźnieniach oraz skuteczności odstąpienia od umowy.
- Zamawiająca może żądać zwrotu dwukrotności zadatku, pomniejszonego o udowodnioną wartość wykonanych robót przez Wykonawcę.
- Termin przedawnienia roszczeń wynosi trzy lata dla obu stron jako roszczenia związane z działalnością gospodarczą.
- Ważne jest precyzyjne sformułowanie wezwania przedsądowego oraz pozwu z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa.
Jak wyglądała sprawa?
Sprawa dotyczy sporu między Zamawiającą M. K. a Wykonawcą D. Sp. z o.o., wynikłego z umowy o roboty budowlane, gdzie Zamawiająca odstąpiła od umowy z powodu opóźnień Wykonawcy i żąda zwrotu dwukrotności zadatku.
M. K., jako Zamawiająca, zawarła z D. Sp. z o.o. umowę o roboty budowlane nr DB/████/███ na rozbudowę domu jednorodzinnego. Całkowita cena brutto umowy wynosiła 420 000,00 zł, a przy jej podpisaniu M. K. wpłaciła zadatek w wysokości 42 000,00 zł.
W okresie od marca do maja 2025 roku Wykonawca dopuścił się znaczących opóźnień w realizacji prac, wynikających z braku materiałów i trwającego trzy tygodnie braku kierownika budowy. M. K. wielokrotnie wzywała Wykonawcę do usunięcia naruszeń i przyspieszenia prac, m.in. e-mailem z 22 maja 2025 r. i kolejnym pismem z 30 czerwca 2025 r.
Wobec braku poprawy, M. K. odstąpiła od umowy w dniu 15 lipca 2025 r. Wykonawca zakwestionował skuteczność odstąpienia, twierdząc, że zadatek przepada na jego rzecz zgodnie z §7 umowy, i wezwał M. K. do zapłaty kwoty 38 600,00 zł za dotychczas wykonane roboty. M. K. natomiast domaga się zwrotu dwukrotności zadatku, czyli 84 000,00 zł, opierając się na art. 394 Kodeksu cywilnego.
Czy klauzula o zadatku jest zgodna z prawem?
Tak, klauzula umowna dotycząca zadatku jest co do zasady dopuszczalna w ramach swobody kontraktowania i jest zgodna z duchem art. 394 Kodeksu cywilnego.
Umowa przewiduje, że w razie niewykonania umowy przez Wykonawcę, zwróci on Zamawiającej dwukrotność zadatku. Natomiast w przypadku odstąpienia od umowy przez Zamawiającą bez winy Wykonawcy, zadatek przepada na rzecz Wykonawcy.
Takie postanowienie, uregulowane w §7 umowy, jest modyfikacją ustawowych skutków zadatku z art. 394 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z zasadą swobody umów (art. 353(1) Kodeksu cywilnego), strony mogą swobodnie kształtować treść stosunku prawnego, o ile nie sprzeciwia się to ustawie, naturze stosunku, ani zasadom współżycia społecznego.
Wysokość zadatku wynosząca 10% ceny umowy nie budzi zastrzeżeń. Postanowienia umowne są zgodne z podstawową funkcją zadatku, która polega na zabezpieczeniu wykonania umowy i rekompensacie dla strony, która doznała szkody z powodu niewykonania umowy przez drugą stronę.
Kto odpowiada za niewykonanie umowy?
Zgromadzone dowody, w tym ekspertyza rzeczoznawcy budowlanego oraz korespondencja reklamacyjna, silnie wskazują, że za nienależyte wykonanie umowy odpowiedzialność ponosi Wykonawca.
Wykonawca dopuścił się opóźnień w realizacji prac, które obejmowały braki materiałowe i brak kierownika budowy przez trzy tygodnie. M. K. udokumentowała te opóźnienia, kierując reklamację (e-mail z 22 maja 2025 r.) oraz wezwanie do przyspieszenia prac (30 czerwca 2025 r.).
Kluczowym dowodem potwierdzającym nienależyte wykonanie umowy przez Wykonawcę jest ekspertyza rzeczoznawcy budowlanego z 2 sierpnia 2025 r., która potwierdza opóźnienia i braki kadrowe. Takie zachowanie kwalifikuje się jako nienależyte wykonanie zobowiązania, o którym mowa w art. 471 Kodeksu cywilnego.
Stanowisko Wykonawcy, który twierdzi, że opóźnienia wynikały z sił wyższych lub podwykonawców, wymaga weryfikacji. Wobec posiadanych przez M. K. dowodów, Wykonawca będzie musiał udowodnić, że nie ponosi winy za powstałe opóźnienia, aby obalić argumentację Zamawiającej.
Czy odstąpienie od umowy było skuteczne?
Skuteczność odstąpienia M. K. od umowy zależy od tego, czy jej wezwanie z 30 czerwca 2025 roku spełniało formalne wymogi art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego, czyli zawierało wyraźne zagrożenie odstąpieniem.
M. K. złożyła oświadczenie o odstąpieniu od umowy w dniu 15 lipca 2025 r., powołując się na naruszenie terminów i zasad staranności przez Wykonawcę. Zgodnie z art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego, strona może odstąpić od umowy wzajemnej w przypadku zwłoki drugiej strony, po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu dodatkowego z zagrożeniem, iż w razie jego bezskutecznego upływu będzie uprawniona do odstąpienia.
Należy szczegółowo zweryfikować treść wezwania M. K. z 30 czerwca 2025 r. W przypadku, gdy to wezwanie nie zawierało wyraźnego zagrożenia odstąpieniem od umowy po bezskutecznym upływie dodatkowego terminu, Wykonawca może podnieść zarzut nieskuteczności odstąpienia.
Jeśli odstąpienie okaże się nieskuteczne, umowa nadal mogłaby obowiązywać, a roszczenia M. K. mogłyby zostać ograniczone do żądania naprawienia szkody, ewentualnie zwrotu samego zadatku jako świadczenia nienależnego po ustaniu podstawy jego zatrzymania, bez możliwości żądania dwukrotności.
Jakie roszczenia może dochodzić Zamawiająca?
Zamawiająca może dochodzić zwrotu dwukrotności zadatku w wysokości 84 000,00 zł, co po potrąceniu roszczenia Wykonawcy o zapłatę za wykonane roboty wyniesie 45 400,00 zł.
Zgodnie z §7 umowy oraz art. 394 § 1 Kodeksu cywilnego, w przypadku niewykonania umowy przez Wykonawcę, Zamawiająca jest uprawniona do żądania zwrotu dwukrotności zadatku. Wpłacony zadatek wynosił 42 000,00 zł, zatem roszczenie M. K. o zwrot dwukrotności zadatku wynosi 84 000,00 zł.
Wykonawca domaga się zapłaty kwoty 38 600,00 zł za roboty wykonane do 30 czerwca 2025 r. W przypadku skutecznego odstąpienia od umowy, strony powinny zwrócić sobie wzajemne świadczenia zgodnie z art. 494 § 1 Kodeksu cywilnego. Roszczenie Wykonawcy o zapłatę za wykonane roboty może zostać potrącone z roszczeniem M. K. o zwrot dwukrotności zadatku.
Na podstawie art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego, M. K. może złożyć oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności. Ostatecznie, po potrąceniu, kwota do zapłaty na rzecz M. K. wyniosłaby 45 400,00 zł (84 000,00 zł - 38 600,00 zł), wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wymagalności roszczenia.
Jakie dowody są kluczowe w sprawie?
Kluczowymi dowodami są umowa, potwierdzenie zapłaty zadatku, korespondencja reklamacyjna Zamawiającej, oświadczenie o odstąpieniu oraz opinia rzeczoznawcy budowlanego.
Do najważniejszych dowodów należą: umowa o roboty budowlane, potwierdzenie przelewu zadatku, e-maile i pisma M. K. dokumentujące opóźnienia i wezwania do ich usunięcia, a także oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Te dokumenty potwierdzają istnienie umowy, spełnienie świadczenia przez Zamawiającą oraz przebieg zdarzeń prowadzących do odstąpienia.
Szczególnie istotnym dowodem jest ekspertyza rzeczoznawcy budowlanego z 2 sierpnia 2025 r., która potwierdza opóźnienia i braki kadrowe u Wykonawcy. Jest to obiektywna ocena stanu robót, która stanowi mocne wsparcie dla roszczeń M. K. W trakcie postępowania sądowego, w celu pełnego potwierdzenia ustaleń, może być konieczne uzyskanie opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa (art. 278 Kodeksu postępowania cywilnego).
Ważne jest również zabezpieczenie wszelkiej dodatkowej korespondencji, dokumentacji fotograficznej lub filmowej z placu budowy, oraz ewentualnych zeznań świadków, którzy mogą potwierdzić przebieg prac i stwierdzone opóźnienia. Konieczna jest także dokładna weryfikacja treści wezwania M. K. z 30 czerwca 2025 r., zwłaszcza pod kątem jego zgodności z wymogami art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego.
Jakie są terminy przedawnienia roszczeń?
Zarówno roszczenia Zamawiającej o zwrot zadatku, jak i roszczenia Wykonawcy o zapłatę za wykonane roboty, jako roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedawniają się z upływem trzech lat.
Zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego, termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata. Dotyczy to zarówno roszczenia M. K. o zwrot zadatku (lub jego dwukrotności), jak i roszczenia Wykonawcy o zapłatę za wykonane roboty.
Bieg przedawnienia roszczenia M. K. o zwrot zadatku (lub dwukrotności) rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli od dnia następującego po skutecznym odstąpieniu od umowy (15 lipca 2025 r.). W przypadku Wykonawcy, termin przedawnienia roszczenia o zapłatę za wykonane roboty rozpoczyna się od dnia, w którym świadczenie stało się wymagalne, tj. po wezwaniu do zapłaty (21 lipca 2025 r.) lub po upływie wskazanego w nim terminu płatności.
Po upływie terminu przedawnienia, dłużnik może skutecznie uchylić się od zaspokojenia roszczenia, podnosząc zarzut przedawnienia. W przypadku M. K. jako konsumenta, sąd powinien uwzględnić zarzut przedawnienia z urzędu. Dlatego istotne jest szybkie podjęcie działań prawnych po bezskuteczności wezwań przedsądowych.
Jakie są ryzyka procesowe i jak się przed nimi bronić?
Głównym ryzykiem procesowym jest podważenie przez Wykonawcę skuteczności odstąpienia od umowy, co może ograniczyć roszczenie Zamawiającej do zwrotu samego zadatku, jednakże silne dowody świadczą na korzyść M. K.
Najważniejsze ryzyko wynika z możliwości uznania odstąpienia M. K. za nieskuteczne, np. z powodu braku spełnienia formalnych wymogów art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego (brak wyraźnego zagrożenia odstąpieniem w wezwaniu z 30 czerwca 2025 r.). W takim przypadku roszczenie o dwukrotność zadatku może być trudne do wyegzekwowania, a Zamawiająca mogłaby dochodzić jedynie zwrotu samego zadatku lub odszkodowania na zasadach ogólnych.
Obrona przed roszczeniem Wykonawcy o zapłatę 38 600,00 zł za wykonane roboty polega na złożeniu oświadczenia o potrąceniu z roszczeniem Zamawiającej o zwrot dwukrotności zadatku (art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego). Dodatkowo, Zamawiająca może kwestionować wartość lub jakość faktycznie wykonanych prac, zwłaszcza jeśli ekspertyza rzeczoznawcy lub opinia biegłego sądowego wskaże, że są one niższe lub wymagają kosztów usunięcia wad.
W celu zminimalizowania ryzyka finansowego i zwiększenia szans na odzyskanie środków, M. K. powinna złożyć w pozwie wniosek o zabezpieczenie powództwa (art. 730 KPC, art. 736 KPC), np. poprzez zajęcie wierzytelności Wykonawcy z rachunku bankowego. Zawsze zaleca się również dążenie do ugody pozasądowej lub mediacji, aby uniknąć długotrwałego i kosztownego postępowania sądowego.
Najczęstsze pytania
Czy mogę odstąpić od umowy o roboty budowlane, jeśli wykonawca ma opóźnienia?
Tak, możesz odstąpić od umowy o roboty budowlane, jeśli wykonawca dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania. Zwykle wymaga to uprzedniego wyznaczenia dodatkowego terminu do wykonania z zagrożeniem odstąpieniem od umowy po jego bezskutecznym upływie (art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego).
Czy zawsze mogę żądać dwukrotności zadatku po odstąpieniu od umowy?
Żądanie dwukrotności zadatku jest możliwe, jeśli odstąpienie od umowy nastąpiło z winy strony, która otrzymała zadatek, oraz gdy umowa lub przepisy prawa na to pozwalają (art. 394 Kodeksu cywilnego). W przypadku, gdy to Ty jako Zamawiający odstępujesz od umowy bez winy wykonawcy, zadatek zwykle przepada na jego rzecz.
Co zrobić, jeśli wykonawca zatrzyma zadatek i żąda zapłaty za wykonane prace?
W takiej sytuacji należy dokładnie przeanalizować przyczyny odstąpienia od umowy i udokumentować winę wykonawcy. Możesz wezwać wykonawcę do zwrotu dwukrotności zadatku, a jednocześnie złożyć oświadczenie o potrąceniu jego roszczenia o zapłatę za wykonane prace z Twoim roszczeniem o zadatek (art. 498 Kodeksu cywilnego).
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 250 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 16 KB
- Sprawa 250 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 27 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 394 k.c.
- art. 353(1) k.c.
- art. 471 k.c.
- art. 491 § 1 k.c.
- art. 494 § 1 k.c.
- art. 481 § 1 k.c.
- art. 118 k.c.
- art. 498 § 1 k.c.
- art. 46 k.p.c.
- art. 730 k.p.c.
- art. 736 k.p.c.
- art. 278 k.p.c.
- art. 98 k.p.c.
Brzmienie: Art. 394 Kodeks cywilny
§ 1. W braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. § 2. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi. § 3. W razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.
Brzmienie: Art. 353 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. § 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Brzmienie: Art. 471 Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Brzmienie: Art. 491 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. § 2. Jeżeli świadczenia obu stron są podzielne, a jedna ze stron dopuszcza się zwłoki tylko co do części świadczenia, uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługujące drugiej stronie ogranicza się, według jej wyboru, albo do tej części, albo do całej reszty niespełnionego świadczenia. Strona ta może także odstąpić od umowy w całości, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce.
Brzmienie: Art. 494 Kodeks cywilny
§ 1. Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. § 2. Zwrot świadczenia na rzecz konsumenta powinien nastąpić niezwłocznie.
Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Brzmienie: Art. 498 Kodeks cywilny
§ 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. § 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Brzmienie: Art. 46 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów. § 2. Strony nie mogą jednak zmieniać właściwości wyłącznej.
Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.
Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.
Brzmienie: Art. 278 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii. § 2. Sąd orzekający może pozostawić prawo wyboru biegłego sędziemu wyznaczonemu lub sądowi wezwanemu. § 3. Sąd oznaczy, czy opinia ma być przedstawiona ustnie, czy na piśmie. § 4. Jeżeli sąd nie wyznaczył osoby biegłego, wskazuje ją przewodniczący.
Brzmienie: Art. 98 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). § 11. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu – za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu. § 12. W szczególnie uzasadnionym przypadku, na wniosek strony, która w toku procesu poniosła szczególnie wysoki wydatek podlegający zwrotowi, sąd może przyznać jej odsetki przewidziane w § 11 od kwoty równej temu wydatkowi za czas od dnia jego poniesienia przez stronę do dnia zapłaty. § 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie. § 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. § 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.