Energia, OZE i media
Nieuczciwe klauzule w umowie o energię – poradnik dla prosumenta
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Właściciele mikroinstalacji fotowoltaicznych, czyli prosumenci, coraz częściej mierzą się z niejasnymi lub nieuczciwymi zapisami w umowach z dostawcami energii. Niniejszy artykuł przedstawia analizę prawną typowej sprawy sporu o nienależnie naliczone opłaty, wskazując możliwe ścieżki obrony i dochodzenia roszczeń.
Szybka odpowiedź
Wielokrotnie klauzule umowne dotyczące jednostronnych zmian marży, dodatkowych opłat prosumenckich czy kar za rozwiązanie umowy mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne, co otwiera drogę do kwestionowania naliczeń i dochodzenia zwrotu pieniędzy.
- Klient, jako konsument, jest chroniony przed nieuzgodnionymi indywidualnie postanowieniami umownymi, które naruszają jego interesy.
- Jednostronne zmiany marży, arbitralne opłaty za niedobór prosumencki oraz możliwość dowolnego doliczania opłat dodatkowych są prawdopodobnie klauzulami abuzywnymi.
- Opłata za wcześniejsze rozwiązanie umowy może być rażąco wygórowana i również uznana za niedozwoloną.
- Do skutecznego zakwestionowania naliczeń niezbędne są dowody techniczne oraz opinia biegłego elektroenergetyka.
- Rekomendowana strategia obejmuje wezwanie przedsądowe, mediację, zgłoszenie do UOKiK oraz ewentualny pozew sądowy z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia.
Jak wyglądała sprawa Pana J. K.?
Pan J. K., właściciel mikroinstalacji fotowoltaicznej, zakwestionował zasadność naliczonych przez dostawcę energii dodatkowych opłat, w tym za tzw. „niedobór prosumencki” oraz „równoważenie i koszty bilansowania”, wynikające z jego umowy kompleksowej.
W dniu 15.02.2025 r. Pan J. K. zawarł umowę kompleksową sprzedaży energii elektrycznej z dostawcą energii. Po zainstalowaniu mikroinstalacji fotowoltaicznej i rozpoczęciu okresu rozliczeniowego, dostawca energii wystawił pierwszą fakturę, a następnie dodatkową fakturę korygującą z obciążeniem w wysokości 4 500,00 zł brutto za „równoważenie i koszty bilansowania” oraz doliczył opłatę od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) za zwiększenie mocy rezerwowej w kwocie 1 200,00 zł netto.
Pan J. K. złożył pisemną reklamację 02.05.2025 r., kwestionując zasadność tych naliczeń, w tym opłaty za „niedobór prosumencki” w wysokości 0,80 zł/kWh oraz jednostronne doliczanie opłat dodatkowych. Dostawca energii odmówił uznania reklamacji 20.05.2025 r. i wysłał wezwanie do zapłaty 15.07.2025 r., grożąc wypowiedzeniem umowy i naliczeniem opłaty w wysokości 2 000,00 zł netto za jej wcześniejsze rozwiązanie.
Klient wskazuje, że sporne klauzule umowne, takie jak jednostronna zmiana marży, opłata za niedobór prosumencki, prawo do doliczania opłat dodatkowych oraz opłata za rozwiązanie umowy, są niezgodne z prawem energetycznym, prawami konsumenta i przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi klauzul abuzywnych.
Czy klauzule o jednostronnej zmianie marży są dozwolone w umowach konsumenckich?
Postanowienie umowne zezwalające dostawcy energii na jednostronną zmianę marży bez ważnej przyczyny wskazanej w umowie jest wysoce prawdopodobne do uznania za niedozwoloną klauzulę umowną.
Zgodnie z Kodeksem cywilnym, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały uzgodnione indywidualnie i kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, są niedozwolone. Klauzula w umowie Pana J. K. (§5 ust. 2), która pozwala dostawcy energii na jednostronną zmianę marży z 0,15 do 0,30 zł/kWh z 14-dniowym uprzedzeniem, bez wyraźnej i obiektywnej przyczyny, kwalifikuje się jako takie postanowienie.
Przepisy Kodeksu cywilnego wskazują, że za niedozwolone uważa się postanowienia uprawniające kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny. Ponadto, wiązanie możliwości wypowiedzenia umowy przez konsumenta w przypadku braku akceptacji takiej zmiany z obowiązkiem zapłaty opłaty rozwiązaniowej stanowi dodatkową presję i również może być uznane za abuzywne.
Czy „opłata za niedobór prosumencki” jest zgodna z przepisami?
Opłata za niedobór prosumencki w wysokości 0,80 zł/kWh, obliczana jako różnica między energią pobraną a oddaną do sieci, budzi poważne wątpliwości co do jej zasadności i zgodności z przepisami regulującymi status prosumenta.
Przepisy ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE) regulują zasady rozliczeń energii elektrycznej dla prosumentów, takie jak net-billing czy net-metering. Te modele rozliczeń uwzględniają zarówno energię pobraną, jak i oddaną do sieci, jednak nie przewidują dodatkowych, arbitralnie ustalonych „opłat za niedobór prosumencki” w formie określonej w umowie Pana J. K.
Taka opłata może być sprzeczna z obowiązującymi zasadami rozliczeń prosumenckich i stanowić ukryty koszt, który nie ma uzasadnienia w przepisach prawa energetycznego. Brak przejrzystości w sposobie naliczania i wysoka stawka mogą rażąco naruszać interesy konsumenta, co pozwala uznać ją za niedozwolone postanowienie umowne.
Czy dostawca energii może jednostronnie doliczać inne opłaty dodatkowe?
Klauzula uprawniająca dostawcę energii do jednostronnego doliczania wszelkich opłat dodatkowych bez uprzedniej zgody odbiorcy jest najprawdopodobniej niedozwolona i niezgodna z prawem konsumenckim.
Postanowienie umowne (§10 ust. 1), które pozwala dostawcy energii na jednostronne doliczanie opłat związanych z bilansowaniem, kosztami uruchomienia sieci, opłatami operatora oraz innymi kosztami rynkowymi bez zgody konsumenta, jest sprzeczne z zasadami równości stron i transparentności warunków umowy.
Konsument powinien mieć pełną jasność co do wszystkich kosztów i nie może być narażony na arbitralne podwyższanie świadczeń. Tego typu klauzule, które dają przedsiębiorcy nieograniczone prawo do obciążania konsumenta nieokreślonymi kosztami, są zazwyczaj uznawane za abuzywne.
Jakie ryzyko wiąże się z opłatą za wcześniejsze rozwiązanie umowy?
Ryzyko wypowiedzenia umowy przez dostawcę energii i naliczenia opłaty za jej wcześniejsze rozwiązanie jest realne, jednak zapis o tej opłacie w wysokości 2 000,00 zł netto jest prawdopodobnie abuzywny i można go podważyć.
Opłata za rozwiązanie umowy przed upływem minimalnego okresu 24 miesięcy (§12 ust. 2) może być uznana za rażąco wygórowaną i naruszającą interesy konsumenta, zwłaszcza jeśli wypowiedzenie umowy następuje z powodu niedozwolonych zmian wprowadzonych przez samego dostawcę energii lub stosowania przez niego nieuczciwych praktyk.
Choć strony mają swobodę kształtowania treści umowy, jej postanowienia nie mogą sprzeciwiać się ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Wysoka opłata za rozwiązanie umowy, pełniąca funkcję kary umownej lub odstępnego, może zostać uznana za niedozwolone postanowienie, jeśli jej wysokość jest rażąco wygórowana i ogranicza prawo konsumenta do rozwiązania umowy.
Jakie dowody są potrzebne do zakwestionowania naliczeń?
Do skutecznego zakwestionowania naliczeń niezbędne jest zgromadzenie wszelkich dokumentów dotyczących rozliczeń energii, danych pomiarowych oraz, w wielu przypadkach, opinia biegłego elektroenergetyka.
Należy zgromadzić zlecenia wydane operatorowi systemu dystrybucyjnego (OSD) dotyczące mocy rezerwowej, szczegółowe dane pomiarowe z licznika energii elektrycznej (pobór i oddanie energii), dane z systemu rozliczeń bilansowych oraz wykazy obrotów Klienta. Istotne mogą być także dokumenty dotyczące rynku hurtowego energii elektrycznej, jeżeli dostawca energii powołuje się na zmieniające się koszty bilansowania.
Opinia biegłego elektroenergetyka jest kluczowa w sprawach wymagających specjalistycznej wiedzy. Biegły może ocenić zgodność naliczonych opłat z przepisami prawa energetycznego, zweryfikować poprawność modelu rozliczeń prosumenckich, prawidłowość pomiarów oraz ustalić, czy opłaty dodatkowe mają swoje odzwierciedlenie w rzeczywistych i uzasadnionych kosztach.
- Zlecenia OSD dotyczące mocy rezerwowej i infrastruktury.
- Dane pomiarowe z licznika energii elektrycznej (pobór i oddanie energii).
- Dane z systemu rozliczeń bilansowych mikroinstalacji.
- Wykazy obrotów Klienta w zakresie energii.
- Dokumenty rynku hurtowego energii elektrycznej.
- Regulaminy świadczenia usług dystrybucji przez OSD.
Jaka jest rekomendowana strategia działania w sporze z dostawcą energii?
Rekomendowana strategia obejmuje wielotorowe działania, począwszy od wezwania przedsądowego, poprzez mediację, zgłoszenie sprawy do UOKiK, aż po ewentualne postępowanie sądowe z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia.
Pierwszym krokiem powinno być wysłanie formalnego wezwania przedsądowego do dostawcy energii, zawierającego szczegółowe uzasadnienie prawne zarzutów Klienta, żądanie zwrotu nienależnie pobranych kwot oraz zaniechania dalszych działań windykacyjnych. Jednocześnie, warto złożyć wniosek o mediację do właściwego Rzecznika Praw Konsumentów lub o wszczęcie postępowania przed stałym sądem polubownym przy Urzędzie Regulacji Energetyki (URE).
Niezależnie od ścieżki sądowej, należy rozważyć zgłoszenie sprawy do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) w związku z podejrzeniem stosowania niedozwolonych klauzul umownych i praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W przypadku braku pozytywnej odpowiedzi dostawcy energii, konieczne będzie złożenie pozwu do sądu rejonowego, w którym należy domagać się zwrotu nienależnie pobranych opłat wraz z odsetkami oraz stwierdzenia abuzywności kwestionowanych klauzul umownych.
W pozwie warto również rozważyć złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia poprzez wstrzymanie dalszych działań windykacyjnych oraz ewentualnego wypowiedzenia umowy przez dostawcę energii na czas trwania postępowania sądowego.
- Wysłanie wezwania przedsądowego do dostawcy energii.
- Złożenie wniosku o mediację do Rzecznika Praw Konsumentów lub URE.
- Zgłoszenie praktyk do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK).
- Rozważenie zawiadomienia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE).
- Złożenie pozwu do sądu rejonowego z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia.
- Przygotowanie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego elektroenergetyka.
Najczęstsze pytania
Co to są klauzule abuzywne w umowach o energię?
Klauzule abuzywne (niedozwolone postanowienia umowne) to takie zapisy w umowach zawieranych z konsumentami, które nie zostały uzgodnione indywidualnie i kształtują prawa oraz obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Przykładowo, mogą to być jednostronne uprawnienia sprzedawcy do zmiany cen lub doliczania opłat bez jasnych kryteriów.
Jakie są terminy przedawnienia roszczeń związanych z fakturami za energię?
Roszczenia z tytułu dostaw energii elektrycznej, jak również innych świadczeń okresowych, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności roszczenia, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Złożenie reklamacji może wpłynąć na bieg przedawnienia w określonych sytuacjach, a wezwanie do zapłaty ze strony dostawcy energii przerywa jego bieg.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 007 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 007 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 21 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 353(1) Kodeksu cywilnego
- art. 354 § 1 Kodeksu cywilnego
- art. 354–359 Kodeksu cywilnego
- art. 355(1) Kodeksu cywilnego
- art. 361 Kodeksu cywilnego
- art. 381–384 Kodeksu cywilnego
- art. 384–3847 Kodeksu cywilnego
- art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego
- art. 385³ pkt 13 Kodeksu cywilnego
- art. 385³ pkt 20 Kodeksu cywilnego
- art. 481 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego
- art. 117 Kodeksu cywilnego
- art. 118 Kodeksu cywilnego
- art. 121 pkt 4 Kodeksu cywilnego
- art. 123 § 1 pkt 1 Kodeksu cywilnego
- art. 123 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego
- art. 455 i nast. Kodeksu cywilnego
- art. 3–5 ustawy o prawach konsumenta
- ustawa Prawo energetyczne
- ustawa o odnawialnych źródłach energii
Brzmienie: Art. 353 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. § 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Brzmienie: Art. 354 Kodeks cywilny
§ 1. Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. § 2. W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel.
Brzmienie: Art. 359 Kodeks cywilny
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. § 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych. § 21. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne). § 22. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 3. (uchylony) § 4. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych.
Brzmienie: Art. 355 Kodeks cywilny
§ 1. Dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). § 2. Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
Brzmienie: Art. 361 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. § 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Brzmienie: Art. 381 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli jest kilku wierzycieli uprawnionych do świadczenia niepodzielnego, każdy z nich może żądać spełnienia całego świadczenia. § 2. Jednakże w razie sprzeciwu chociażby jednego z wierzycieli, dłużnik obowiązany jest świadczyć wszystkim wierzycielom łącznie albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego.
Brzmienie: Art. 384 Kodeks cywilny
§ 1. Ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umów, wzór umowy, regulamin, wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy. § 2. W razie gdy posługiwanie się wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjęte, wiąże on także wtedy, gdy druga strona mogła się z łatwością dowiedzieć o jego treści. Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udziałem konsumentów, z wyjątkiem umów powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego. § 3. (uchylony) § 4. Jeżeli jedna ze stron posługuje się wzorcem umowy w postaci elektronicznej, powinna udostępnić go drugiej stronie przed zawarciem umowy w taki sposób, aby mogła ona wzorzec ten przechowywać i odtwarzać w zwykłym toku czynności. § 5. (uchylony)
Brzmienie: Art. 385¹ Kodeks cywilny
§ 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Brzmienie: Art. 385³ Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności: 1) wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie; 2) wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania; 3) wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością drugiej strony; 4) przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy; 5) zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta; 6) uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju; 7) uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, niemającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie; 8) uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta; 9) przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy; 10) uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie; 11) przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia z umową; 12) wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie niespełnione w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania; 13) przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy; 14) pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia; 15) zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia; 16) nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy; 17) nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego; 18) stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile konsument, dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia; 19) przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia; 20) przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy; 21) uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności; 22) przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta; 23) wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.
Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny
§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Brzmienie: Art. 121 Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu: 1) co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom – przez czas trwania władzy rodzicielskiej; 2) co do roszczeń, które przysługują osobom niemającym pełnej zdolności do czynności prawnych przeciwko osobom sprawującym opiekę lub kuratelę – przez czas sprawowania przez te osoby opieki lub kurateli; 3) co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu – przez czas trwania małżeństwa; 4) co do wszelkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju – przez czas trwania przeszkody; 5) co do roszczeń objętych umową o mediację – przez czas trwania mediacji; 6) co do roszczeń objętych wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej – przez czas trwania postępowania pojednawczego.
Brzmienie: Art. 123 Kodeks cywilny
§ 1. Bieg przedawnienia przerywa się: ⇓ 1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; ⇓ 2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. 3) (uchylony) § 2. (uchylony)
Brzmienie: Art. 455 Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
Brzmienie: Art. 5 Ustawa o prawach konsumenta
1. Spełnienie świadczenia niezamówionego przez konsumenta, o którym mowa w art. 9 pkt 6 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2070), następuje na ryzyko przedsiębiorcy i nie nakłada na konsumenta żadnych zobowiązań. 2. Brak odpowiedzi konsumenta na niezamówione świadczenie nie stanowi zgody na zawarcie umowy.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.