Ruch drogowy, cyber i reputacja
Kradzież tożsamości: Jak unieważnić fałszywą pożyczkę po zagubieniu dowodu?
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Utrata dowodu osobistego może stać się początkiem poważnych problemów, zwłaszcza gdy dokument zostanie wykorzystany przez osoby nieuprawnione do zaciągnięcia zobowiązań finansowych. Dowiedz się, jak skutecznie bronić się przed konsekwencjami kradzieży tożsamości i unieważnić fałszywą pożyczkę.
- Czy mogę unieważnić umowę pożyczki, której nie zawierałem?
- Co zrobić, gdy moje dane wykorzystano do oszustwa?
- Jak usunąć wpis z rejestru dłużników po kradzieży tożsamości?
Szybka odpowiedź
W przypadku kradzieży tożsamości i zaciągnięcia pożyczki na cudze dane, umowa jest nieważna z powodu braku oświadczenia woli, a konsument może domagać się usunięcia wpisów z rejestrów dłużników oraz odszkodowania i zadośćuczynienia.
- Nieważność umowy pożyczki zaciągniętej bez wiedzy i zgody osoby, której dane wykorzystano.
- Możliwość uznania klauzul wyłączających odpowiedzialność instytucji finansowej za abuzywne.
- Wszczęcie postępowania karnego z tytułu oszustwa i podszywania się pod inną osobę.
- Prawo do żądania usunięcia bezpodstawnych wpisów z rejestrów dłużników i Biura Informacji Kredytowej.
- Możliwość dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Jak wyglądała sprawa?
Klientka A. M. K. padła ofiarą kradzieży tożsamości po utracie dowodu osobistego, co skutkowało zaciągnięciem na jej dane pożyczki, publikacją ogłoszenia sprzedaży samochodu oraz obciążeniem mandatem karnym.
Dnia 12 stycznia 2026 roku A. M. K. zgubiła dowód osobisty, co niezwłocznie zgłosiła na Policję i wystąpiła o wydanie duplikatu. Mimo to, w dniach 14-15 stycznia 2026 roku, nieznane osoby wykorzystały jej dane do zaciągnięcia krótkoterminowej pożyczki w firmie pożyczkowej na kwotę 3 900,00 zł.
Ponadto, na dane Klientki zarejestrowano konto w serwisie carpoolingowym i opublikowano ogłoszenie o sprzedaży jej pojazdu na portalu samochodowym. W efekcie tych działań, A. M. K. otrzymała wezwanie do zapłaty od firmy windykacyjnej, mandat karny od straży miejskiej oraz powiadomienie o zapytaniu kredytowym w Biurze Informacji Kredytowej i wpis do rejestru dłużników.
Pożyczkodawca odmówił uznania reklamacji Klientki, powołując się na postanowienia swojego regulaminu, które miały wyłączać jego odpowiedzialność w przypadku spełnienia wymogów weryfikacyjnych, takich jak przedstawienie skanu dowodu i zdjęcia typu „selfie”.
Czy pożyczka zaciągnięta na cudze dane jest ważna?
Pożyczka zaciągnięta przez osobę podszywającą się pod Klientkę, która nie złożyła oświadczenia woli, jest nieważna w stosunku do Klientki.
Podstawa: art. 60 k.c., art. 82 k.c.
Podstawowym argumentem w sprawie jest brak złożenia oświadczenia woli przez Klientkę A. M. K. w celu zaciągnięcia pożyczki. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, wola osoby dokonującej czynności prawnej musi być wyrażona w sposób dostateczny. W tej sprawie, Klientka nigdy nie chciała zaciągnąć pożyczki, a oświadczenie woli pochodziło od oszusta.
Brak autentycznego oświadczenia woli Klientki oznacza, że umowa pożyczki nie została skutecznie zawarta z nią. Skutkiem tego jest, że Klientka nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty pożyczki, ponieważ umowa w ogóle nie powstała w stosunku do jej osoby.
Sytuacja ta różni się od przypadku błędu czy podstępu, gdzie oświadczenie woli jest złożone, ale w wadliwy sposób. Tutaj Klientka w ogóle nie złożyła oświadczenia, co prowadzi do bezwzględnej nieważności czynności prawnej lub jej nieistnienia względem poszkodowanego.
Czy postanowienia regulaminu wyłączające odpowiedzialność są zgodne z prawem?
Postanowienie regulaminu pożyczkodawcy wyłączające jego odpowiedzialność w przypadku weryfikacji tożsamości jest bezskuteczne wobec Klientki, ponieważ stanowi klauzulę abuzywną.
Podstawa: art. 385¹ k.c., art. 385³ k.c.
Postanowienie regulaminu pożyczkodawcy (§ 6 ust. 3), które wyłącza jego odpowiedzialność, jeśli wniosek spełniał wymogi weryfikacyjne (skan dowodu i „selfie”), jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. Tego typu zapisy są zazwyczaj uznawane za niedozwolone klauzule umowne (abuzywne).
W świetle przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących ochrony konsumentów (art. 385¹ k.c.), postanowienia umowy, które nie zostały uzgodnione indywidualnie, nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Przerzucanie ryzyka oszustwa na konsumenta przez instytucję finansową, która zawodowo udziela pożyczek, jest niedopuszczalne.
Na instytucji finansowej spoczywa obowiązek stosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa i należytej staranności w weryfikacji tożsamości klientów. Niewystarczająca procedura weryfikacji, która nie chroni przed wykorzystaniem skradzionych danych, nie może być podstawą do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, zwłaszcza w kontekście przepisów o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na administratorów danych obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzanych danych.
Jakie przestępstwa popełnili sprawcy kradzieży tożsamości?
Działania sprawców kwalifikują się jako przestępstwo oszustwa oraz podszywania się pod inną osobę, co zostało zgłoszone organom ścigania.
Podstawa: art. 286 k.k., art. 190a k.k.
Czyn sprawców, polegający na wykorzystaniu danych Klientki do zaciągnięcia pożyczki i innych czynności, należy zakwalifikować jako oszustwo (art. 286 Kodeksu karnego). Sprawcy, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili pożyczkodawcę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, wprowadzając go w błąd co do tożsamości pożyczkobiorcy.
Dodatkowo, sprawcy dopuścili się przestępstwa podszywania się pod inną osobę (art. 190a Kodeksu karnego). Wykorzystali wizerunek i dane osobowe Klientki, aby wyrządzić jej szkodę majątkową (rzekome zadłużenie) oraz osobistą (naruszenie dóbr osobistych, stres).
Klientka złożyła już uzupełniające zawiadomienie na Policję w związku z możliwością popełnienia tych przestępstw. Toczące się postępowanie karne, jeśli doprowadzi do prawomocnego wyroku, może mieć wpływ na dłuższy termin przedawnienia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych Klientki z tytułu deliktu, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.
Jakie dowody są kluczowe w sprawie?
Kluczowe dowody obejmują zgłoszenie utraty dowodu, potwierdzenie braku transakcji na rachunku Klientki, oraz wszelkie dane cyfrowe od podmiotów zaangażowanych w proces weryfikacji i operacje oszustów.
Podstawa: art. 235² k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 187 § 2 pkt 4 k.p.c.
Aby skutecznie wykazać, że Klientka nie zaciągnęła pożyczki ani nie dokonywała innych kwestionowanych czynności, należy zgromadzić szereg dowodów. Podstawą jest kopia zgłoszenia utraty dowodu osobistego na Policji oraz wniosek o wydanie duplikatu, które potwierdzają datę zdarzenia i podjęte przez Klientkę działania.
Należy również uzyskać wyciągi bankowe z rachunku Klientki, aby udowodnić, że kwota pożyczki nigdy nie wpłynęła na jej konto. Bardzo ważne będzie także pozyskanie logów systemowych, adresów IP, metadanych plików (np. skan dowodu, selfie) oraz informacji o identyfikatorach urządzeń (device fingerprint) od pożyczkodawcy, dostawcy weryfikacji, portalu samochodowego i serwisu carpoolingowego.
Wnioski dowodowe w postępowaniu cywilnym i administracyjnym do Prezesa Urzędu Ochrony Danych powinny obejmować żądanie tych wszystkich danych. Dodatkowo, wszelkie dowody potwierdzające alibi Klientki w dniach, gdy doszło do działań oszustów (np. bilingi, świadectwa pracy), mogą być pomocne. Możliwe jest także zabezpieczenie nagrań CCTV, jeśli są dostępne, np. ze stacji kolejowej.
Jak usunąć wpisy z rejestrów dłużników i Biura Informacji Kredytowej?
Wpisy w rejestrach dłużników i Biurze Informacji Kredytowej są bezpodstawne i należy domagać się ich natychmiastowego usunięcia, składając odpowiednie wnioski i skargi.
Podstawa: ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, art. 730 k.p.c.
Wpis Klientki do rejestru dłużników przez firmę windykacyjną jest bezprawny, ponieważ Klientka nie jest dłużnikiem z tytułu fałszywej pożyczki. Zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji gospodarczych, wpisanie dłużnika wymaga istnienia wymagalnego zobowiązania, co w tym przypadku nie ma miejsca. Podobnie, zapytanie kredytowe w Biurze Informacji Kredytowej dotyczące nieautoryzowanej pożyczki również powinno zostać zakwestionowane.
Klientka powinna niezwłocznie wystąpić do firmy windykacyjnej (lub pożyczkodawcy) z żądaniem usunięcia wpisu z rejestru dłużników, powołując się na brak podstawy prawnej do roszczenia. W przypadku odmowy, należy złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa w procesie cywilnym, domagając się nakazania usunięcia wpisu na czas trwania postępowania sądowego (art. 730 k.p.c.).
Dodatkowo, warto złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych w związku z bezprawnym przetwarzaniem danych osobowych Klientki w rejestrze dłużników. Prezes Urzędu Ochrony Danych może nakazać usunięcie danych i nałożyć kary administracyjne na podmioty naruszające przepisy RODO.
Jakie roszczenia może zgłosić ofiara kradzieży tożsamości?
Klientka może domagać się ustalenia braku zobowiązania, odszkodowania za poniesione straty finansowe oraz zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Podstawa: art. 23 k.c., art. 24 k.c., art. 415 k.c., art. 448 k.c., art. 82 RODO
Poza żądaniem ustalenia braku długu z tytułu fałszywej pożyczki, Klientka ma prawo dochodzić roszczeń odszkodowawczych i zadośćuczynienia. Roszczenia te obejmują pokrycie rzeczywistych szkód (damnum emergens), takich jak koszty obsługi prawnej, koszty uzyskania dowodów czy opłaty związane z próbą usunięcia wpisów z rejestrów.
Dodatkowo, Klientka może żądać naprawienia szkód w postaci utraconych korzyści (lucrum cessans), wynikających na przykład z utraty zdolności kredytowej lub pogorszenia warunków uzyskania przyszłych kredytów. Kwantyfikacja tych roszczeń może wymagać szczegółowej analizy i dowodów, np. odmownych decyzji kredytowych.
Należy również żądać zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych Klientki, takich jak dobre imię, cześć, spokój, prywatność finansowa i wizerunek. Bezpodstawne wezwania do zapłaty, wpisy do rejestrów dłużników oraz stres i niepokój związane z całą sytuacją stanowią podstawę do dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego oraz RODO (art. 82 RODO), które przewiduje odszkodowanie za szkodę niemajątkową wynikającą z naruszenia ochrony danych osobowych.
Jakie działania należy podjąć w celu ochrony praw Klientki?
Należy podjąć kompleksowe działania, w tym wysłanie wezwań przedsądowych, złożenie pozwu cywilnego z wnioskiem o zabezpieczenie, skargi do organów ochrony danych oraz zawiadomienie odpowiednich służb.
Podstawa: art. 730 k.p.c., art. 189 k.p.c., ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
Rekomendowaną strategią jest rozpoczęcie od wysłania wezwań przedsądowych do pożyczkodawcy i firmy windykacyjnej, szczegółowo przedstawiając sytuację prawną Klientki i wzywając do uznania braku zobowiązania, usunięcia wpisów oraz wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienia. W wezwaniu do pożyczkodawcy należy także żądać udostępnienia pełnych danych weryfikacyjnych.
W przypadku braku reakcji, kluczowe jest złożenie pozwu cywilnego o ustalenie nieistnienia umowy pożyczki, odszkodowanie i zadośćuczynienie. Równocześnie z pozwem należy złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa (art. 730 k.p.c.), żądając zakazania dalszych działań windykacyjnych, nakazania usunięcia wpisów z rejestrów dłużników oraz udostępnienia materiałów dowodowych.
Dodatkowo, należy złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych na pożyczkodawcę (za niewłaściwe przetwarzanie danych) oraz na biuro informacji gospodarczej (za bezprawny wpis). Warto również skierować skargę do Rzecznika Finansowego oraz powiadomić straż miejską o fakcie podszycia się w sprawie mandatu. Kontynuacja monitorowania postępowania karnego jest niezbędna, aby uzyskać dowody z tego postępowania.
- Zgromadzenie wszelkich dowodów potwierdzających alibi Klientki oraz dokumentacji związanej z utratą dowodu i działaniami oszustów.
- Wysłanie szczegółowych wezwań przedsądowych do pożyczkodawcy i firmy windykacyjnej.
- Wniesienie pozwu cywilnego o ustalenie, odszkodowanie i zadośćuczynienie, wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa.
- Złożenie skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych oraz Rzecznika Finansowego.
- Powiadomienie straży miejskiej o fakcie podszycia się w sprawie mandatu.
- Stałe monitorowanie postępowania karnego prowadzonego przez Policję.
Najczęstsze pytania
Co to jest kradzież tożsamości w kontekście pożyczek?
Kradzież tożsamości to bezprawne przejęcie i wykorzystanie danych osobowych innej osoby, np. po zagubieniu dowodu osobistego, w celu zaciągnięcia zobowiązań finansowych, takich jak pożyczki, bez wiedzy i zgody prawowitego właściciela danych.
Jakie są konsekwencje zagubienia dowodu osobistego?
Zagubienie dowodu osobistego może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak zaciągnięcie fałszywych pożyczek, rejestracja kont w serwisach internetowych, publikacja ogłoszeń czy nawet obciążenie mandatami karnymi na dane osoby, której dowód został utracony.
Czy muszę spłacać pożyczkę zaciągniętą na moje dane, jeśli nie jestem dłużnikiem?
Nie, jeśli pożyczka została zaciągnięta przez osobę podszywającą się pod Ciebie, a Ty nie złożyłeś/złożyłaś oświadczenia woli, umowa pożyczki jest nieważna w stosunku do Ciebie i nie jesteś zobowiązany/zobowiązana do jej spłaty. Kluczowe jest jednak udowodnienie braku Twojego udziału w transakcji.
Jak szybko usunąć wpis z rejestru dłużników po kradzieży tożsamości?
Należy niezwłocznie wystąpić do podmiotu, który dokonał wpisu, z żądaniem jego usunięcia, powołując się na brak podstawy prawnej. W przypadku odmowy, można złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa w sądzie, żądając nakazania usunięcia wpisu na czas trwania postępowania, oraz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 143 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 143 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 29 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- art. 60 Kodeksu cywilnego
- art. 82 Kodeksu cywilnego
- art. 118 Kodeksu cywilnego
- art. 121 pkt 4 Kodeksu cywilnego
- art. 125 Kodeksu cywilnego
- art. 385¹ Kodeksu cywilnego
- art. 385² Kodeksu cywilnego
- art. 385³ Kodeksu cywilnego
- art. 415 Kodeksu cywilnego
- art. 442¹ § 2 Kodeksu cywilnego
- art. 448 Kodeksu cywilnego
- art. 471 Kodeksu cywilnego
- art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego
- art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego
- art. 23 Kodeksu cywilnego
- art. 24 Kodeksu cywilnego
- art. 730 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 730¹ Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 736 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 187 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 227 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 235² § 1 Kodeksu postępowania cywilnego
- art. 286 Kodeksu karnego
- art. 190a Kodeksu karnego
- art. 5 ust. 1 lit. f RODO
- art. 82 RODO
- Ustawa o kredycie konsumenckim (Dz.U. 2011 nr 45, poz. 235 z późn. zm.)
- Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
- Ustawa o usługach płatniczych (art. 3)
Brzmienie: Art. 60 Kodeks cywilny
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).
Brzmienie: Art. 82 Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.
Brzmienie: Art. 385¹ Kodeks cywilny
§ 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Brzmienie: Art. 385³ Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności: 1) wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie; 2) wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania; 3) wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością drugiej strony; 4) przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy; 5) zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta; 6) uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju; 7) uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, niemającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie; 8) uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta; 9) przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy; 10) uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie; 11) przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia z umową; 12) wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie niespełnione w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania; 13) przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy; 14) pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia; 15) zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia; 16) nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy; 17) nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego; 18) stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile konsument, dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia; 19) przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia; 20) przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy; 21) uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności; 22) przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta; 23) wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.
Brzmienie: Art. 286 Kodeks karny
§ 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. § 2. Tej samej karze podlega, kto żąda korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy. § 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. § 4. Jeżeli czyn określony w § 1–3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Brzmienie: Art. 190a Kodeks karny
§ 1. Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby dla niej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. § 2. Tej samej karze podlega, kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne jej dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, przez co wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą. § 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15. § 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Brzmienie: Art. 235² Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Sąd może w szczególności pominąć dowód: 1) którego przeprowadzenie wyłącza przepis kodeksu; 2) mający wykazać fakt bezsporny, nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy lub udowodniony zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy; 3) nieprzydatny do wykazania danego faktu; 4) niemożliwy do przeprowadzenia; 5) zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania; 6) gdy wniosek strony nie odpowiada wymogom art. 2351, a strona mimo wezwania nie usunęła tego braku. § 2. Pomijając dowód, sąd wydaje postanowienie, w którym wskazuje podstawę prawną tego rozstrzygnięcia.
Brzmienie: Art. 227 Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.
Brzmienie: Art. 23 Kodeks cywilny
Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.
Brzmienie: Art. 24 Kodeks cywilny
§ 1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. § 2. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. § 3. Przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym.
Brzmienie: Art. 415 Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Brzmienie: Art. 448 Kodeks cywilny
§ 1. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę albo zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. § 2. W przypadkach określonych w art. 445 § 1 i 2 oraz art. 4462 ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone, może obok zadośćuczynienia pieniężnego żądać zasądzenia odpowiedniej sumy na wskazany przez niego cel społeczny. § 3. Do roszczeń, o których mowa w § 1 i 2, przepis art. 445 § 3 stosuje się.
Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.
Brzmienie: Art. 189 Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Brzmienie: Art. 121 Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu: 1) co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom – przez czas trwania władzy rodzicielskiej; 2) co do roszczeń, które przysługują osobom niemającym pełnej zdolności do czynności prawnych przeciwko osobom sprawującym opiekę lub kuratelę – przez czas sprawowania przez te osoby opieki lub kurateli; 3) co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu – przez czas trwania małżeństwa; 4) co do wszelkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju – przez czas trwania przeszkody; 5) co do roszczeń objętych umową o mediację – przez czas trwania mediacji; 6) co do roszczeń objętych wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej – przez czas trwania postępowania pojednawczego.
Brzmienie: Art. 125 Kodeks cywilny
§ 1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem sześciu lat. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat. § 2. (uchylony)
Brzmienie: Art. 385² Kodeks cywilny
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
Brzmienie: Art. 442¹ Kodeks cywilny
§ 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. § 2. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 3. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 4. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.
Brzmienie: Art. 471 Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Brzmienie: Art. 730¹ Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. § 1[1]. W sprawach wymienionych w art. 479[89] sąd w ramach oceny, czy uprawdopodobniono roszczenie, bierze pod uwagę prawdopodobieństwo unieważnienia prawa wyłącznego w innym toczącym się postępowaniu. Okoliczność tę ustala się w oparciu o informacje pochodzące od stron, chyba że jest ona znana sądowi z urzędu. § 2. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. § 2[1]. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uważa się za uprawdopodobniony, gdy żądającym zabezpieczenia jest powód dochodzący należności zapłaty z tytułu transakcji handlowej w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w przypadku gdy wartość tej transakcji nie przekracza siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych, a dochodzona należność nie została uregulowana i od dnia upływu terminu jej płatności upłynęły co najmniej trzy miesiące § 3. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.
Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.
Brzmienie: Art. 3 Ustawa o usługach płatniczych
1. Przez usługi płatnicze rozumie się działalność polegającą na: 1) przyjmowaniu wpłat gotówki i dokonywaniu wypłat gotówki z rachunku płatniczego oraz wszelkie działania niezbędne do prowadzenia rachunku; 2) wykonywaniu transakcji płatniczych, w tym transferu środków pieniężnych na rachunek płatniczy u dostawcy użytkownika lub u innego dostawcy: a) przez wykonywanie usług polecenia zapłaty, w tym jednorazowych poleceń zapłaty, b) przy użyciu karty płatniczej lub podobnego instrumentu płatniczego, c) przez wykonywanie usług polecenia przelewu, w tym stałych zleceń; 3) wykonywaniu transakcji płatniczych wymienionych w pkt 2, w ciężar środków pieniężnych udostępnionych użytkownikowi z tytułu kredytu, a w przypadku instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego – kredytu, o którym mowa w art. 74 ust. 3 lub art. 132j ust. 3; 4) wydawaniu instrumentów płatniczych; 5) umożliwianiu akceptowania instrumentów płatniczych oraz wykonywania transakcji płatniczych, zainicjowanych instrumentem płatniczym płatnika przez akceptanta lub za jego pośrednictwem, polegających w szczególności na obsłudze autoryzacji, przesyłaniu do wydawcy instrumentu płatniczego lub systemów płatności zleceń płatniczych płatnika lub akceptanta, mających na celu przekazanie akceptantowi należnych mu środków, z wyłączeniem czynności polegających na rozliczaniu i rozrachunku tych transakcji w ramach systemu płatności w rozumieniu ustawy o ostateczności rozrachunku (acquiring); 6) świadczeniu usługi przekazu pieniężnego; 7) świadczeniu usługi inicjowania transakcji płatniczej; 8) świadczeniu usługi dostępu do informacji o rachunku. 2. Polecenie zapłaty oznacza usługę płatniczą polegającą na obciążeniu określoną kwotą rachunku płatniczego płatnika na skutek transakcji płatniczej zainicjowanej przez odbiorcę, dokonywanej na podstawie zgody, której płatnik udzielił odbiorcy, dostawcy odbiorcy lub dostawcy płatnika. 2a. Do transakcji polecenia zapłaty z tytułu zapłaty faktury między wierzycielem i dłużnikiem będącymi przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 2357 oraz z 2020 r. poz. 284, 288 i 321), zwanej dalej „ustawą – Prawo bankowe”. 3. Usługa przekazu pieniężnego oznacza usługę płatniczą świadczoną bez pośrednictwa rachunku płatniczego prowadzonego dla płatnika, polegającą na transferze do odbiorcy lub do innego dostawcy przyjmującego środki pieniężne dla odbiorcy środków pieniężnych otrzymanych od płatnika lub polegającą na przyjęciu środków pieniężnych dla odbiorcy i ich udostępnieniu odbiorcy. 4. Polecenie przelewu oznacza usługę płatniczą polegającą na uznaniu rachunku płatniczego odbiorcy, w przypadku gdy transakcja płatnicza z rachunku płatniczego płatnika jest dokonywana przez dostawcę usług płatniczych prowadzącego rachunek płatniczy płatnika na podstawie dyspozycji udzielonej przez płatnika. 5. Usługa inicjowania transakcji płatniczej oznacza usługę polegającą na zainicjowaniu zlecenia płatniczego przez dostawcę świadczącego usługę inicjowania transakcji płatniczej na wniosek użytkownika z rachunku płatniczego użytkownika prowadzonego przez innego dostawcę. 6. Usługa dostępu do informacji o rachunku oznacza usługę on-line polegającą na dostarczaniu skonsolidowanych informacji dotyczących: 1) rachunku płatniczego użytkownika prowadzonego u innego dostawcy albo 2) rachunków płatniczych użytkownika prowadzonych u innego dostawcy albo u więcej niż jednego dostawcy.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.