Ubezpieczenia i odszkodowania

Błąd Medyczny w Operacji Tarczycy: Jak Dochodzić Odszkodowania?

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Niniejszy artykuł analizuje przypadek pacjentki, u której doszło do uszkodzenia nerwu krtaniowego w trakcie operacji tarczycy. Przedstawiamy możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i zadośćuczynienia od placówki medycznej oraz ubezpieczyciela, a także ocenę ważności klauzul ograniczających odpowiedzialność i terminy przedawnienia.

Szybka odpowiedź

Pacjentka ma silne podstawy do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za uszkodzenie nerwu krtaniowego podczas operacji tarczycy, a klauzule szpitala ograniczające odpowiedzialność są prawnie bezskuteczne.

  • Uszkodzenie nerwu krtaniowego podczas operacji tarczycy w placówce medycznej może stanowić podstawę do roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie.
  • Klauzule w formularzu zgody lub regulaminie szpitala, które wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność za błędy medyczne, są zazwyczaj nieważne lub bezskuteczne.
  • Roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z błędu medycznego przedawniają się z upływem trzech lat od dowiedzenia się o szkodzie i podmiocie odpowiedzialnym.
  • Kluczowe dowody obejmują dokumentację medyczną, faktury za leczenie oraz opinię biegłego z zakresu chirurgii i laryngologii, zwłaszcza w kontekście braku monitoringu nerwów.
  • Możliwe jest dochodzenie roszczeń zarówno od placówki medycznej, jak i od jej ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej.

Jak wyglądała sprawa uszkodzenia nerwu krtaniowego?

Sprawa dotyczy pacjentki A. K., która po planowym zabiegu usunięcia guza tarczycy w placówce medycznej doznała uszkodzenia nerwu krtaniowego, skutkującego porażeniem funkcji głosowej oraz koniecznością dalszego leczenia i operacji rewizyjnej.

Podstawa: 1

W styczniu 2024 roku pacjentka A. K. została przyjęta do placówki medycznej na planowy zabieg usunięcia części guza tarczycy. Podczas operacji, przeprowadzonej 13 stycznia 2024 roku, doszło do komplikacji, w wyniku których uszkodzono nerw krtaniowy wsteczny prawy oraz niezamierzenie usunięto większy fragment tarczycy niż planowano. Już następnego dnia w wypisie stwierdzono u pacjentki „przetrwałe porażenie nerwu krtaniowego prawego” i zalecono rehabilitację.

Mimo przeprowadzonej rehabilitacji, kontrolna laryngoskopia w lutym 2024 roku wykazała brak poprawy i wskazanie do operacji rewizyjnej. W czerwcu 2024 roku pacjentka poddała się prywatnej operacji rewizyjnej. Dotychczasowe udokumentowane koszty leczenia i rehabilitacji, wliczając w to prywatną operację, wyniosły łącznie 34 760,00 zł, a utrata zarobków z tytułu niezdolności do pracy oszacowano na 15 000,00 zł.

Placówka medyczna oraz jej ubezpieczyciel złożyli pacjentce ofertę ugodową na kwotę 12 000,00 zł, którą pacjentka odrzuciła. Placówka medyczna argumentuje, że powikłanie było przewidywalne i wskazane w formularzu zgody, a procedury zostały przeprowadzone zgodnie ze sztuką medyczną. Pacjentka domaga się co najmniej 109 760,00 zł, w tym 60 000,00 zł zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Czy klauzule szpitala ograniczające odpowiedzialność są skuteczne?

Klauzule zawarte w formularzu zgody i regulaminie placówki medycznej, mające na celu wyłączenie odpowiedzialności za przewidywalne powikłania lub wymuszenie rozstrzygnięcia sporu przez wewnętrzną komisję, są z mocy prawa nieważne lub bezskuteczne.

Podstawa: 1, 2

Klauzula w formularzu zgody, zwalniająca placówkę medyczną z odpowiedzialności za przewidywalne powikłania, chyba że wynikają z rażącego niedbalstwa personelu, jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z Kodeksem cywilnym. Jako że pacjentka jest konsumentem, klauzula ta może być również uznana za niedozwolone postanowienie umowne (abuzywne) zgodnie z art. 385¹ Kodeksu cywilnego, rażąco naruszające jej interesy.

Podobnie, postanowienie regulaminu placówki medycznej, które zobowiązuje strony do poddania sporu wewnętrznej Komisji Likwidacyjnej z wiążącymi i ostatecznymi decyzjami przed skorzystaniem z drogi sądowej, jest niezgodne z konstytucyjnym prawem do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Takie ograniczenia są z mocy prawa bezskuteczne, a sąd powinien odrzucić zarzut przedwczesności roszczenia z powodu niewyczerpania wewnętrznej procedury.

Placówki lecznicze nie mogą w umowach z pacjentami skutecznie wyłączać swojej odpowiedzialności za błędy medyczne ani ograniczać prawa pacjenta do dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Wskazanie na 'przewidywalne powikłania' nie zwalnia z odpowiedzialności za błąd, jeśli dane powikłanie wynika z wadliwego przeprowadzenia procedury medycznej.

Kiedy roszczenia o odszkodowanie medyczne ulegają przedawnieniu?

Roszczenia pacjentki o odszkodowanie i zadośćuczynienie nie są przedawnione, ponieważ termin trzyletni liczy się od 14 stycznia 2024 roku (data ujawnienia szkody) i upłynie 14 stycznia 2027 roku.

Podstawa: 1, 2

Zgodnie z art. 442¹ § 1 Kodeksu cywilnego, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Dłuższy, dziesięcioletni termin, liczy się od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

W niniejszej sprawie zdarzenie wywołujące szkodę miało miejsce 13 stycznia 2024 roku (zabieg), a pacjentka dowiedziała się o szkodzie (stwierdzeniu porażenia nerwu) już 14 stycznia 2024 roku, co zostało odnotowane w wypisie. Na dzień 1 września 2025 roku, roszczenia pacjentki A. K. nie są przedawnione, gdyż termin trzyletni upłynie w styczniu 2027 roku, a dziesięcioletni w styczniu 2034 roku.

Brak jest w przedstawionym stanie faktycznym przepisów szczególnych dotyczących szkód medycznych, które zmieniałyby ogólne zasady przedawnienia określone w Kodeksie cywilnym.

Jakie dowody są kluczowe dla wykazania błędu medycznego?

Do wykazania błędu medycznego i związku przyczynowego kluczowa jest pełna dokumentacja medyczna, dowody poniesionych kosztów oraz przede wszystkim kompleksowa opinia biegłego z zakresu chirurgii ogólnej i laryngologii, oceniająca brak intraoperacyjnego monitoringu nerwów.

Podstawa: 1, 2

Niezbędny katalog dowodów obejmuje całą dokumentację medyczną pacjentki A. K., zarówno z placówki medycznej, jak i z prywatnej operacji rewizyjnej, w tym karty operacyjne, wypisy ze szpitala oraz wyniki badań. Kluczowe są również wszelkie dokumenty finansowe, takie jak faktury i rachunki za leczenie, rehabilitację i leki, a także potwierdzenia utraty zarobków.

Najważniejszym dowodem będzie opinia biegłego z zakresu chirurgii ogólnej i laryngologii. Biegły oceni prawidłowość przeprowadzonego zabiegu, związek przyczynowy między działaniem zespołu operacyjnego a trwałym uszczerbkiem na zdrowiu, a także wagę braku intraoperacyjnego monitoringu nerwów, co nie zostało opisane w karcie operacyjnej. Brak takiego monitoringu, standardowo stosowanego w zabiegach tarczycy, może wskazywać na zaniedbanie lub błąd w sztuce.

Dodatkowo, przydatne mogą okazać się zeznania świadków (np. bliskich pacjentki) mogących potwierdzić stan zdrowia pacjentki przed i po zabiegu, jej dolegliwości oraz wpływ doznanego uszczerbku na życie codzienne i zawodowe. Należy pamiętać, że ciężar udowodnienia faktów spoczywa na powodzie, zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego.

Ile odszkodowania i zadośćuczynienia można żądać?

Pacjentka może żądać łącznej kwoty co najmniej 138 260,00 zł, obejmującej udokumentowane wydatki medyczne (34 760,00 zł), koszt operacji rewizyjnej (28 500,00 zł), utracone zarobki (15 000,00 zł), szacowane przyszłe koszty leczenia oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w wysokości 30 000,00 zł.

Podstawa: 1, 2

W ramach odszkodowania za szkodę majątkową, pacjentka może domagać się zwrotu udokumentowanych wydatków medycznych i rehabilitacyjnych (34 760,00 zł), kosztu prywatnej operacji rewizyjnej (28 500,00 zł) oraz utraconych zarobków (15 000,00 zł). Suma tych udokumentowanych wydatków wynosi 78 260,00 zł. Dodatkowo, należy oszacować i doliczyć przyszłe koszty leczenia i rehabilitacji, na przykład na okres kolejnych 5 lat, których wysokość ustali opinia biegłego. Na potrzeby wezwania przedsądowego można przyjąć szacunkowo około 30 000,00 zł.

Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę niemajątkową (cierpienia fizyczne i psychiczne, rozstrój zdrowia, ograniczenia w życiu codziennym i zawodowym), na podstawie art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego, jest roszczeniem szacunkowym. Pacjentka pierwotnie domagała się 60 000,00 zł, jednak rozsądna kwota może być podana na poziomie 30 000,00 zł jako kwota wstępna, podlegająca waloryzacji na podstawie opinii biegłego i oceny sądu.

W związku z powyższym, łączna kwota roszczeń, uwzględniająca udokumentowane wydatki, utracone zarobki, szacowane przyszłe koszty oraz zadośćuczynienie, może wynieść co najmniej 138 260,00 zł. Odsetki ustawowe za opóźnienie powinny być naliczane od daty wezwania do zapłaty, zgodnie z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego.

Jakie są procedury dochodzenia roszczeń od ubezpieczyciela szpitala?

Roszczenie należy skierować bezpośrednio do ubezpieczyciela placówki medycznej, a w przypadku odmowy lub zaniżenia odszkodowania, konieczne jest dokładne przeanalizowanie pełnej polisy ubezpieczeniowej i ewentualne podważenie klauzul ograniczających odpowiedzialność.

Podstawa: 1, 2

Roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie powinno zostać skierowane zarówno do placówki medycznej, jak i do jej ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej, który w tej sprawie jest ubezpieczycielem „B. O.” S.A. z tytułu polisy nr TU-████-█████. Jest to standardowa procedura likwidacji szkód. Ubezpieczyciel jest zobowiązany do wypłaty świadczenia w ramach zawartej polisy OC.

Ubezpieczyciel może jednak próbować ograniczyć swoją odpowiedzialność, powołując się na wewnętrzne klauzule polisy, na przykład ograniczające wypłatę odszkodowania wyłącznie do szkód wynikłych z „rażącego niedbalstwa personelu”. Taka interpretacja jest często kwestionowana, gdyż ubezpieczenia OC podmiotów leczniczych zazwyczaj obejmują szerzej odpowiedzialność za błędy medyczne (zwykłe niedbalstwo).

Konieczne jest zażądanie od ubezpieczyciela pełnej kopii polisy ubezpieczeniowej, aby dokładnie przeanalizować jej postanowienia i ewentualnie podważyć klauzule ograniczające odpowiedzialność, które mogą być niezgodne z przepisami prawa lub celami ubezpieczenia OC. W przypadku odmowy wypłaty lub zaniżenia kwoty, należy podjąć dalsze kroki prawne, w tym wniesienie pozwu sądowego.

Jakie są ryzyka procesowe i zalecana strategia działania?

W sprawie istnieje ryzyko, że placówka medyczna będzie argumentować o przewidywalności powikłań i ograniczeniach odpowiedzialności ubezpieczyciela, co wymaga silnej strategii opartej na opinii biegłego, negocjacjach przedsądowych, a w razie potrzeby, na postępowaniu sądowym z zabezpieczeniem roszczenia.

Podstawa: 1, 2

Główne ryzyka procesowe obejmują argumentację placówki medycznej o przewidywalności powikłania oraz próby ubezpieczyciela ograniczenia swojej odpowiedzialności do rażącego niedbalstwa. Ponadto, sprawa będzie wymagać opinii biegłego sądowego, co wiąże się z dodatkowymi kosztami i wydłużeniem czasu postępowania. Wewnętrzna Komisja Likwidacyjna placówki medycznej, choć jej decyzje nie mogą być wiążące, może próbować opóźniać postępowanie.

Rekomendowana strategia obejmuje rozpoczęcie od stanowczego wezwania przedsądowego do zapłaty, skierowanego zarówno do placówki medycznej, jak i ubezpieczyciela, z jednoczesnym żądaniem pełnej dokumentacji medycznej i kopii polisy. Równolegle należy podjąć działania w celu pozyskania wstępnej prywatnej opinii biegłego, która wzmocni argumentację prawną. Celem jest osiągnięcie satysfakcjonującej ugody, ale z pełną gotowością do skierowania sprawy na drogę sądową.

W przypadku braku ugody, należy złożyć pozew do Sądu Okręgowego, wnioskując o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego oraz rozważyć złożenie wniosku o zabezpieczenie powództwa, szczególnie poprzez zajęcie wierzytelności z polisy ubezpieczeniowej placówki medycznej. Zabezpieczenie to minimalizuje ryzyko utraty możliwości wyegzekwowania zasądzonej kwoty w przyszłości.

Najczęstsze pytania

Czy zgoda na zabieg wyłącza odpowiedzialność lekarza za błąd?

Nie, zgoda na zabieg, nawet zawierająca informacje o możliwych powikłaniach, nie wyłącza odpowiedzialności placówki medycznej za błąd w sztuce lekarskiej, który doprowadził do powstania lub pogłębienia powikłania.

Jaki jest koszt prywatnej operacji rewizyjnej po błędzie medycznym?

W tej sprawie pacjentka poniosła koszt prywatnej operacji rewizyjnej w wysokości 28 500,00 zł. Koszty takie, jeśli są udokumentowane i wynikają z błędu medycznego, mogą być wliczane do roszczenia odszkodowawczego.

Czy brak monitoringu nerwów podczas operacji tarczycy jest błędem?

Brak opisu intraoperacyjnego monitoringu nerwów w karcie operacyjnej może być uznany za błąd w sztuce medycznej, szczególnie jeśli aktualne standardy medyczne zalecają jego stosowanie w celu minimalizacji ryzyka uszkodzenia nerwu krtaniowego.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 58 Kodeks cywilny

§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. § 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. § 3. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 385 Kodeks cywilny

§ 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. § 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 387 Kodeks cywilny

§ 1. Umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna. § 2. Strona, która w chwili zawarcia umowy wiedziała o niemożliwości świadczenia, a drugiej strony z błędu nie wyprowadziła, obowiązana jest do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o niemożliwości świadczenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 444 Kodeks cywilny

§ 1. W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. § 2. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. § 3. Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 445 Kodeks cywilny

§ 1. W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. § 2. Przepis powyższy stosuje się również w wypadku pozbawienia wolności oraz w wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu. ⇓ § 3. Roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie albo gdy powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 446 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł. § 2. Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego. § 3. Sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. § 4. Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 447 Kodeks cywilny

Z ważnych powodów sąd może na żądanie poszkodowanego przyznać mu zamiast renty lub jej części odszkodowanie jednorazowe. Dotyczy to w szczególności wypadku, gdy poszkodowany stał się inwalidą, a przyznanie jednorazowego odszkodowania ułatwi mu wykonywanie nowego zawodu.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 30 Ustawa o działalności leczniczej

1. Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania, a w przypadku niemożności ustalenia miejsca zamieszkania właściwa ze względu na ostatnie miejsce pobytu pacjenta pokrywa koszty transportu sanitarnego pacjenta małoletniego lub osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji do miejsca pobytu, jeżeli przedstawiciel ustawowy pacjenta albo osoba, na której w stosunku do pacjenta ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny, nie odbiera pacjenta w wyznaczonym terminie. 2. Kierownik niezwłocznie zawiadamia wójta (burmistrza, prezydenta) o okolicznościach, o których mowa w ust. 1, i organizuje transport sanitarny na koszt gminy określonej w tym przepisie. Gminie przysługuje roszczenie o zwrot kosztów transportu sanitarnego od przedstawiciela ustawowego pacjenta albo od osoby, na której w stosunku do pacjenta ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny. 3. Gmina pokrywa koszty transportu sanitarnego, o którym mowa w ust. 1, na podstawie rachunku wystawionego przez kierownika, o którym mowa w ust. 2. 4. Pacjent, którego stan zdrowia nie wymaga dalszego udzielania świadczeń szpitalnych albo całodobowych i stacjonarnych świadczeń zdrowotnych innych niż szpitalne, lub osoba, na której w stosunku do pacjenta ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny, ponoszą koszty pobytu pacjenta, począwszy od terminu określonego przez kierownika, niezależnie od uprawnień do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych określonych w przepisach odrębnych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 443 Kodeks cywilny

Okoliczność, że działanie lub zaniechanie, z którego szkoda wynikła, stanowiło niewykonanie lub nienależyte wykonanie istniejącego uprzednio zobowiązania, nie wyłącza roszczenia o naprawienie szkody z tytułu czynu niedozwolonego, chyba że z treści istniejącego uprzednio zobowiązania wynika co innego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 430 Kodeks cywilny

Kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 361 Kodeks cywilny

§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. § 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 442¹ Kodeks cywilny

§ 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. § 2. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 3. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 4. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 385¹ Kodeks cywilny

§ 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 45 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

1. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. 2. Wyłączenie jawności rozprawy może nastąpić ze względu na moralność, bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny oraz ze względu na ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny. Wyrok ogłaszany jest publicznie.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 98 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). § 11. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu – za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu. § 12. W szczególnie uzasadnionym przypadku, na wniosek strony, która w toku procesu poniosła szczególnie wysoki wydatek podlegający zwrotowi, sąd może przyznać jej odsetki przewidziane w § 11 od kwoty równej temu wydatkowi za czas od dnia jego poniesienia przez stronę do dnia zapłaty. § 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie. § 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. § 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 310 Kodeks postępowania cywilnego

Przed wszczęciem postępowania na wniosek, a w toku postępowania również z urzędu, można zabezpieczyć dowód, gdy zachodzi obawa, że jego przeprowadzenie stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione, albo gdy z innych przyczyn zachodzi potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.