Ubezpieczenia i odszkodowania

Odszkodowanie za zalanie mieszkania: Jak skutecznie dochodzić roszczeń od ubezpieczyciela?

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Niniejsza sprawa dotyczy odmowy wypłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych przez ubezpieczyciela. Mieszkanie A. K. zostało zalane w nocy z 14 na 15 lutego 2024 r. wskutek pęknięcia rury w pionie wodnym. Posiadała ona umowę ubezpieczenia obejmującą zalanie i pęknięcie instalacji, a wartość szkody oszacowano na 28 450,00 zł. Ubezpieczyciel w decyzji odmownej powołał się na rzekome niedbalstwo A. K. i stan wcześniejszego uszkodzenia instalacji, opóźnione zgłoszenie szkody oraz kwestionował wartość roszczenia.

Szybka odpowiedź

Dochodzenie odszkodowania za zalanie mieszkania wymaga sporządzenia protokołu zalania, udokumentowania zniszczeń, zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi w terminie określonym w OWU oraz zweryfikowania wyceny pod kątem zaniżenia kosztów materiałów i robocizny.

  • Dokładne sfotografowanie zniszczeń oraz sporządzenie protokołu z administracją budynku stanowi fundament dochodzenia odszkodowania.
  • Odpowiedzialność sprawcy lub ubezpieczyciela opiera się na zasadzie winy (art. 415 KC) lub umowie ubezpieczenia majątkowego (art. 805 KC).
  • Ubezpieczyciel ma co do zasady 30 dni od zgłoszenia szkody na wypłatę bezspornej części odszkodowania (art. 817 § 1 KC).
  • W przypadku zaniżenia kosztorysu lub odmowy wypłaty poszkodowany ma prawo złożyć odwołanie od decyzji ubezpieczyciela i żądać dopłaty.
  • Przedawnienie roszczeń z umowy ubezpieczenia wynosi co do zasady 3 lata od dnia powzięcia wiadomości o szkodzie (art. 819 § 1 i 3 KC).

Jak wyglądała sprawa?

Sprawa dotyczy odmowy wypłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia mienia po zalaniu mieszkania A. K. wskutek pęknięcia rury w pionie wodnym.

A. K. posiadała umowę ubezpieczenia mienia mieszkania od zdarzeń losowych z ubezpieczycielem, zawartą 1 czerwca 2023 r., z ochroną obowiązującą do 31 maja 2024 r. Polisa obejmowała szkody powstałe wskutek zalania i pęknięcia instalacji wodnej.

W nocy z 14 na 15 lutego 2024 r. w jej mieszkaniu doszło do zalania spowodowanego pęknięciem rury w pionie wodnym. A. K. zgłosiła szkodę ubezpieczycielowi 16 lutego 2024 r., a niezależny rzeczoznawca M. N. oszacował jej wartość na 28 450,00 zł brutto, obejmującą remont mieszkania, utratę urządzeń AGD/RTV oraz koszty tymczasowego zakwaterowania.

Ubezpieczyciel, po przeprowadzeniu własnej ekspertyzy, wydał 5 marca 2024 r. decyzję odmowną, uzasadniając ją rzekomym niedbalstwem A. K. oraz istnieniem wcześniejszych uszkodzeń instalacji, powołując się na § 8 pkt 3 i 6 OWU. A. K. złożyła odwołanie od tej decyzji 20 marca 2024 r., jednak nie otrzymała merytorycznej odpowiedzi.

Dlaczego ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania?

Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, twierdząc, że szkoda wynikała z niedbalstwa ubezpieczonej oraz istniejących wcześniej uszkodzeń instalacji, a także z powodu opóźnionego zgłoszenia szkody i kwestionowania jej wartości.

W decyzji odmownej ubezpieczyciel powołał się na § 8 pkt 3 ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU), który wyłącza odpowiedzialność za szkody wynikłe z „niedbalstwa właścicielki polegającego na braku właściwej konserwacji instalacji wodno-kanalizacyjnej”. Dodatkowo, powołano się na § 8 pkt 6 OWU, wskazując na „stan wcześniejszego uszkodzeń” instalacji, konkretnie zaawansowaną korozję i mechaniczne osłabienie przewodu.

Ubezpieczyciel argumentował również, że zgłoszenie szkody nastąpiło z opóźnieniem (16 lutego 2024 r.), co miało wpływ na możliwość rzetelnej oceny szkody. Ponadto, kwestionował wartość roszczenia przedstawioną w ekspertyzie A. K. z powodu braku faktur za wszystkie pozycje kosztorysu. Ubezpieczyciel zażądał nawet zwrotu kosztów własnych oględzin w kwocie 450,00 zł.

Według opinii rzeczoznawcy ubezpieczyciela z 28 lutego 2024 r., bezpośrednią przyczyną pęknięcia rury była długotrwała korozja, co miało świadczyć o zaniedbaniach w konserwacji. Ubezpieczyciel nie uznał protokołu zarządcy budynku ani ekspertyzy przedstawionej przez A. K. za wystarczające do zmiany decyzji.

Jakie argumenty przemawiają na korzyść ubezpieczonego?

Na korzyść A. K. przemawiają dowody regularnych przeglądów instalacji, nagły charakter uszkodzenia oraz protokół zarządcy budynku potwierdzający awarię niezwiązaną z jej zaniedbaniem.

A. K. konsekwentnie twierdzi, że wykonywała regularne przeglądy instalacji, a ostatni serwis miał miejsce w październiku 2022 r., co podważa zarzut ubezpieczyciela o braku właściwej konserwacji. Jej zdaniem, uszkodzenie rury nastąpiło nagle i było zdarzeniem losowym, niezależnym od jej zachowania.

Kluczowym dowodem w sprawie jest protokół zdarzenia sporządzony przez zarządcę budynku. Dokument ten potwierdza pęknięcie rury w pionie wodnym i wskazuje na przyczynę awarii niezwiązaną z zaniedbaniem lokatorki. Protokół ten, jako sporządzony przez niezależny podmiot, ma dużą moc dowodową.

Wartość szkody została potwierdzona ekspertyzą rzeczoznawcy M. N. z 20 lutego 2024 r., która szczegółowo wylicza koszty remontu, wymiany sprzętów oraz zakwaterowania tymczasowego. A. K. kwestionuje również zarzut ubezpieczyciela o opóźnionym zgłoszeniu szkody, podkreślając, że nastąpiło ono zaledwie dzień po stwierdzeniu zalania.

Czy klauzule wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela są ważne?

Skuteczność klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela, dotyczących niedbalstwa i wcześniejszych uszkodzeń, jest wątpliwa i może być podważana na gruncie przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych.

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (art. 827 § 1 KC), ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności jedynie w przypadku rażącego niedbalstwa ubezpieczonego, a nie zwykłego niedbalstwa. Treść ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) ubezpieczyciela musi być precyzyjna i jednoznaczna, a wszelkie niejasności powinny być interpretowane na korzyść konsumenta.

Klauzula dotycząca „braku właściwej konserwacji instalacji” może być uznana za nieskuteczną, jeśli nie precyzuje, co stanowi rażące niedbalstwo, oraz jeśli ubezpieczona udowodni, że dochowała należytej staranności, np. poprzez regularne przeglądy. Zarzut ubezpieczyciela musi być poparty konkretnymi dowodami, a ciężar udowodnienia rażącego niedbalstwa spoczywa na nim.

Postanowienia OWU dotyczące „stanu wcześniejszego uszkodzeń” również mogą zostać uznane za niedozwolone klauzule umowne (art. 385¹-³ KC), jeśli prowadzą do wyłączenia odpowiedzialności za zdarzenia losowe wynikające z normalnego zużycia lub ukrytych wad, których ubezpieczona nie mogła wykryć ani przewidzieć w ramach zwykłych działań konserwacyjnych. Ryzyko pęknięcia rury w wyniku korozji, jeśli nie było widoczne i możliwe do usunięcia, w dużej mierze powinno być objęte ochroną ubezpieczeniową.

Kto musi udowodnić niedbalstwo lub wcześniejsze uszkodzenia?

Ciężar dowodu w zakresie rażącego niedbalstwa A. K. oraz istnienia stanu wcześniejszego uszkodzeń spoczywa w całości na ubezpieczycielu.

Zgodnie z ogólną zasadą prawa cywilnego (art. 6 KC), ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że ubezpieczyciel, odmawiając wypłaty odszkodowania, musi udowodnić, że A. K. działała z rażącym niedbalstwem lub że istniał stan instalacji, który skutecznie wyłącza jego odpowiedzialność zgodnie z OWU.

A. K. musi jedynie uprawdopodobnić zaistnienie zdarzenia ubezpieczeniowego i rozmiar poniesionej szkody. Już przedstawiła ekspertyzę rzeczoznawcy oraz protokół zarządcy budynku, które są mocnymi dowodami w sprawie. Ubezpieczyciel będzie musiał skutecznie zakwestionować te dowody i przedstawić własne, przekonujące argumenty.

W postępowaniu sądowym ubezpieczyciel będzie musiał wykazać, że rzekome niedbalstwo A. K. miało bezpośredni wpływ na powstanie szkody lub że stan instalacji był na tyle zaawansowany i widoczny, że ubezpieczona powinna była podjąć działania prewencyjne, a tego nie uczyniła. Bez takich dowodów zarzuty ubezpieczyciela będą osłabione.

Jakie dowody są kluczowe w sprawie o odszkodowanie?

Kluczowymi dowodami są protokół zarządcy budynku, ekspertyza rzeczoznawcy A. K. oraz ewentualnie opinia niezależnego biegłego sądowego, który rozstrzygnie sprzeczne stanowiska stron.

Protokół zarządcy budynku, sporządzony przez niezależny podmiot w trakcie zdarzenia, jest niezwykle istotnym dowodem. Potwierdza on pęknięcie rury i brak związku awarii z zaniedbaniem A. K., co podważa kluczowe argumenty ubezpieczyciela. Dokument ten ma wysoką wiarygodność w postępowaniu sądowym.

Ekspertyza rzeczoznawcy M. N. z 20 lutego 2024 r., choć jest dowodem prywatnym, szczegółowo wycenia szkodę i stanowi silne uprawdopodobnienie roszczenia. W celu wzmocnienia jej siły dowodowej, A. K. powinna uzupełnić wszelkie dostępne faktury, paragony i rachunki dotyczące kosztów naprawy, wymiany sprzętów i zakwaterowania.

Ze względu na sprzeczne opinie rzeczoznawców (A. K. i ubezpieczyciela), w postępowaniu sądowym kluczowe będzie powołanie niezależnego biegłego sądowego z zakresu instalacji wodno-kanalizacyjnych i inżynierii budowlanej. Opinia takiego biegłego, która obiektywnie oceni przyczynę i rozmiar szkody, będzie miała decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu.

Jaka jest kwota roszczenia i co z odsetkami?

A. K. domaga się wypłaty odszkodowania w wysokości 28 450,00 zł brutto, a także odsetek ustawowych za opóźnienie, które naliczane są od dnia wymagalności odszkodowania.

Podstawowa kwota roszczenia wynosi 28 450,00 zł brutto, zgodnie z ekspertyzą rzeczoznawcy A. K., i obejmuje koszty remontu mieszkania, wymiany urządzeń AGD/RTV oraz tymczasowego zakwaterowania. Kwota ta mieści się w ramach sum ubezpieczenia określonych w umowie (120 000,00 zł dla mienia trwałego i 20 000,00 zł dla ruchomego).

Kwestią, która wymaga dopracowania, jest udokumentowanie wszystkich pozycji kosztorysu. Brak wszystkich faktur może osłabić pozycję A. K. w procesie, dlatego należy zgromadzić wszystkie dostępne dowody zakupu lub wyceny rynkowe zastępczych przedmiotów. Należy również zweryfikować, czy OWU przewiduje amortyzację wartości odszkodowania i w jakim zakresie.

A. K. przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia wymagalności odszkodowania (art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 817 § 1 Kodeksu cywilnego, ubezpieczyciel ma 30 dni na wypłatę świadczenia od daty zgłoszenia szkody. Ponieważ szkoda została zgłoszona 16 lutego 2024 r., termin wypłaty upłynął 17 marca 2024 r., a odsetki powinny być naliczane od 18 marca 2024 r. do dnia zapłaty.

Jakie są szanse i ryzyka w postępowaniu?

Sprawa A. K. ma duże szanse powodzenia ze względu na mocne dowody, ale wymaga aktywnego działania procesowego, w tym szczegółowego udokumentowania roszczeń i ewentualnego powołania biegłego.

Mocnymi stronami sprawy są protokół zarządcy budynku, potwierdzający przyczynę awarii niezwiązaną z zaniedbaniem A. K., oraz dowody regularnych przeglądów instalacji. Dodatkowo, ciężar udowodnienia rażącego niedbalstwa spoczywa na ubezpieczycielu, a A. K. jako konsument jest chroniona przed niedozwolonymi klauzulami umownymi. Zgłoszenie szkody nastąpiło szybko po zdarzeniu.

Potencjalne ryzyka obejmują brak wszystkich faktur potwierdzających wysokość szkody, co może skłonić sąd do pomniejszenia żądanej kwoty. Konieczność powołania niezależnego biegłego sądowego, choć wzmacnia dowodowo, wiąże się z dodatkowymi kosztami i wydłuża postępowanie. Ubezpieczyciel może próbować udowodnić, że korozja była widoczna i możliwa do zapobieżenia.

Rekomendowana strategia obejmuje przygotowanie rozbudowanego odwołania od decyzji ubezpieczyciela, a w przypadku jego bezskuteczności – złożenie wezwania przedsądowego do zapłaty. Następnie, w postępowaniu sądowym, kluczowe będzie wniesienie pozwu o zapłatę odszkodowania, uzupełnienie dokumentacji dowodowej oraz złożenie wniosku o powołanie niezależnego biegłego sądowego z zakresu instalacji wodno-kanalizacyjnych.

Najczęstsze pytania

W jakim terminie należy zgłosić zalanie mieszkania do ubezpieczyciela?

Termin zgłoszenia szkody określa OWU danej polisy (zwykle od 3 do 7 dni). Zaleca się zgłosić zalanie niezwłocznie po zabezpieczeniu lokalu przed dalszymi zniszczeniami.

Co zrobić, jeśli ubezpieczyciel zaniżył koszty materiałów i robocizny w wycenie?

Należy zlecić wykonanie niezależnego kosztorysu rzeczoznawcy budowlanemu lub przedstawić faktury za wykonany remont, a następnie złożyć pisemne odwołanie z żądaniem dopłaty.

Czy ubezpieczyciel odpowiada za zalanie, gdy brak jest winy sąsiada z góry?

Z polisy OC sąsiada odszkodowanie przysługuje przy wykazaniu jego winy. Jeśli zalanie wynikało z pęknięcia pionu bez winy sąsiada, szkodę pokrywa ubezpieczyciel mienia poszkodowanego lub zarządcy.

Jakie dokumenty są niezbędne do odwołania od decyzji ubezpieczyciela?

Wymagane są: numer szkody, pisemne odwołanie z uzasadnieniem, niezależny kosztorys naprawy, zdjęcia zniszczeń, protokół zalania oraz rachunki lub faktury za remont i osuszanie.

Ile czasu ma ubezpieczyciel na wypłatę odszkodowania za zalanie mieszkania?

Ubezpieczyciel ma obowiązek wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. W sprawach wymagających wyjaśnienia dodatkowych okoliczności - w terminie 14 dni od ich wyjaśnienia.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 117 Kodeks cywilny

§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. § 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. § 3. (uchylony)

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 385¹ Kodeks cywilny

§ 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 385³ Kodeks cywilny

W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności: 1) wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie; 2) wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania; 3) wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością drugiej strony; 4) przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy; 5) zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta; 6) uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju; 7) uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, niemającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie; 8) uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta; 9) przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy; 10) uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie; 11) przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia z umową; 12) wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie niespełnione w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania; 13) przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy; 14) pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia; 15) zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia; 16) nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy; 17) nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego; 18) stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile konsument, dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia; 19) przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia; 20) przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy; 21) uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności; 22) przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta; 23) wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 805 Kodeks cywilny

§ 1. Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. § 2. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie: 1) przy ubezpieczeniu majątkowym – określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku; 2) przy ubezpieczeniu osobowym – umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej. § 3. Do renty z umowy ubezpieczenia nie stosuje się przepisów kodeksu niniejszego o rencie. § 4. Przepisy art. 3851–3853 stosuje się odpowiednio, jeżeli ubezpieczającym jest osoba fizyczna zawierająca umowę związaną bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 817 Kodeks cywilny

§ 1. Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. § 2. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1. § 3. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą zawierać postanowienia korzystniejsze dla uprawnionego niż określone w paragrafach poprzedzających.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 818 Kodeks cywilny

§ 1. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą przewidywać, że ubezpieczający ma obowiązek w określonym terminie powiadomić ubezpieczyciela o wypadku. § 2. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiązkiem określonym w paragrafie poprzedzającym można obciążyć zarówno ubezpieczającego, jak i ubezpieczonego, chyba że ubezpieczony nie wie o zawarciu umowy na jego rachunek. § 3. W razie naruszenia z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa obowiązków określonych w paragrafach poprzedzających ubezpieczyciel może odpowiednio zmniejszyć świadczenie, jeżeli naruszenie przyczyniło się do zwiększenia szkody lub uniemożliwiło ubezpieczycielowi ustalenie okoliczności i skutków wypadku. § 4. Skutki braku zawiadomienia ubezpieczyciela o wypadku nie następują, jeżeli ubezpieczyciel w terminie wyznaczonym do zawiadomienia otrzymał wiadomość o okolicznościach, które należało podać do jego wiadomości.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 819 Kodeks cywilny

§ 1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. § 2. (uchylony) § 3. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. § 4. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 827 Kodeks cywilny

§ 1. Ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli ubezpieczający wyrządził szkodę umyślnie; w razie rażącego niedbalstwa odszkodowanie nie należy się, chyba że umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej lub zapłata odszkodowania odpowiada w danych okolicznościach względom słuszności. § 2. W ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej można ustalić inne zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela niż określone w § 1. § 3. Jeżeli nie umówiono się inaczej, ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną umyślnie przez osobę, z którą ubezpieczający pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. § 4. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek zasady określone w paragrafach poprzedzających stosuje się odpowiednio do ubezpieczonego.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 126 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Każde pismo procesowe powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane; 2) imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 3) oznaczenie rodzaju pisma; 4) osnowę wniosku lub oświadczenia; 5) w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenie, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; 6) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 7) wymienienie załączników. § 11. Do pisma procesowego dołącza się załączniki wymienione w tym piśmie. § 2. Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu oraz: 1) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron albo, w przypadku gdy strona jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – adres do doręczeń wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; 11) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron; 2) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku lub 3) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania. § 21. Dalsze pisma procesowe, poza elementami określonymi w § 1, powinny zawierać sygnaturę akt. § 3. Do pisma procesowego należy dołączyć pełnomocnictwo albo jego uwierzytelniony odpis, jeżeli pismo to wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa. Jeżeli pełnomocnik wnosi pismo procesowe za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo portalu informacyjnego, pełnomocnictwo udzielone w postaci elektronicznej albo jego elektronicznie uwierzytelniony odpis wnosi się wraz z tym pismem. W piśmie tym podaje się numer wpisu pełnomocnika na właściwą listę, w przypadku gdy pismo to jest wnoszone przez pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym. § 31. Przepisu § 3 nie stosuje się do pism wnoszonych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. § 4. Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. § 5. Pismo procesowe wniesione za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo portalu informacyjnego opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a w przypadku prokuratora – także zaawansowanym podpisem elektronicznym wydawanym przez właściwe jednostki organizacyjne prokuratury. § 6. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, tryb zakładania i udostępniania konta w systemie teleinformatycznym, za pomocą którego można wnosić pisma procesowe, z uwzględnieniem sprawności postępowania, ochrony praw stron postępowania oraz możliwości składania jednorazowo wielu pism.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 205⁹ Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Plan rozprawy zawiera rozstrzygnięcia co do wniosków dowodowych stron oraz porządek przeprowadzanych na rozprawie dowodów. Jeżeli na etapie sporządzania planu rozprawy rozstrzyganie co do niektórych wniosków dowodowych byłoby niecelowe lub przedwczesne, sąd w planie rozprawy określa warunki lub termin wydania postanowienia dowodowego. § 2. W miarę potrzeby plan rozprawy może zawierać: 1) dokładne określenie przedmiotów żądań stron, w tym rozmiar dochodzonych świadczeń wraz z należnościami ubocznymi; 2) dokładnie określone zarzuty, w tym formalne; 3) ustalenie, które fakty i oceny prawne pozostają między stronami sporne; 4) terminy posiedzeń i innych czynności w sprawie; 5) kolejność i termin przeprowadzenia dowodów oraz roztrząsania wyników postępowania dowodowego. (uchylony od dnia 1 lipca 2023 r (D.U. 2023 r., poz. 614); 6) termin zamknięcia rozprawy lub ogłoszenia wyroku; 7) rozstrzygnięcia innych zagadnień, o ile są niezbędne do prowadzenia postępowania. § 3. W planie rozprawy można się odwoływać do pism procesowych stron. § 4. Przepisy art. 206 i art. 206[1] stosuje się odpowiednio. (uchylony od dnia 1 lipca 2023 r (D.U. 2023 r., poz. 614);

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 232 Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 339 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. § 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 736 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia; 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. § 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza na rachunku depozytowym Ministra Finansów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 5. W sprawach wymienionych w art. 479[89] wniosek powinien zawierać ponadto informację, czy toczy lub toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa wyłącznego albo oświadczenie strony lub uczestnika postępowania o braku wiedzy o takim postępowaniu.

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.