Ubezpieczenia i odszkodowania
Jak walczyć o zaniżone odszkodowanie za zalane mieszkanie?
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min
Zalanie mieszkania to jedno z najczęstszych zdarzeń losowych powodujących znaczne szkody majątkowe w budynkach wielorodzinnych i domach jednorodzinnych. Po przeprowadzeniu oględzin przez rzeczoznawcę ubezpieczyciela poszkodowani często otrzymują decyzję o przyznaniu odszkodowania w kwocie, która nie pozwala na przeprowadzenie pełnego remontu i przywrócenie lokalu do stanu sprzed awarii. Zaniżanie wycen szkód jest powszechną praktyką zakładów ubezpieczeń, ale poszkodowanym przysługują konkretne środki prawne w celu dochodzenia należnej dopłaty.
Szybka odpowiedź
W przypadku wypłaty zaniżonego odszkodowania za zalanie mieszkania, poszkodowany ma prawo złożyć odwołanie od kosztorysu ubezpieczyciela, przedstawiając niezależną ekspertyzę budowlaną. Odszkodowanie powinno w pełni pokryć realne koszty przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego. ARTYKUŁ Jak wyglądała sprawa? Klientka A. K. poniosła szkodę w mieszkaniu nr 7 w Krakowie wskutek zalania, a ubezpieczyciel wypłacił zaniżone odszkodowanie, opierając się na wewnętrznym kosztorysie i współczynniku zużycia. A. K., właścicielka mieszkania, doświadczyła zalania swojego lokalu w dniu 15 stycznia 2025 roku, spowodowanego pęknięciem pionu instalacji wodnej w lokalu sąsiada. Zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela O. S.A. nastąpiło 17 stycznia 2025 roku, a polisa Klientki obejmowała ubezpieczenie mienia od zalania na sumę 200 000,00 zł z udziałem własnym wynoszącym 1 000,00 zł. Ubezpieczyciel, po wizji lokalnej 30 stycznia 2025 roku, sporządził kosztorys na kwotę 18 450,00 zł brutto, wypłacając Klientce 16 000,00 zł brutto w dniu 20 lutego 2025 roku. Klientka, posiadając niezależny kosztorys rzeczoznawcy T. N. z 22 stycznia 2025 roku na kwotę 68 920,00 zł brutto oraz dodatkowo poniesione koszty osuszania w wysokości 2 100,00 zł, złożyła reklamację 5 marca 2025 roku, domagając się dopłaty. Ubezpieczyciel odmówił dopłaty 25 marca 2025 roku, argumentując to zastosowaniem współczynnika zużycia technicznego (30% na podłogi, 25% na stolarkę drzwiową, 40% na meble w zabudowie) oraz brakiem przedłożenia faktur dokumentujących wymianę uszkodzonych elementów na nowe w terminie 30 dni od zakończenia napraw, zgodnie z postanowieniem § 7.2 polisy.
- Odszkodowanie z polisy majątkowej musi odpowiadać wysokości poniesionej szkody i kosztom naprawy (art. 361 § 2 i art. 363 § 1 KC).
- Ubezpieczyciele często zaniżają wyceny poprzez stosowanie potrąceń amortyzacyjnych, zaniżonych stawek roboczogodziny i tanich zamienników.
- Termin na wypłatę bezspornej części odszkodowania wynosi 30 dni od dnia zgłoszenia szkody (art. 817 § 1 KC).
- Przedawnienie roszczeń z umowy ubezpieczenia następuje po upływie 3 lat od dnia zgłoszenia lub wydania decyzji (art. 819 § 1 i § 4 KC).
- W przypadku braku uznania odwołania poszkodowany może wystąpić z wnioskiem do Rzecznika Finansowego lub złożyć pozew do sądu.
Jak wyglądała sprawa?
Klientka A. K. poniosła szkodę w mieszkaniu nr 7 w Krakowie wskutek zalania, a ubezpieczyciel wypłacił zaniżone odszkodowanie, opierając się na wewnętrznym kosztorysie i współczynniku zużycia.
A. K., właścicielka mieszkania, doświadczyła zalania swojego lokalu w dniu 15 stycznia 2025 roku, spowodowanego pęknięciem pionu instalacji wodnej w lokalu sąsiada. Zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela O. S.A. nastąpiło 17 stycznia 2025 roku, a polisa Klientki obejmowała ubezpieczenie mienia od zalania na sumę 200 000,00 zł z udziałem własnym wynoszącym 1 000,00 zł.
Ubezpieczyciel, po wizji lokalnej 30 stycznia 2025 roku, sporządził kosztorys na kwotę 18 450,00 zł brutto, wypłacając Klientce 16 000,00 zł brutto w dniu 20 lutego 2025 roku. Klientka, posiadając niezależny kosztorys rzeczoznawcy T. N. z 22 stycznia 2025 roku na kwotę 68 920,00 zł brutto oraz dodatkowo poniesione koszty osuszania w wysokości 2 100,00 zł, złożyła reklamację 5 marca 2025 roku, domagając się dopłaty.
Ubezpieczyciel odmówił dopłaty 25 marca 2025 roku, argumentując to zastosowaniem współczynnika zużycia technicznego (30% na podłogi, 25% na stolarkę drzwiową, 40% na meble w zabudowie) oraz brakiem przedłożenia faktur dokumentujących wymianę uszkodzonych elementów na nowe w terminie 30 dni od zakończenia napraw, zgodnie z postanowieniem § 7.2 polisy.
Czy klauzula o współczynniku zużycia jest ważna?
Klauzula polisy, która uzależnia wypłatę odszkodowania w wartości odtworzeniowej od przedłożenia faktur w krótkim terminie, może być niezgodna z dobrymi obyczajami i kwalifikowana jako niedozwolone postanowienie umowne.
Zgodnie z ogólnymi zasadami prawa cywilnego, celem ubezpieczenia majątkowego jest naprawienie szkody, co w praktyce oznacza przywrócenie stanu poprzedniego uszkodzonego mienia lub wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Klauzula zawarta w § 7.2 polisy ubezpieczeniowej Klientki, uprawniająca ubezpieczyciela do stosowania współczynnika zużycia technicznego i uzależniająca wypłatę odszkodowania w wartości odtworzeniowej od przedłożenia faktur w ciągu 30 dni od zakończenia napraw, budzi poważne wątpliwości prawne.
Taki restrykcyjny warunek może być uznany za sprzeczny z dobrymi obyczajami i zasadą lojalnej współpracy stron umowy ubezpieczenia, prowadząc do nieuzasadnionego obniżenia odszkodowania. W przypadku Klientki, będącej konsumentem, klauzula ta może być również zakwalifikowana jako niedozwolone postanowienie umowne (tzw. klauzula abuzywna), jeśli rażąco narusza jej interesy, kształtując prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami.
Jeśli klauzula zostanie uznana za nieważną lub bezskuteczną, ubezpieczyciel nie będzie mógł skutecznie powoływać się na brak faktur w terminie jako podstawę do obniżenia odszkodowania o współczynnik zużycia. W takim scenariuszu, Klientka będzie mogła udowodnić wysokość wartości odtworzeniowej za pomocą innych środków dowodowych, takich jak niezależne kosztorysy i opinie biegłych.
Jakie są granice stosowania współczynników zużycia?
Ubezpieczyciel powinien stosować współczynniki zużycia technicznego z rzetelną kalkulacją i uzasadnieniem eksperckim, a nie arbitralnie, zwłaszcza w przypadku ubezpieczenia na wartość odtworzeniową.
Arbitralne przyjęcie przez ubezpieczyciela współczynników zużycia technicznego, takich jak 30% dla podłóg, 25% dla stolarki i 40% dla mebli w zabudowie, bez indywidualnej kalkulacji i konkretnego uzasadnienia eksperckiego, jest wysoce kwestionowalne. Zgodnie z ogólnymi zasadami, odszkodowanie ma pokryć rzeczywiste straty, a w przypadku ubezpieczenia na wartość odtworzeniową, celem jest przywrócenie mienia do stanu nowego, bez potrąceń z tytułu zużycia.
Jeśli ubezpieczyciel decyduje się na zastosowanie współczynnika zużycia, musi on być poparty rzetelną oceną, która uwzględnia stan faktyczny uszkodzonych elementów przed szkodą, ich wiek, rodzaj, sposób użytkowania oraz ogólny stan techniczny. Procentowe obniżenia bez odniesienia do konkretnego mienia są nieuzasadnione.
- Niezależny kosztorys Klientki, sporządzony przez rzeczoznawcę T. N., stanowi kluczowy dowód do przedstawienia własnej kalkulacji wartości odtworzeniowej.
- Powołanie biegłego sądowego z zakresu budownictwa i wyceny nieruchomości jest najskuteczniejszym środkiem dowodowym do niezależnej oceny szkody i weryfikacji zastosowanych współczynników zużycia.
- Dokumentacja fotograficzna mieszkania przed i po szkodzie, faktury za dokonane naprawy (nawet złożone po terminie) oraz zeznania świadków, w tym rzeczoznawcy T. N., mogą wspierać argumentację o konieczności pełnej naprawy.
Kiedy przedawnia się roszczenie o odszkodowanie?
Roszczenie o odszkodowanie z umowy ubezpieczenia przedawnia się z upływem trzech lat od dnia jego wymagalności, przy czym reklamacja skutecznie przerywa ten bieg.
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W przypadku umowy ubezpieczenia, roszczenie o świadczenie ubezpieczeniowe staje się wymagalne z upływem 30 dni od daty zgłoszenia szkody.
W sprawie A. K., zgłoszenie szkody miało miejsce 17 stycznia 2025 roku, co oznacza, że roszczenie stało się wymagalne 17 lutego 2025 roku. Złożenie reklamacji przez Klientkę w dniu 5 marca 2025 roku przerwało bieg przedawnienia. Po otrzymaniu pisemnej odpowiedzi od ubezpieczyciela (odmowa dopłaty) w dniu 25 marca 2025 roku, bieg przedawnienia rozpoczął się na nowo.
Oznacza to, że Klientka ma czas do 25 marca 2028 roku na skuteczne dochodzenie swoich roszczeń. Dodatkowo, inne środki, takie jak wniesienie pozwu do sądu, złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej lub wszczęcie mediacji, również przerywają bieg przedawnienia, zapewniając Klientce dodatkowe możliwości działania.
Jakie dowody są potrzebne, aby podważyć wycenę ubezpieczyciela?
Do podważenia kosztorysu ubezpieczyciela niezbędne są dokumenty takie jak niezależny kosztorys rzeczoznawcy, faktury, a kluczowym środkiem dowodowym jest opinia biegłego sądowego.
Aby skutecznie podważyć zaniżony kosztorys ubezpieczyciela i wykazać wyższy zakres szkody, Klientka powinna zgromadzić i przedstawić pełen zestaw dowodów. Niezbędne dokumenty to przede wszystkim polisa ubezpieczeniowa, potwierdzenie zgłoszenia szkody, decyzje ubezpieczyciela o wypłacie odszkodowania i odmowie dopłaty, a także kosztorysy obu stron.
Kluczowe znaczenie ma niezależny kosztorys Klientki sporządzony przez rzeczoznawcę T. N. oraz faktury za poniesione koszty, takie jak osuszanie i wynajem agregatu. Wszelka korespondencja z ubezpieczycielem, w tym reklamacja, oraz dokumentacja fotograficzna mieszkania przed i po szkodzie, również powinny zostać przedstawione. W postępowaniu sądowym, najistotniejszym dowodem będzie opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa i kosztorysowania, który niezależnie oceni szkodę i koszty jej naprawy.
Wnioski dowodowe w pozwie powinny obejmować dopuszczenie dowodu z wszystkich zgromadzonych dokumentów, z opinii biegłego sądowego w celu ustalenia rzeczywistych kosztów naprawy, a także z zeznań świadków, w tym rzeczoznawcy T. N., na okoliczność sporządzenia kosztorysu i oceny szkody. W pewnych sytuacjach, np. gdy planowane są szybkie prace remontowe, można również rozważyć wniosek o zabezpieczenie dowodu, co pozwoli biegłemu ocenić stan nieruchomości przed dalszymi zmianami.
Jak obliczyć należne odszkodowanie i odsetki?
Należne odszkodowanie oblicza się, sumując wartość szkody według niezależnego kosztorysu i dodatkowe koszty, a następnie odejmując franszyzę redukcyjną oraz już wypłaconą kwotę.
Preliminarne wyliczenie roszczenia pieniężnego, które Klientka mogłaby dochodzić w pozwie, rozpoczyna się od sumowania wartości szkody. Wartość szkody według niezależnego kosztorysu rzeczoznawcy T. N. wynosi 68 920,00 zł brutto, do czego należy dodać koszty osuszania i wynajmu agregatu w wysokości 2 100,00 zł. Łączna suma roszczenia przed uwzględnieniem franszyzy wynosi zatem 71 020,00 zł.
Od tej kwoty należy odjąć franszyzę redukcyjną w wysokości 1 000,00 zł, ustaloną w polisie, co daje odszkodowanie należne w kwocie 70 020,00 zł. Ponieważ ubezpieczyciel wypłacił już 16 000,00 zł brutto, kwota roszczenia o dopłatę wynosi 54 020,00 zł.
Odsetki ustawowe za opóźnienie powinny być naliczane od dnia następującego po upływie terminu 30 dni od daty zgłoszenia szkody. W przypadku Klientki, roszczenie stało się wymagalne 17 lutego 2025 roku, zatem odsetki należy liczyć od tego dnia do dnia zapłaty. Koszty zastępstwa procesowego zostaną zasądzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, w zależności od wartości przedmiotu sporu.
Jakie są ryzyka i optymalna strategia dochodzenia odszkodowania?
Proces dochodzenia odszkodowania wiąże się z ryzykiem powołania przez ubezpieczyciela własnych biegłych i wysokimi kosztami, dlatego kluczowa jest przedsądowa argumentacja prawna i mediacja przed pozwem.
Dochodzenie odszkodowania na drodze sądowej wiąże się z pewnymi ryzykami. Ubezpieczyciel może powołać własnych biegłych sądowych lub kwestionować opinię biegłego powołanego przez sąd, co może wydłużyć proces i zwiększyć koszty. Istnieje także ryzyko podważenia kompetencji niezależnego kosztorysu Klientki. Całe postępowanie sądowe jest kosztowne (opłaty sądowe, zaliczki na opinie biegłych, wynagrodzenie pełnomocników), a w przypadku przegranej Klientka może zostać zobowiązana do zwrotu kosztów przeciwnikowi. Ponadto, sprawy z dowodami z opinii biegłych są zazwyczaj czasochłonne.
Optymalna strategia działania powinna obejmować kilka etapów. W pierwszej kolejności należy zgromadzić i uporządkować całą dokumentację (polisa, kosztorysy, faktury za osuszanie, korespondencja). Następnie, Klientka powinna wysłać do ubezpieczyciela ostateczne wezwanie przedsądowe do zapłaty dopłaty odszkodowania wraz z odsetkami, zawierające szczegółową argumentację prawną kwestionującą ważność § 7.2 polisy i arbitralność zastosowanych współczynników zużycia.
Po wyczerpaniu możliwości przedsądowych, warto rozważyć mediację lub złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. Jest to mniej kosztowne i szybsze rozwiązanie niż proces sądowy, a dodatkowo przerywa bieg przedawnienia. Dopiero w przypadku braku pozytywnej reakcji ubezpieczyciela, należy przygotować i złożyć pozew o zapłatę do właściwego sądu rejonowego, zawierający kompleksową argumentację prawną oraz kluczowy wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego.
Najczęstsze pytania
Jak zakwestionować zaniżone odszkodowanie za zalane mieszkanie?
Należy sporządzić pisemne odwołanie od decyzji, załączając kosztorys od niezależnego rzeczoznawcy budowlanego lub faktury za wykonany remont i osuszanie.
Jak napisać odwołanie od wyceny szkody przez ubezpieczyciela?
Odwołanie powinno wskazywać numer szkody, precyzyjnie punktować zaniżone stawki i koszty w kosztorysie ubezpieczyciela oraz wzywać do dopłaty w terminie 14 dni.
Ile wynosi termin na przedawnienie roszczeń z umowy ubezpieczenia?
Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się po upływie 3 lat. Bieg przedawnienia ulega przerwaniu z chwilą zgłoszenia szkody lub reklamacji.
Czy koszty prywatnej opinii rzeczoznawcy podlegają zwrotowi przez ubezpieczyciela?
Tak, koszty prywatnej ekspertyzy budowlanej mogą stanowić element szkody podlegający zwrotowi, jeśli jej sporządzenie było niezbędne do dochodzenia roszczeń.
Ile czasu ma ubezpieczyciel na wypłatę odszkodowania po zalaniu?
Ubezpieczyciel ma obowiązek wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. Po tym terminie przysługują odsetki za opóźnienie.
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 211 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 17 KB
- Sprawa 211 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 19 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- Kodeks cywilny: art. 805 § 1
- Kodeks cywilny: art. 363 § 1
- Kodeks cywilny: art. 824¹ § 1
- Kodeks cywilny: art. 385¹
- Kodeks cywilny: art. 385²
- Kodeks cywilny: art. 385³
- Kodeks cywilny: art. 361 § 2
- Kodeks cywilny: art. 819 § 1
- Kodeks cywilny: art. 120 § 1
- Kodeks cywilny: art. 817 § 1
- Kodeks cywilny: art. 819 § 4
- Kodeks cywilny: art. 123 § 1 pkt 1
- Kodeks cywilny: art. 123 § 1 pkt 3
- Kodeks cywilny: art. 481 § 1
- Kodeks cywilny: art. 481 § 2
- Kodeks postępowania cywilnego: art. 183⁶
- Kodeks postępowania cywilnego: art. 187 § 1
- Kodeks postępowania cywilnego: art. 310
- Kodeks postępowania cywilnego: art. 730
- Kodeks postępowania cywilnego: art. 730¹
Brzmienie: Art. 805 Kodeks cywilny
§ 1. Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. § 2. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie: 1) przy ubezpieczeniu majątkowym – określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku; 2) przy ubezpieczeniu osobowym – umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej. § 3. Do renty z umowy ubezpieczenia nie stosuje się przepisów kodeksu niniejszego o rencie. § 4. Przepisy art. 3851–3853 stosuje się odpowiednio, jeżeli ubezpieczającym jest osoba fizyczna zawierająca umowę związaną bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
Brzmienie: Art. 363 Kodeks cywilny
§ 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. § 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.
Brzmienie: Art. 824¹ Kodeks cywilny
§ 1. O ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. § 2. Jeżeli ten sam przedmiot ubezpieczenia w tym samym czasie jest ubezpieczony od tego samego ryzyka u dwóch lub więcej ubezpieczycieli na sumy, które łącznie przewyższają jego wartość ubezpieczeniową, ubezpieczający nie może żądać świadczenia przenoszącego wysokość szkody. Między ubezpieczycielami każdy z nich odpowiada w takim stosunku, w jakim przyjęta przez niego suma ubezpieczenia pozostaje do łącznych sum wynikających z podwójnego lub wielokrotnego ubezpieczenia. § 3. Jeżeli w którejkolwiek z umów ubezpieczenia, o jakich mowa w § 2, uzgodniono, że suma wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia może być wyższa od poniesionej szkody, zapłaty świadczenia w części przenoszącej wysokość szkody ubezpieczający może żądać tylko od tego ubezpieczyciela. W takim przypadku dla określenia odpowiedzialności między ubezpieczycielami należy przyjąć, że w ubezpieczeniu, o którym mowa w niniejszym paragrafie, suma ubezpieczenia równa jest wartości ubezpieczeniowej.
Brzmienie: Art. 385¹ Kodeks cywilny
§ 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Brzmienie: Art. 385² Kodeks cywilny
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
Brzmienie: Art. 385³ Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności: 1) wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie; 2) wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania; 3) wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością drugiej strony; 4) przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy; 5) zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta; 6) uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju; 7) uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, niemającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie; 8) uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta; 9) przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy; 10) uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie; 11) przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia z umową; 12) wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie niespełnione w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania; 13) przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy; 14) pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia; 15) zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia; 16) nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy; 17) nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego; 18) stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile konsument, dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia; 19) przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia; 20) przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy; 21) uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności; 22) przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta; 23) wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.
Brzmienie: Art. 361 Kodeks cywilny
§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. § 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Brzmienie: Art. 819 Kodeks cywilny
§ 1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. § 2. (uchylony) § 3. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. § 4. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.
Brzmienie: Art. 120 Kodeks cywilny
§ 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. § 2. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia.
Brzmienie: Art. 817 Kodeks cywilny
§ 1. Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. § 2. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1. § 3. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą zawierać postanowienia korzystniejsze dla uprawnionego niż określone w paragrafach poprzedzających.
Brzmienie: Art. 123 Kodeks cywilny
§ 1. Bieg przedawnienia przerywa się: ⇓ 1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; ⇓ 2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. 3) (uchylony) § 2. (uchylony)
Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Brzmienie: Art. 183⁶ Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Wszczęcie mediacji przez stronę następuje z chwilą doręczenia mediatorowi wniosku o przeprowadzenie mediacji, z dołączonym dowodem doręczenia jego odpisu drugiej stronie. § 2. Mimo doręczenia wniosku, o którym mowa w § 1, mediacja nie zostaje wszczęta, jeżeli: 1) stały mediator, w terminie tygodnia od dnia doręczenia mu wniosku o przeprowadzenie mediacji, odmówił przeprowadzenia mediacji; 2) strony zawarły umowę o mediację, w której wskazano jako mediatora osobę niebędącą stałym mediatorem, a osoba ta, w terminie tygodnia od dnia doręczenia jej wniosku o przeprowadzenie mediacji, odmówiła przeprowadzenia mediacji; 3) strony zawarły umowę o mediację bez wskazania mediatora i osoba, do której strona zwróciła się o przeprowadzenie mediacji, w terminie tygodnia od dnia doręczenia jej wniosku o przeprowadzenie mediacji, nie wyraziła zgody na przeprowadzenie mediacji albo druga strona w terminie tygodnia nie wyraziła zgody na osobę mediatora; 4) strony nie zawarły umowy o mediację, a druga strona nie wyraziła zgody na mediację. § 3. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w § 2, strona wytoczy powództwo o roszczenie, które było objęte wnioskiem o przeprowadzenie mediacji, w terminie trzech miesięcy od dnia: 1) w którym mediator lub druga strona złożyli oświadczenie powodujące, że mediacja nie została wszczęta albo 2) następnego po upływie tygodnia od dnia doręczenia wniosku o przeprowadzenie mediacji, gdy mediator lub druga strona nie złożyli oświadczenia, o którym mowa w pkt 1 – do chwili wytoczenia powództwa, w odniesieniu do tego roszczenia, zostają zachowane skutki przewidziane dla czasu trwania mediacji.
Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.
Brzmienie: Art. 310 Kodeks postępowania cywilnego
Przed wszczęciem postępowania na wniosek, a w toku postępowania również z urzędu, można zabezpieczyć dowód, gdy zachodzi obawa, że jego przeprowadzenie stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione, albo gdy z innych przyczyn zachodzi potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy.
Brzmienie: Art. 730 Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. § 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.
Brzmienie: Art. 730¹ Kodeks postępowania cywilnego
§ 1. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. § 1[1]. W sprawach wymienionych w art. 479[89] sąd w ramach oceny, czy uprawdopodobniono roszczenie, bierze pod uwagę prawdopodobieństwo unieważnienia prawa wyłącznego w innym toczącym się postępowaniu. Okoliczność tę ustala się w oparciu o informacje pochodzące od stron, chyba że jest ona znana sądowi z urzędu. § 2. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. § 2[1]. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uważa się za uprawdopodobniony, gdy żądającym zabezpieczenia jest powód dochodzący należności zapłaty z tytułu transakcji handlowej w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w przypadku gdy wartość tej transakcji nie przekracza siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych, a dochodzona należność nie została uregulowana i od dnia upływu terminu jej płatności upłynęły co najmniej trzy miesiące § 3. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.