Umowy konsumenckie i podróże

Odwołany lot: Jak odzyskać pieniądze zamiast vouchera?

Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło

Publikacja: 2026-10-06 · aktualizacja: 2026-10-06 · czas czytania 7 min

Pasażer M. K. zakupił bilet lotniczy na trasę Warszawa-Barcelona. Przewoźnik L. S.A. odwołał lot, oferując voucher zamiast zwrotu gotówki, powołując się na postanowienia regulaminu. M. K. odmówił przyjęcia vouchera i domaga się zwrotu pełnej kwoty za bilet oraz pokrycia dodatkowych kosztów, w tym za alternatywny transport.

Szybka odpowiedź

Pasażer, w przypadku odwołania lotu przez przewoźnika, ma prawo wyboru pomiędzy zwrotem ceny biletu a zapewnieniem alternatywnego transportu, a przewoźnik nie może narzucić wyłącznie vouchera.

  • Przewoźnik L. S.A. odwołał lot M. K.a z powodu „restrukturyzacji połączeń”.
  • Zamiast zwrotu gotówki za bilet (2 450,00 zł), przewoźnik zaoferował voucher o tej samej wartości, powołując się na swój regulamin.
  • M. K. zażądał zwrotu pieniędzy oraz pokrycia dodatkowych kosztów (nowy bilet za 1 980,00 zł i taksówka za 120,00 zł).
  • Przewoźnik odmówił zwrotu gotówki, argumentując, że taryfa była „nienaprawcza”, a pasażer zaakceptował regulamin.
  • Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady przyznaje pasażerowi prawo wyboru formy rekompensaty.

Jak wyglądała sprawa?

Pasażer M. K. zakupił bilet lotniczy, a przewoźnik lotniczy L. S.A. odwołał jego lot, oferując voucher zamiast zwrotu gotówki, co doprowadziło do konfliktu.

W dniu 10 stycznia 2026 roku M. K. dokonał rezerwacji biletu lotniczego na lot z Warszawy do Barcelony, planowany na 15 marca 2026 roku. Cena biletu wynosiła 2 450,00 zł brutto.

Dnia 10 marca 2026 roku, na pięć dni przed planowanym wylotem, L. S.A. poinformował M. K.a o odwołaniu lotu z powodu „restrukturyzacji połączeń”. Przewoźnik zaoferował voucher o wartości 2 450,00 zł, ważny przez 12 miesięcy, wskazując to jako „kompensację dobrowolną” i powołując się na §9 regulaminu taryf „nienaprawczych”.

M. K. nie zaakceptował vouchera i 12 marca 2026 roku wysłał reklamację z żądaniem zwrotu pieniędzy na konto. L. S.A. odmówił zwrotu gotówki 1 kwietnia 2026 roku, powołując się na §9.2 swojego regulaminu, który dla taryf oznaczonych jako „nienaprawcze” przewiduje wyłącznie voucher. W odpowiedzi M. K. wystosował ostateczne wezwanie przedsądowe 20 kwietnia 2026 roku, domagając się zwrotu 2 450,00 zł oraz dodatkowych kosztów (nowy bilet 1 980,00 zł i taksówka 120,00 zł), na co przewoźnik nie zareagował do 5 maja 2026 roku.

Czy przewoźnik może odmówić zwrotu pieniędzy za odwołany lot?

Przewoźnik nie może jednostronnie odmówić zwrotu pieniędzy za odwołany lot, jeśli pasażer wybiera tę formę rekompensaty, gdyż prawo unijne przyznaje mu takie prawo wyboru.

Podstawa: art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004

Zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, w przypadku odwołania lotu, pasażerowi przysługuje prawo wyboru. Art. 8 ust. 1 tego Rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że pasażer może żądać zwrotu pełnego kosztu biletu, zmiany trasy podróży w najwcześniejszym możliwym terminie lub zmiany trasy podróży w późniejszym, dogodnym dla niego terminie.

Postanowienie §9.2 regulaminu przewoźnika L. S.A., które dla taryf oznaczonych jako „nienaprawcze” (ECON-NN) ogranicza prawo pasażera wyłącznie do otrzymania vouchera, jest sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa Unii Europejskiej. Prawo unijne ma pierwszeństwo nad postanowieniami umownymi, co oznacza, że taki zapis regulaminu jest nieskuteczny w zakresie, w jakim wyklucza prawo pasażera do wyboru zwrotu gotówki.

Co więcej, odwołanie lotu z powodu „restrukturyzacji połączeń” nie jest zazwyczaj uznawane za „nadzwyczajne okoliczności”, które mogłyby zwolnić przewoźnika z obowiązku zwrotu kosztów czy zmiany trasy. W takim przypadku pasażerowi przysługuje pełen zakres praw przewidzianych w Rozporządzeniu, w tym prawo wyboru między zwrotem gotówki a inną formą rekompensaty.

Czy postanowienia regulaminu przewoźnika są wiążące dla konsumenta?

Postanowienia regulaminu przewoźnika, które rażąco naruszają interesy konsumenta i są sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, nie są wiążące, nawet jeśli zostały zaakceptowane elektronicznie.

Podstawa: art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego

M. K. jest konsumentem, a umowa przewozu lotniczego, zawarta za pośrednictwem strony internetowej, podlega ochronie przewidzianej w polskim prawie ochrony konsumentów, w tym w Kodeksie cywilnym oraz Ustawie o prawach konsumenta.

Postanowienie §9.2 regulaminu przewoźnika L. S.A., narzucające konsumentowi voucher zamiast zwrotu gotówki wbrew jego prawu wyboru wynikającemu z Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, może zostać uznane za niedozwolone postanowienie umowne, czyli tzw. klauzulę abuzywną. Zgodnie z art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego, takie postanowienie, nieuzgodnione indywidualnie i kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, nie wiąże konsumenta.

Fakt, że M. K. elektronicznie zaakceptował regulamin, świadczy o zawarciu umowy, jednak nie legalizuje klauzul abuzywnych ani tych sprzecznych z bezwzględnie obowiązującym prawem, szczególnie z prawem unijnym. W konsekwencji, §9.2 regulaminu L. S.A. jest bezskuteczny wobec M. K.a.

Jakie są terminy na dochodzenie roszczeń?

Zarówno roszczenie o zwrot ceny biletu, jak i roszczenia o zwrot dodatkowych kosztów przedawniają się z upływem trzech lat od daty ich wymagalności.

Podstawa: art. 118 Kodeksu cywilnego, art. 481 Kodeksu cywilnego

Zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego, termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, takich jak roszczenia wobec przewoźnika lotniczego, wynosi trzy lata.

Roszczenie o zwrot ceny biletu staje się wymagalne po upływie terminu, w którym przewoźnik powinien był dokonać zwrotu. Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 mówi o zwrocie „bez zbędnej zwłoki”, co w praktyce często interpretuje się jako około 7 dni od zgłoszenia żądania zwrotu. Reklamacja M. K.a została złożona 12 marca 2026 roku, zatem roszczenie stało się wymagalne około 19 marca 2026 roku, a termin przedawnienia upłynie około 19 marca 2029 roku.

Roszczenia dodatkowe, takie jak koszty zakupu nowego biletu i taksówki, są roszczeniami odszkodowawczymi. Ich bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Dla biletu zakupionego 16 marca 2026 roku i taksówki 15 marca 2026 roku, terminy przedawnienia upłyną odpowiednio 16 marca 2029 roku i 15 marca 2029 roku.

Jakie dowody należy zebrać i jak je wykorzystać?

Dla skutecznego dochodzenia roszczeń konieczne jest zebranie i zabezpieczenie wszelkich dokumentów potwierdzających rezerwację, płatności, korespondencję oraz poniesione dodatkowe koszty.

Podstawa: art. 74 Kodeksu cywilnego, art. 187 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego

Kluczowe dowody do zebrania to: potwierdzenie rezerwacji lotu, dowód zapłaty za bilet (np. wyciąg z konta bankowego), cała korespondencja e-mailowa z przewoźnikiem (mail o odwołaniu lotu, reklamacja M. K.a, odpowiedź przewoźnika, wezwanie przedsądowe), a także paragony lub faktury dokumentujące poniesione koszty dodatkowe (zakup nowego biletu i opłata za taksówkę). Należy również zabezpieczyć aktualny na dzień rezerwacji regulamin przewoźnika.

Elektroniczna akceptacja regulaminu przez M. K.a jest dowodem zawarcia umowy i akceptacji jej warunków (zgodnie z art. 74 Kodeksu cywilnego). Jednakże, jak wskazano wcześniej, sama akceptacja nie oznacza, że wszystkie postanowienia regulaminu są zgodne z prawem i wiążące dla konsumenta, zwłaszcza jeśli są sprzeczne z prawem unijnym lub polskimi przepisami o ochronie konsumentów.

Warto również wystąpić do przewoźnika z żądaniem wydania kopii pełnego rejestru operacji lub dokumentacji dotyczącej przyczyn odwołania lotu. W przypadku odmowy, można złożyć wniosek dowodowy w postępowaniu sądowym, aby sąd polecił pozwanemu dostarczenie tych dokumentów (na podstawie art. 187 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego). Ma to na celu potwierdzenie, że odwołanie lotu z powodu „restrukturyzacji połączeń” nie było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami.

Jakie roszczenia finansowe może dochodzić pasażer?

Pasażer M. K. może dochodzić zwrotu pełnej ceny biletu w kwocie 2 450,00 zł oraz dodatkowych, udokumentowanych kosztów w wysokości 2 100,00 zł, a także odsetek ustawowych i kosztów procesu.

Podstawa: art. 481 Kodeksu cywilnego

Łączna kwota roszczeń głównych M. K.a wynosi 4 550,00 zł. Składa się na nią zwrot ceny biletu w wysokości 2 450,00 zł oraz zwrot udokumentowanych kosztów dodatkowych: 1 980,00 zł za zakup nowego biletu i 120,00 zł za koszty taksówki.

Od kwoty roszczeń głównych M. K. może również dochodzić odsetek ustawowych za opóźnienie. Zgodnie z art. 481 Kodeksu cywilnego, odsetki te powinny być naliczane od 21 kwietnia 2026 roku, czyli od dnia następującego po upływie 14-dniowego terminu wskazanego w wezwaniu przedsądowym, do dnia faktycznej zapłaty.

W przypadku skierowania sprawy na drogę sądową, M. K. będzie mógł żądać również zwrotu kosztów procesu. Obejmują one opłatę sądową (5% wartości przedmiotu sporu, czyli 227,50 zł od kwoty 4 550,00 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego, które dla tej wartości sporu wynoszą minimum 900 zł, zgodnie z przepisami o kosztach adwokackich/radców prawnych.

Jaka strategia działania jest najkorzystniejsza?

Optymalna strategia zakłada wysłanie ostatecznego wezwania przedsądowego, a w przypadku braku reakcji, skierowanie sprawy na drogę sądową, wsparte ewentualnymi skargami do organów nadzoru.

Podstawa: art. 5 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004

Szanse powodzenia M. K.a w sporze sądowym są wysokie. Argumenty przewoźnika dotyczące „taryfy nienaprawczej” i zaakceptowania regulaminu są słabe w świetle nadrzędnego prawa unijnego (Rozporządzenie 261/2004, w szczególności art. 5 i art. 8) oraz przepisów o ochronie konsumenta (klauzule abuzywne). Przyczyna odwołania lotu („restrukturyzacja połączeń”) nie jest uznawana za nadzwyczajne okoliczności, co dodatkowo wzmacnia pozycję pasażera. Ryzyka procesowe dla M. K.a, takie jak koszty zastępstwa procesowego w przypadku przegranej, są w tej sytuacji stosunkowo niskie.

Przed wniesieniem pozwu do sądu powszechnego, zaleca się wysłanie jeszcze jednego, ostatecznego wezwania przedsądowego, precyzyjnie określającego podstawy prawne roszczeń M. K.a oraz termin zapłaty. Dodatkowo, M. K. może rozważyć złożenie skargi do Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC), który jest organem właściwym do egzekwowania Rozporządzenia 261/2004, a także zgłoszenie sprawy do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) lub Rzecznika Praw Konsumentów. Działania te mogą zwiększyć presję na przewoźnika i potencjalnie doprowadzić do szybszego rozwiązania sporu na etapie polubownym.

W przypadku braku pozytywnej reakcji przewoźnika po ostatecznym wezwaniu przedsądowym, najbardziej skuteczną drogą dochodzenia roszczeń będzie wniesienie pozwu o zapłatę do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy (ze względu na siedzibę przewoźnika) lub właściwego dla miejsca zamieszkania M. K.a. W pozwie można również zawnioskować o zabezpieczenie roszczenia, np. poprzez zajęcie rachunku bankowego przewoźnika, co może zwiększyć szanse na szybkie odzyskanie należności po wyroku.

Najczęstsze pytania

Czy przewoźnik może zmusić mnie do przyjęcia vouchera za odwołany lot?

Nie, zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 261/2004, pasażer ma prawo wyboru pomiędzy zwrotem gotówki, zmianą trasy lotu lub voucherem. Przewoźnik nie może narzucić wyłącznie vouchera bez zgody pasażera.

Jakie koszty mogę odzyskać poza ceną biletu za odwołany lot?

Możesz dochodzić zwrotu uzasadnionych i udokumentowanych kosztów dodatkowych, które poniosłeś w związku z odwołaniem lotu i koniecznością zmiany planów podróży, np. za zakup nowego biletu, koszty transportu naziemnego (taksówki) czy zakwaterowania, jeśli były one niezbędne.

Jaki jest termin na złożenie reklamacji do przewoźnika?

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 nie określa ścisłego terminu na złożenie reklamacji, ale zaleca się złożenie jej „bez zbędnej zwłoki”. Ważne jest, że roszczenia wynikające z umowy przewozu lotniczego przedawniają się z upływem trzech lat od ich wymagalności.

Dokumenty sprawy do pobrania

Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI

Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.

Przeanalizuj własną sprawę

Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox

Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.

Zobacz Giełdę CaseBox · Plany Prawnik i Kancelaria

Podstawy prawne

  • Rozporządzenie (WE) nr 261/2004
  • art. 5 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004
  • art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004
  • art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004
  • Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta
  • Kodeks cywilny
  • art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego
  • art. 118 Kodeksu cywilnego
  • art. 481 Kodeksu cywilnego
  • art. 74 Kodeksu cywilnego
  • Kodeks postępowania cywilnego
  • art. 187 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego
  • art. 187 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego
  • art. 205⁹ § 2 pkt 7 Kodeksu postępowania cywilnego
Brzmienie: Art. 385¹ Kodeks cywilny

§ 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 118 Kodeks cywilny

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 74 Kodeks cywilny

§ 1. Zastrzeżenie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej. § 2. Jednakże mimo niezachowania formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej przewidzianej dla celów dowodowych dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo fakt dokonania czynności prawnej jest uprawdopodobniony za pomocą dokumentu. § 3. Jeżeli forma pisemna, dokumentowa albo elektroniczna jest zastrzeżona dla oświadczenia jednej ze stron, w razie jej niezachowania dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania tej czynności jest dopuszczalny także na żądanie drugiej strony. § 4. Przepisów o skutkach niezachowania formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej przewidzianej dla celów dowodowych nie stosuje się do czynności prawnych w stosunkach między przedsiębiorcami.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 187 Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. § 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o: 1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych; 2) dokonanie oględzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin; 4) zażądanie dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać.

Strona przepisu

Brzmienie: Art. 205⁹ Kodeks postępowania cywilnego

§ 1. Plan rozprawy zawiera rozstrzygnięcia co do wniosków dowodowych stron oraz porządek przeprowadzanych na rozprawie dowodów. Jeżeli na etapie sporządzania planu rozprawy rozstrzyganie co do niektórych wniosków dowodowych byłoby niecelowe lub przedwczesne, sąd w planie rozprawy określa warunki lub termin wydania postanowienia dowodowego. § 2. W miarę potrzeby plan rozprawy może zawierać: 1) dokładne określenie przedmiotów żądań stron, w tym rozmiar dochodzonych świadczeń wraz z należnościami ubocznymi; 2) dokładnie określone zarzuty, w tym formalne; 3) ustalenie, które fakty i oceny prawne pozostają między stronami sporne; 4) terminy posiedzeń i innych czynności w sprawie; 5) kolejność i termin przeprowadzenia dowodów oraz roztrząsania wyników postępowania dowodowego. (uchylony od dnia 1 lipca 2023 r (D.U. 2023 r., poz. 614); 6) termin zamknięcia rozprawy lub ogłoszenia wyroku; 7) rozstrzygnięcia innych zagadnień, o ile są niezbędne do prowadzenia postępowania. § 3. W planie rozprawy można się odwoływać do pism procesowych stron. § 4. Przepisy art. 206 i art. 206[1] stosuje się odpowiednio. (uchylony od dnia 1 lipca 2023 r (D.U. 2023 r., poz. 614);

Strona przepisu

Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-06.