Najem i nieruchomości
Podnajem lokalu użytkowego bez zgody: wypowiedzenie umowy najmu i zwrot kaucji
Ernest Syska · weryfikacja merytoryczna: Mateusz Jagiełło
Publikacja: 2026-10-05 · aktualizacja: 2026-10-05 · czas czytania 7 min
Kawiarnia udostępnia część sali firmie eventowej w piątki i soboty za 3 000 zł miesięcznie. Wynajmujący uznaje to za podnajem bez zgody, wypowiada pięcioletnią umowę, zatrzymuje kaucję 25 000 zł i żąda jeszcze 15 000 zł. Pokazujemy, jak CaseBox ocenił tę sprawę z perspektywy najemczyni.
- Czy moja współpraca to podnajem?
- Czy wypowiedzenie najmu jest skuteczne?
- Jak odzyskać kaucję?
Szybka odpowiedź
Podnajem lokalu użytkowego bez zgody wynajmującego stanowi naruszenie umowy najmu i daje właścicielowi prawo do natychmiastowego wypowiedzenia kontraktu. Wygaśnięcie umowy głównej powoduje automatyczne rozwiązanie umowy podnajmu oraz obowiązek rozliczenia kaucji.
- Podnajem lokalu lub jego części bez zgody wynajmującego jest zakazany, jeśli umowa tego zabrania lub wymaga pisemnej zgody (art. 668 § 1 KC).
- Wynajmujący ma prawo wypowiedzieć umowę najmu lokalu użytkowego w trybie natychmiastowym w przypadku nieuprawnionego podnajmu.
- Umowa podnajmu lokalu użytkowego rozwiązuje się najpóźniej z chwilą wygaśnięcia umowy najmu głównego (art. 668 § 2 KC).
- Kaucja za lokal użytkowy podlega zwrotowi po potrąceniu ewentualnych zaległości czynszowych i uzasadnionych szkód (art. 675 KC).
- Podnajemca pozbawiony lokalu wskutek wypowiedzenia umowy głównej może dochodzić odszkodowania od najemcy (art. 471 KC).
Jak wyglądała sprawa?
Wynajmujący wypowiedział pięcioletni najem kawiarni z powodu współpracy eventowej i zatrzymał kaucję 25 000 zł.
Najemczyni M. K. prowadzi kawiarnię w lokalu o powierzchni 58,5 m², wynajętym na pięć lat (do lutego 2028 r.) za 8 500 zł netto miesięcznie. Umowa zakazywała oddawania lokalu lub jego części do używania osobie trzeciej bez pisemnej zgody wynajmującego.
W listopadzie 2024 r. najemczyni zawarła z firmą E. „umowę współpracy eventowej”: około 20 m² sali i zaplecze w piątki i soboty wieczorem za 3 000 zł netto miesięcznie. Po skargach sąsiadów wynajmujący wezwał do zaprzestania, a w lutym 2025 r. wypowiedział umowę z 30-dniowym terminem, zatrzymał kaucję i zażądał 15 000 zł odszkodowania.
Czy współpraca eventowa to podnajem lokalu?
Stała opłata i wydzielona powierzchnia przemawiają za podnajmem; samodzielne prowadzenie wydarzeń przez najemczynię — przeciw.
Podstawa: Kodeks cywilny — art. 668 § 1
Decyduje treść i rzeczywisty przebieg współpracy, a nie nazwa umowy. Jeżeli firma eventowa samodzielnie korzysta z wydzielonej części lokalu i płaci za to stałą kwotę, sąd może uznać to za oddanie części lokalu do używania osobie trzeciej. Jeżeli najemczyni sama prowadzi wydarzenia, a partner jedynie świadczy usługi, argument o podnajmie słabnie.
CaseBox wskazał, że najsłabszym punktem obrony jest stała miesięczna opłata i wydzielenie powierzchni — dlatego kluczowe będą dowody, kto faktycznie władał salą w czasie wydarzeń.
Czy wypowiedzenie umowy najmu lokalu użytkowego jest skuteczne?
Wypowiedzenie obroni się, jeśli sąd uzna współpracę za oddanie lokalu do używania bez zgody.
Podstawa: Kodeks cywilny — art. 667 § 2 i art. 673 § 3
Umowę na czas oznaczony można wypowiedzieć tylko w przypadkach wskazanych w umowie. Tu umowa przewidywała wypowiedzenie z powodu podnajmu bez zgody, a wynajmujący najpierw pisemnie wezwał do zaprzestania naruszeń. Jeżeli sąd uzna współpracę za podnajem, wypowiedzenie najpewniej się obroni.
Jeśli jednak współpraca nie była oddaniem lokalu do używania, wypowiedzenie jest bezskuteczne, a najemczyni może żądać ustalenia, że umowa trwa, i odszkodowania za utracone korzyści.
Czy wynajmujący może zatrzymać całą kaucję?
Wynajmujący musi wykazać roszczenia, które pokrywa z kaucji; resztę zwraca.
Podstawa: Kodeks cywilny — art. 6 i art. 471
Kaucja zabezpiecza roszczenia wynajmującego z umowy — np. zaległy czynsz albo szkody w lokalu. Zapis „bez zwrotu kaucji” nie zamienia jej automatycznie w karę za naruszenie umowy. Wynajmujący, który ją zatrzymuje, musi wykazać istnienie i wysokość konkretnych roszczeń.
- zwrot kaucji: 25 000 zł pomniejszone tylko o udowodnione należności wynajmującego,
- żądanie 15 000 zł: wymaga dowodu szkody i związku z naruszeniem,
- odsetki ustawowe od dnia, w którym kaucja powinna zostać zwrócona.
Jakie ryzyka wskazał CaseBox?
Główne ryzyka to kwalifikacja współpracy jako podnajmu i roszczenia partnera eventowego.
Najwyższe ryzyko to uznanie współpracy za podnajem — wtedy spór przenosi się na rozliczenie kaucji i odszkodowania. Dodatkowym ryzykiem są roszczenia samej firmy eventowej wobec najemczyni, jeżeli współpraca zakończy się przed czasem.
Jakie kroki zaproponował CaseBox?
Kolejność: dowody, odpowiedź na wypowiedzenie, negocjacje, pozew o ustalenie lub zwrot kaucji.
Podstawa: Kodeks postępowania cywilnego — art. 189
Plan obejmuje: zabezpieczenie dowodów (umowa z partnerem, faktury, korespondencja) → odpowiedź na wypowiedzenie i wezwanie do rozliczenia kaucji → negocjacje → pozew o ustalenie lub o zwrot kaucji. Opłata od pozwu o zwrot 25 000 zł wynosi 1 250 zł.
Masz spór o najem lokalu użytkowego? Dodaj umowę, wypowiedzenie i korespondencję do CaseBox AI.
Najczęstsze pytania
Kiedy przysługuje zwrot kaucji za podnajmowany lokal użytkowy?
Zwrot kaucji przysługuje po wygaśnięciu umowy podnajmu i opróżnieniu lokalu, w terminie umownym, po potrąceniu ewentualnych uzasadnionych zaległości lub szkód.
Czy najemca może podnająć lokal użytkowy bez zgody wynajmującego?
Najemca nie może podnająć lokalu, jeżeli umowa najmu mu tego zabrania lub wymaga pisemnej zgody właściciela. Złamanie zakazu grozi natychmiastowym wypowiedzeniem umowy.
Co się dzieje z podnajemcą, gdy wynajmujący wypowie umowę główną?
Umowa podnajmu rozwiązuje się najpóźniej z chwilą wygaśnięcia umowy głównej (art. 668 § 2 KC). Podnajemca musi opuścić lokal i może żądać odszkodowania od najemcy.
Jakie są konsekwencje podnajmu części lokalu użytkowego bez wiedzy właściciela?
Podnajem części lokalu bez zgody traktowany jest jako używanie lokalu sprzecznie z umową, co uprawnia wynajmującego do wypowiedzenia najmu w trybie natychmiastowym.
W jakim terminie następuje zwrot kaucji po wypowiedzeniu umowy najmu?
Termin zwrotu kaucji określa umowa najmu (zazwyczaj 14-30 dni od dnia wydania lokalu i podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego).
Dokumenty sprawy do pobrania
- Sprawa 52 — stan faktyczny i dokumenty (DOCX) — DOCX · 18 KB
- Sprawa 52 — rozwiązanie CaseBox (DOCX) — DOCX · 22 KB
Masz podobną sprawę? Przeanalizuj ją w CaseBox AI
Wykup pakiet Konsultacja Prawna, dodaj swoje dokumenty i przeprowadź analizę samodzielnie — z odwołaniami do przepisów i orzeczeń.
Obsługujesz takie sprawy? Pozyskaj zapytania przez Giełdę CaseBox
Na Giełdę trafiają zanonimizowane opisy spraw użytkowników CaseBox.
Podstawy prawne
- Kodeks cywilny — art. 667 § 2, art. 668 § 1, art. 673 § 3, art. 471, art. 6 i art. 481
- Kodeks postępowania cywilnego — art. 189
Brzmienie: Art. 668 Kodeks cywilny
§ 1. Najemca może rzecz najętą oddać w całości lub części osobie trzeciej do bezpłatnego używania albo w podnajem, jeżeli umowa mu tego nie zabrania. W razie oddania rzeczy osobie trzeciej zarówno najemca, jak i osoba trzecia są odpowiedzialni względem wynajmującego za to, że rzecz najęta będzie używana zgodnie z obowiązkami wynikającymi z umowy najmu. § 2. Stosunek wynikający z zawartej przez najemcę umowy o bezpłatne używanie lub podnajem rozwiązuje się najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu.
Brzmienie: Art. 667 Kodeks cywilny
§ 1. Bez zgody wynajmującego najemca nie może czynić w rzeczy najętej zmian sprzecznych z umową lub z przeznaczeniem rzeczy. § 2. Jeżeli najemca używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową lub z przeznaczeniem rzeczy i mimo upomnienia nie przestaje jej używać w taki sposób albo gdy rzecz zaniedbuje do tego stopnia, że zostaje ona narażona na utratę lub uszkodzenie, wynajmujący może wypowiedzieć najem bez zachowania terminów wypowiedzenia.
Brzmienie: Art. 673 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli czas trwania najmu nie jest oznaczony, zarówno wynajmujący, jak i najemca mogą wypowiedzieć najem z zachowaniem terminów umownych, a w ich braku z zachowaniem terminów ustawowych. § 2. Ustawowe terminy wypowiedzenia najmu są następujące: gdy czynsz jest płatny w odstępach czasu dłuższych niż miesiąc, najem można wypowiedzieć najpóźniej na trzy miesiące naprzód na koniec kwartału kalendarzowego; gdy czynsz jest płatny miesięcznie – na miesiąc naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego; gdy czynsz jest płatny w krótszych odstępach czasu – na trzy dni naprzód; gdy najem jest dzienny – na jeden dzień naprzód. § 3. Jeżeli czas trwania najmu jest oznaczony, zarówno wynajmujący, jak i najemca mogą wypowiedzieć najem w wypadkach określonych w umowie.
Brzmienie: Art. 6 Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Brzmienie: Art. 471 Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Brzmienie: Art. 189 Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Brzmienie: Art. 481 Kodeks cywilny
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 21. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 22. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 24. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Stan prawny i aktualizacja materiału: 2026-10-05.